Кіріспе

Прогрессивті реформашы және қайырымды Жозефина Шоу Лоуэлл (16 желтоқсан 1843 – 12 қазан 1905) – XIX ғасырдағы Америка Құрама Штаттарындағы прогрессивті реформалардың жетекшісі. Ол 1890 жылы Нью-Йорк тұтынушылар лигасының құрылғандығымен ең көп танымал. Сет Лоудың өмірбаяуын жазған автор оны "әлеуметтік реформаторлардың көрнекті қайраткері" деп сипаттады.

Ерте өмір

Джозефин Шоу 1843 жылы Массачусетс штатының Роксбери қаласының Батыс Роксбери ауданында, Нью-Англиядағы бай отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы, Фрэнсис Джордж және Сара Блейк (Стургис) Шоу, унитариандық қайырымдастар және зиялылар болды, олар бес баласын оқуға, үйренуге және қоғамдық өмірге қатысуға ынталандырды. Олар бірнеше жыл Францияда және Италияда тұрды, содан кейін Джозефин (Effie деп белгілі) бала кезінде Стейтен аралына көшіп келді. Оның ағасы – Азамат соғысының офицері Роберт Гулд Шоу.

Мансап

1863 жылы Жозефина Шоу Чарльз Рассел Лоуэлл деген кәсіпкерге тұрмысқа шықты. Ол Азамат соғысы кезінде оны қызметке шақырғанда Вирджинияға еріп кетті. Лоуэлл майданда жарақат алғандарға көмектесті. Ол сондай-ақ АҚШ Санитарлық комиссиясы арқылы майдандағы әскерлерге жәрдемдер дайындап жіберді. Шарль олар тұрмысқа шыққаннан кейін бір жыл өтпей қайтыс болды, ал қызы Карлотта дүниеге келгенге бір ай қалғанда осы оқиға болды. Саяхаттары барысында Лоуэлл Конфедерацияға көңіл білдірген Томас Карлайлмен танысты. Ол Одақ әскерлерінің сапасы мен патриотизмін төмен бағалап отырғанын сезіп, күйеуі мен бауыры туралы өмірбаяндық сипаттамаларды оған жіберді. 1870 жылдың 10 наурызында ол оған жауап хат жазып, "осындай жастардың биік және құнды рухын мойындамау қиын" деді.

