Кіріспе

АҚШ Еңбек департаментінің жарияланымдары Кәсіптік атаулар сөздігі немесе D O T (DOT) – 1938 жылдан 1990 жылдардың соңына дейін жұмыс берушілерге, мемлекеттік қызметкерлерге және жұмыс күшін дамыту мамандарына 13 000-нан астам түрлі жұмысты анықтауға көмектескен АҚШ Еңбек департаментінің шығарған жарияланым. DOT жұмыс талдаушылары АҚШ-тың мыңдаған жұмыс орындарына барып, әртүрлі жұмыс түрлерін және олардың мазмұнын байқап, жазып алу үшін құрылған. Өз кезінде инновациялық болған DOT EEO және жұмысқа байланысты талаптарды реттеуде әлі күнге дейін қолданылатын ақпаратты қамтыды, мысалы, сол кәсіпті атқару үшін қажетті физикалық мүмкіндіктер, сондай-ақ осы физикалық әрекеттердің уақыты мен қайталану жиілігі (яғни, тұру, отыру, 20 фунт немесе одан да көп салмақты көтеру, алыстан көру, жақыннан көру, тыныш дыбыстарды есту, қатты дыбыстарға назар алмау). Кейін DOT ескірген және оның орнына, негізінен әр кәсіпте тікелей жұмыс тәжірибесі бар адамдардың (кәсіп иелерінің) ерікті түрде ұсынған ақпаратына негізделген онлайн деректер базасы енгізілді. Бұл жаңа кәсіптік деректер базасы "Кәсіби ақпарат желісі" немесе O*NET деп аталды. D O T-тың үкімет тарапынан жарияланған соңғы нұсқасы 1999 жылдың наурыз айында O*NET деректер базасына қатысты қосымша ақпаратпен бірге екі томдық түрінде жарық көрді. 1999 жылдың наурыз айынан кейін жарияланған DOT-тың көшірмелері түпнұсқа болып табылмайды. Олар – коммерциялық баспагерлердің қайта басып шығарған нұсқалары, олардың кейбіреулері кітапты өте ұқсас атаулармен қайта басып шығарды, өте шектеулі авторлық құқықты пайдаланып, "Кәсіптік атаулар сөздігі" атауын қорғауға көмектеспеді және D O T мазмұнының көп бөлігін қорғауға ештеңе жасамады.

O*NET-ке кіру, АҚШ Еңбек департаментінің D-O-T орнын алмастыруы

O*NET-тің толық деректер базасы жұмыс талдауы мен жұмыс күшін жоспарлау мақсатында іздеу мүмкіндігі бар веб-қосымша – O*NET Online арқылы жалпы жұртшылыққа тегін қолжетімді. Кәсіпорындар мен бағдарламашылар O*NET орталығы арқылы O*NET деректер базасының ең соңғы жаңартуын өздерінің қажеттіліктері үшін жүктеп ала алады. O*NET деректер базасы мен оған байланысты веб-сайттарды АҚШ Еңбек департаментінің Жұмыспен қамту және оқыту басқармасының қолдауымен O*NET дамуы жөніндегі ұлттық орталық үнемі жаңартып және күтіп ұстап отырады.

Тарих

"Кәсіптік атаулар сөздігі" алғаш рет 1938 жылы жарық көрді және индустриялық экономикада пайда болып, жұмысшы мамандықтарына баса назар аударды. DOT мерзімімен жаңартылып отырылып, көптеген жылдар бойы пайдалы кәсіптік ақпаратты ұсынды. Алайда, экономика ақпараттық технологиялар және қызмет көрсету саласына қарай жылжуымен, ал ауыр индустриядан алыстауымен оның маңыздылығы төмендеді. 1990 жылдары DOT-тің қағаз түріндегі нұсқасы тоқтатылды. 1998 жылы "Кәсіптік ақпарат желісі" (O*NET) деп аталатын онлайн деректер базасы құрылды. O*NET жұмыстарды жұмыс отбасыларына жіктейді (қызметшілердің бастапқы деңгейден жоғары деңгейге дейінгі қызметін қамтитын функционалдық салалар, сондай-ақ бірнеше мамандықтарды қосады). O*NET-тің үшінші маңызды жаңартылуынан кейін, барлық O*NET кәсіптері жаңа бекітілген Стандартты кәсіптік жіктемеге (SOC) сәйкес келді. Осыдан кейін O*NET ресми түрде DOT-ті алмастырды, DOT-тің соңғы нұсқасында 13 000-нан астам кәсіптік санат тіркелген болса, O*NET-те 1000-нан аспайтын санаттар бар.

Әлеуметтік қамсыздандыру басқармасының пайдалануы

DOT ескірген деп танылып, кейіннен Жұмыспен қамту қызметі мен Еңбек департаменті қолдануын тоқтатқанмен, 1991 жылы қайта қаралып жаңартылған Кәсіптік атаулар сөздігінің төртінші басылымындағы деректер Әлеуметтік қамсыздандыру басқармасында (SSA) әлеуметтік қамсыздандыру мүгедектік жәрдемақысын және ересектерге арналған қосымша қауіпсіздік кірісін (SSI) алуға байланысты сот ісінде кеңінен қолданылады. SSA мүгедектігіне талапкерлер үшін DOT әлі де ауыстырылатын дағдыларды талдау үшін жиі пайдаланылады. 2008 жылдың желтоқсанында SSA Федералды консультативтік комитеттер туралы заңға (FACA) сәйкес, Кәсіптік ақпаратты дамыту жөніндегі консультативтік кеңес құру туралы хабарлады. SSA былай түсіндірді: «Кеңес мүшелері SSA-ның мүгедектік бағдарламаларында қолданылатын кәсіптік ақпаратты талдап, осы бағдарламаларға қажетті кәсіптік ақпараттық жүйені (OIS) әзірлеуде сарапшылық көмек көрсетеді. Біз мүгедектік саясаты мен процестерін жақсарту және мүгедектік бағдарламаларымыздағы кәсіби деректерді жаңарту мақсатында OIS-ті жобалауды жоспарлап отырмыз. Кеңес мүшелерін біз, ең алдымен, олардың кәсіби біліктілігіне қарай іріктейміз. Бұл кеңес «Кәсіптік атаулар сөздігі» мен оның қосымшасы «Кәсіптердің таңдамалы сипаттамалары» ауыстырылу жоспарларымыз бен шараларына басшылық етеді». 2012 жылы SSA Еңбек статистикасы бюросымен DOT-ті онлайн деректер базасымен алмастыру туралы келісім жасады; 2023 жылдың шілдесіне дейін мұндай деректер базасы әлі іске асырылмады.

Басқа қолданыстар

Кәсіптік бағалаушылар DOT деректерін жарақат алған және сақтандыру төлемдері мен/немесе кәсіптік оңалту қызметтері іздеп жүрген жұмысшылармен жұмыс істегенде де пайдаланады. Бұл деректер АҚШ-та иммиграциялық мәселелерді қарау кезінде де қолданылады.