Кіріспе
Армен Луис Гиллиам (Armon Louis Gilliam; 28 мамыр 1964 – 5 шілде 2011) – 1987 жылдан 2000 жылға дейін Ұлттық баскетбол қауымдастығында (NBA) 13 жыл ойнаған американдық кәсіби баскетболшы. Ол сонымен қатар Америка баскетбол қауымдастығының «Питтсбург Хплозион» командасында бір маусым ойнады. Зейнетке шыққаннан кейін Гиллиам 2002 жылдан 2005 жылға дейін (NCAA) III дивизионындағы «Пенсильвания штатының Альтона Lions» баскетбол командасының бас жаттықтырушысы болып қайтадан баскетболға оралды.
Armen Louis Gilliam (born Armon Louis Gilliam; May 28, 1964 – July 5, 2011) was an American professional basketball player who played 13 years in the National Basketball Association (NBA) from 1987 to 2000. He also played one season for the Pittsburgh Xplosion of the American Basketball Association. Gilliam returned to the court after retirement as the head basketball coach for the (NCAA) Division III Penn State Altoona Lions from 2002 to 2005.
Колледж мансабы
Гиллиам өзінің колледж баскетбол карьерасын 1982–83 жылдары Канзас штатындағы Индипенденс қаласындағы Индипенденс кіші колледжінде бастады. Сол жылы Гиллиам баскетбол командасының үздік ойыншысы болды, команда кіші колледждердің финалына жетіп, елде алтыншы орынды иеленді. Гиллиам бес турнир ойынында орташа есеппен 24,9 ұпай және 14 допты қайтаруды (ребоунд) жинады және Ұлттық кіші колледждер финалының үздік командасына енді. Гиллиам өзінің колледж баскетбол карьерасын UNLV-де жалғастырды. Гиллиам 1984 жылдан 1987 жылға дейін UNLV үшін ойнады және ол "Үңгілдер" (Rebels) үшін ойнаған үш жылда 93–11 есебімен жеңіске жеткен команданың маңызды бөлігі болды. UNLV командасы Гиллиам қатысқан үш жылдың көбісінде елде бірінші орынды иеленді және ол UNLV құрамында тұрған жылдары әрқашан NCAA турниріне қатысты. 1987 жылы команда "Финал төрттігіне" (Final Four) жетті және Гиллиам NCAA "Финал төрттігі" турнирінің үздік командасына енді. Гиллиам соңғы курста 998 ұпай жинады, бұл UNLV ойыншысының бір маусымдағы ең көп ұпайы бойынша мектеп рекорды болып қала береді. Гиллиам сонымен қатар бір маусымда 38 ойын жеңген UNLV командасында ойнады, бұл әлі күнге дейін NCAA I дивизионындағы бір маусымдағы ең көп жеңіс рекорды болып табылады. 1987 жылы Гиллиам бірнеше "All-American" командасына ілікті және Джон Вудден сыйлығының басты үміткері деп танылды. UNLV-де бірге ойнаған Фрэнк Джеймс оған "Шекек" (The Hammer) деген лақап ат қойды, себебі Гиллиамның біцепсін және себет астындағы күшті ойынын көрген. Гиллиам: "Ол менің болат қаладан екенімді де білді. Менің ойымша, бұл да бір фактор болды", – деді. "Los Angeles Times" газеті оның атын "Arm & Hammer" деп аталатын разрыхлительден алған деген болжамды жоққа шығарды. Гиллиам 1986 жылғы Әлем чемпионатына қатысуға шақырылды. Командаға Дэвид Робинсон, Кенни Смит, Томми Амакер, Том Хаммондс, Чарльз Д. Смит және Деррик МакКей сияқты колледждердің үздік ойыншылары кірді, ал Аризона штатының жаттықтырушысы Лют Олсон команданы жаттықтырды. Олар өз ойындарымен бүкіл әлемді таң қалдырды. Халықаралық қауымдастық команданы медаль үшін күресуге лайық деп санамады, бірақ олар чемпионат ойындарына өтті және алтын медаль үшін фаворит саналған ресейліктермен жарысты; үлкен қарсылықтарды жеңіп, турнирді жеңіске жеткізді.
Кәсіби мансап
UNLV-ден байланыс мамандығы бойынша бітіргеннен кейін, Гиллиам 1987 жылғы НБА драфтының бірінші раундында екінші болып таңдалды. 1988 жылы «Феникс Санс» командасында ойнағанда Гиллиам NBA All Rookie First Team құрамына енді. Ол НБА-да 13 жыл ойнады. Гиллиам «Шарлотта Хорнетс» үшін ойын басына 20 ұпай мен 9 ребоунд жинады, «Филадельфия 76ers» командасында үш жыл, ал «Нью-Джерси Нетс» командасында үш жыл ойнады, онда ол ойын басына 12 мен 18 ұпай және 6 мен 9 ребоунд жинады. Содан кейін ол «Милваки Бакс» және соңында «Юта Джаз» командаларында өнер көрсетті. 2005 жылы Гиллиам зейнеттен шығып, Америка баскетбол қауымдастығының (АБА) «Питтсбург Хплозион» командасы үшін ойнады. 2005-06 маусымында ол ойын басына 23 ұпай және 9 ребоунд жинады. Гиллиам 2006 жылғы АБА All Star ойынының ең бағалы ойыншысы атанды және All ABA екінші командасының құрамына енді.
Жаттықтырушылық мансап
Гиллиам өзінің жаттықтырушылық мансабын 2000 жылы Ливан орта мектебінде ерікті көмекші ретінде бастады. Бас бапкер ретінде алғашқы жылы команданы 12–7 есебімен жеңіске жеткізді. Команда плей-оффта жақсы ойнап, конференция финалына өтті. Келесі жылы Гиллиам Пенсильвания штатының Альтуна қаласындағы бас жаттықтырушы лауазымын қабылдады, онда ол 2002 жылдан 2005 жылға дейін жаттықтырды.
Өлім
2011 жылдың 5 шілдесінде кешке Пенсильвания штатының Питтсбург маңындағы Бриджвиллдегі LA Fitness спорт залында баскетбол ойнап жатқанда Гиллиам құлдырап қалды. Ол жақын жердегі Сент-Клэр ауруханасына асығыс жеткізілді, онда жүрек талмасынан көз жұмғаны анықталды. Оның үш баласы қалды: Джеремая Гиллиам, Джошуа Гиллиам және Шерил Гиллиам.