Прогрессивті көшбасшы

Жас толған жесір Лоуэлл Карлоттамен бірге Стейтен-Айлендке оралып, ата-анасымен бірге тұрды. Әкесі қайтыс болғаннан кейін ол Нью-Йорк қаласында анасы мен қызымен бірге өмір сүрді. Ол кәсіпкер және реформатор болды. Лоуэлл Антиимпериалистік лигада белсенділік танытып, онда басқа да көрнекті прогрессивтермен танысты. 1901-1905 жылдары Лиганың вице-президенті қызметін атқарды және Филиппин тәуелсіздігін ынталы түрде қолдады. Лоуэлл әлеуметтік әділет пен реформаға берілді, сондай-ақ прогрессивтік реформаларға қатысып, кедейлікті жоюға мүмкіндік алды. Ол бірде: «Егер жұмыс істейтін халыққа тиісінше берілсе, бізде қаңғыбастар мен қылмыскерлер болмас еді. Оларды батып кетпес бұрын құтқару, кейіннен оларды іздеп шығудан гөрі жақсы», – деген еді. Лоуэлл өте кедей адамдарды «құндылығы жоқ, бекершіл» және «жұмысты ұнатуға үйренуі керек» адамдар деп есептеді. Ол «жасы отызға толмаған, қылмыс жасағаны үшін ұсталған немесе екі заңсыз бала туған әйелдерді» түрмеге қамауды ұсынды. Ол Нью-Йорк тұрғындарын кедейлерге садақа бергені үшін кінәлады, осының салдарынан суық қыста анасымен бірге көшеде тұрған сәби қайтыс болды. Ол өте кедей адамдардың «өздерін түзетуге дейін аудандық жұмыс үйлеріне жіберіліп, ауыр еңбекпен айналысуы және рухани-ақылдық тұрғыдан тәрбиеленуі» керек деп сенді. 1876 жылы Нью-Йорк штатының губернаторы Сэмюэл Тильден Лоуэллді Нью-Йорк штатының қайырымдылық кеңесінің комиссары етіп тағайындады. Ол осы лауазымды алғаш рет атқаратын әйел болды. 1889 жылға дейін кеңесте белсенді қызмет етті. Жозефина Шоу Лоуэлл мен Штаттық қайырымдылық кеңесі 1878 жылы Нью-Йорк штатының ақыл-ойы кеміс әйелдері үшін арнайы пансионат құрды. Бұл пансионат «ақыл-ойы кеміс» әйелдерге арналған жекелеген мекемеде тұру қажеттігі туралы қоғамдық алаңдаушылыққа жауап болды. Штаттық заң шығарушы орган алдындағы бірнеше есептерінде Лоуэлл ақыл-ойы кеміс әйелдердің қайыршылық үйдің тәртіпсіз ортасына орналастырылған кезде моральдық және жыныстық шектеулерді ескермейтінін және олардың көбі заңсыз балалар туатынын, олар өз кезегінде мемлекетке тәуелді болатынын айтты. Осы мекемеге бала тудыру жасындағы, он бестен қырық бесеге дейінгі әйелдер қабылданды, осылайша «олардың көбеюіне жол беруге болмайды» (Нью-Йорк штатының қайырымдылық кеңесінің есебі, 1879 жыл). Лоуэлл осы әйелдерді «әдепсіз және қылмыстық» деп сипаттап, олардың «өлімге әкелетін уды» ұрпақтан-ұрпаққа жеткізіп, қайырымдылық ұйымдары «ауру және зұлым ерлер мен әйелдердің көбеюіне» рұқсат беруіне болмайды деді. Өмірі бойы ол көптеген қайырымдылық ұйымдарын құрды, оның ішінде: 1882 жылы құрылған Нью-Йорк қайырымдылық ұйымы, онда ол Джейкоб Риіспен бірге жұмыс істеді, 1886 жылы әйелдерге арналған баспана үйі (кейін Нью-Йорк қыздарға арналған оқу мектебі деп аталды), 1894 жылы әйелдердің қалалық лигасы және 1895 жылы Нью-Йорк штатының мемлекеттік қызмет реформасы қауымдастығы.

Нью-Йорк тұтынушылар лигасы

Мүмкін, оның ең кең ауқымды және тиімді ұйымы 1890 жылы құрылған Нью-Йорк тұтынушылар лигасы болды. Бұл ұйым Нью-Йорк қаласындағы әйел жұмысшылардың жалақысын және еңбек жағдайларын жақсартуға ұмтылды. Лига ерекше назар сауда қызметкерлеріне аударды. Лоуэлл әйелдерге жақсы қарайтын дүкендердің тізімін қамтитын "Ақ тізім" жариялады. Алғашқыда тізім өте қысқа болды. Нью-Йорк тұтынушылар лигасы көптеген басқа қалаларда қабылданды, бүкіл елде филиалдар ашылды. Ұлттық тұтынушылар лигасы (NCL) ықпалды лоббилік ұйымға айналды.

Өлім

Ол 1905 жылы Нью-Йорктегі үйінде қатерлі ісіктен қайтыс болды және күйеуімен бірге Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Маунт-Оберн зиратында жерленген. Нью-Йорк қалалық кітапханасының бас ғимаратының артында орналасқан Брайант паркіндегі Джозефин Шоу Лоуэлл ескерткіш фонтаны 1912 жылы ашылды. Бұл фонтан Нью-Йорк қаласындағы әйелге арналған алғашқы қоғамдық ескерткіш болып табылады.

Жарияланымдар

Мемлекеттік жәрдем және жеке қайырымдылық (1884). Өнеркәсіптік арбитраж және келісу (1893).