Кіріспе

Бірмалық америкалық музыкант

Кяу Кяу Наинг (; 1964 жылы туған) – бірмалық дәстүрлі хсаинг-вайнг музыканты, бірмалық халық музыкасын әлемдік сахнаға таныстыруымен белгілі. Ол пат ваингтің шебері – бірмалықтардың дәстүрлі барабан шеңбері аспабы; ойнаушы күрделі өрнекпен ойылған және алтын жапырақпен әшекейленген жылқының ілгегі тәрізді қабықтың ортасында отырады. Әлемде Америкада тұратын жалғыз хсаинг қолдаушысы ол.

Ерте өмір

Наинг 1964 жылы Мьянма ұлттық ән оркестрінің директоры Сейн Чит Ти мен би оқытушысы Аи Кидің отбасында дүниеге келді. Нью-Йорктегі Азия қоғамында 1975 жылы бірмалық оркестр соңғы рет орындалған. Ол оркестр Наингтің әкесі У Сейн Чит Тидің жетекшілігімен Малайзия, Таиланд, Сингапур, бұрынғы Кеңес Одағы, Ұлыбритания және АҚШ-та гастрольдік сапарлар жасады. Наинг алты жасында классикалық бірма репертуарын оқуға кірісті. Ол Мандалайда өткен паттала (бамбук ксилофоны) сайысында екінші орынды жеңіп алды. Англияны аралағаннан кейін, ол Азия және Еуропа музыканттарымен бірге Лос-Анджелеске келді. Оның ниеті қысқа ғана уақытқа қалып, үйіне оралу болған. Бірақ UCLA-да оқып жүргенде, ол Америкада бірма музыкасының жоқтығына таң қалды. Ол көптеген елдердің музыкалық аспаптарын көрді, бірақ бірде-бір бірма аспабын – тіпті арфаны немесе ксилофонды да көре алмады. Ол Америкаға бірма музыкасын таныстыруға және АҚШ-тағы бірма қауымына көмектесуге шақырылды. 1999 жылы ол АҚШ-қа саяси эмиграцияға кетті. 2003 жылдың 13 желтоқсанында Манхэттендегі Азия қоғамында Наинг 12 музыкант пен 7 бишімен бірге 30 жылға жуық уақыттан кейін бірмалық дәстүрлі музыка мен бидің толық ансамблін (бірмалық оркестр) алғаш рет орындады. Бұл шараны Азия қоғамының Рейчел Купер ұйымдастырды. "Нью-Йорк Таймс" газеті оның музыкасын "күшті әсер қалдыратын, симметрия мен тұрақты темп күтілімдерін бұзатын керемет туынды" деп сипаттады. Наинг Нью-Йорк штатының Куинс ауданындағы Саннисайдте тұрды.

Дәстүрлі хсаинг ваинг музыканттары

Бірмада ғасырлар бойы соққы аспаптар мен гонгтар ансамблі бірма мәдениетіндегі музыкалық және драмалық өнердің орталық бөлігі болды. Хсаинг музыканттары бұрын бірма корольдік сарайына қызмет еткен, ал қазір Бала Хсаинг (аспаптық музыка), Зат Хсаинг (би-драма труппасының қойылымдары немесе Зат Пве) және Нат Хсаинг (Нат рухтарын құрметтеу рәсімдері немесе "Нат Пве") концерттерінде өнер көрсетеді. Хсаң-ваң жетекшісі дөңгелек тіреуге ілінген 21 дыбысталған барабанды ойнайды. Ең белгілі пат ваинг музыканты және композиторы – Сейн Беда (1882–1942), ол 1885 жылы британдықтар құлатқан Тибау патшасы үшін өнер көрсету үшін Үндістанның Ратанагири қаласына сапар шеккен.