Кіріспе

Австралия Корольдік Әуе күштерінің танкер/көлік эскадрильясы

No. 33 эскадрилья – Австралия Корольдік Әуе күштерінің (RAAF) стратегиялық көлік және әуеден әуеге жанармай құю эскадрильясы. Ол Квинсленд штатындағы Амберли әуе базасынан Airbus KC 30A көп мақсатты танкер-көліктік ұшақтарын пайдаланады. Эскадрилья 1942 жылдың ақпанында Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қызмет ету үшін құрылды, Short Empire ұшақ қайықтарымен және түрлі шағын ұшақтармен жұмыс істеді. 1944 жылға қарай ол Дуглас C-47 Dakota көліктік ұшақтарымен толық жабдықталды, олар 1946 жылдың мамырында таратылғанға дейін Жаңа Гвинеяда ұшты. Бұл бөлім 1981 жылдың ақпанында екі Boeing 707 ұшағымен жабдықталған рейс ретінде қайта құрылды, олар Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Амберли әуе базасынан VIP және басқа да алыс қашықтыққа жүк тасымалдау міндеттерін орындады. No. 33 рейсі 1983 жылдың шілдесінде толық эскадрилья ретінде қайта құрылды. 1988 жылға қарай ол алты 707 ұшағын пайдаланды, олардың төртеуі кейіннен әуеде жанармай құюға бейімделді. 707 ұшақтары Намибия, Сомали, Парсы шығанағы және Ауғанстанда активті қызмет атқарды. 1991 жылдың қазан айында көліктік ұшақтардың бірі апатқа ұшырады. No. 33 эскадрильясы Амберлиге көшірілді және 2008 жылдың маусымында 707 ұшақтарының қызметтен шығарылуынан кейін уақытша ұшақсыз қалды. Ол 2011 жылдың маусымында KC 30 ұшақтарымен қайта жабдықтауға кірісіп, 2013 жылдың ақпанында осы типтегі ұшақтармен алғашқы жұмысқа қабілеттілігіне қол жеткізді. Оның бір ұшағы 2014 жылдың қыркүйегінде «Ислам мемлекетіне» қарсы соғысқа Австралияның үлесі ретінде «Окра» операциясының аясында Таяу Шығысқа жөнелтілді. Эскадрилья келесі алты жыл бойы «Окра» операциясында KC 30 ұшағын ұстап тұрды және 1440 әуеден әуеге жанармай құю миссиясын орындады.

Рөл және жабдық

33-ші эскадрилья әуеде жанармай құю және ұзақ қашықтыққа тасымалдау үшін жауапты. Ол Квинсленд штатындағы Амберли әуе базасында орналасқан және Air Mobility Group құрамындағы 86-шы қанатқа бағынышты. Бөлімнің бас штабы атқарушы, әкімшілік және операциялық бөлімдерден тұрады. Ұшақ экипажынан өзге, эскадрильяда ұшақтарға жүйелі түрде техникалық қызмет көрсетуге жауапты техникалық персонал жұмыс істейді. Ауыр жөндеу жұмыстарын Northrop Grumman Integrated Defence Services (бұрынғы Qantas Defence Services) компаниясы жүргізеді. 33-ші эскадрильяның ұраны – "Тұрақты". Эскадрилья жеті Airbus KC 30A көп мақсатты танкер-көліктік ұшағын пайдаланады, олардың біріншісі 2011 жылдың маусым айында қолданысқа енгізілді. Ұшақтарда ұшқыштар, жанармай құю операторлары, миссия координаторлары және борт сүйемелдеушілері қызмет етеді. Әуеде жанармай құю – күшті күшейткіш болып саналады, ол RAAF-қа ұшақтардың қашықтығы мен ұшу уақытын арттыруға мүмкіндік береді. Ұшу кезінде жанармай құю мүмкіндігі ұшақтарға көбірек қару-жарақпен ұшып кетуге мүмкіндік береді. Оның екі еселенген жеткізу жүйесі – қанаттардағы зонд және дрог, ал құйрық астындағы бум – RAAF-тың Lockheed Martin F 35A Lightning II және Boeing F/A 18 Super Hornet көп мақсатты истребительдеріне, Boeing EA 18G Growler электрондық қарсыласу ұшағына, Boeing E 7 Wedgetail ерте ескерту ұшағына, Boeing C 17 Globemaster III ауыр көліктік ұшағына, Boeing P 8A Poseidon теңіздік патрульдік ұшағына немесе басқа KC 30 ұшақтарына жанармай құюға арналған. Көліктік конфигурацияда KC 30 270 жолаушыны немесе 34 тонна жүк тасымалдай алады. Ұшақтармен қатар, 33-ші эскадрилья Амберлиде KC-30 симуляторын пайдаланады.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1942 жылдың ақпан және наурыз айларында RAAF төрт көлік бөлімін құрды: No. 33, 34, 35 және 36 эскадрильялар. No. 33 эскадрилья 16 ақпанда Таунсвилл қаласында, Квинсленд штатында Солтүстік-Шығыс аймақ басшылығының бақылауында құрылды. Эскадрилья 27 ақпанда алғашқы жоғалтын бастан өткерді, ол кезде «Империя» ұшағының бірі Таунсвиллге қонғанда апатқа ұшырады; алты экипаж мүшесі қаза тапты. Екінші «Империя» 3 наурызда Брум, Батыс Австралиядағы жапондық әуе шабуылы кезінде тұрып жойылды; жоғалған ұшақтарды ауыстыру үшін Qantas-тан тағы бір «Империя» ұшағы алынды. No. 33 эскадрильяның міндеттерінің бірі іздеу және құтқару жұмыстары болды; 1942 жылдың 8 тамызында ол Жаңа Гвинея жағалауындағы ауыр теңізде батқан, торпедаланған кемеден аман қалғандарды құтқаруға тырысқанда тағы бір «Империяны» жоғалтты. VIP-ке арналған үлкен ұшақтарды сатып алу мәселесі даулы болды, бірақ 707 ұшақтары жалпы алғанда ұзақ қашықтыққа жүк тасымалдауға және 160 жолаушыға дейін тасымалдауға да қабілетті болды. Біріншісі 1979 жылдың наурыз айында RAAF-қа берілді, ал оның алғашқы әуе рейсі 22 сәуірде орындалды. Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Ричмонд әуе базасында орналасқан 707 ұшақтары бастапқыда No. 37 эскадрильясымен пайдаланылды. Олар 2 ақпан 1981 жылы қанат командирі Дж. Д. Гриерсон басшылығымен No. 33 ұшу бөліміне біріктірілді. 707 және «Геркулес» ұшақтарына жүйелі қызмет көрсету No. 486 эскадрильясының міндеті болды, ол No. 86 қанатының бір бөлігі еді. Qantas 707 ұшақтарына Mascot әуе базасында күрделі жөндеу жұмыстарын жүргізді. RAAF 1988 жылдың 25 ақпанында Boeing Military компаниясынан 25 миллион долларға сатып алынған тағы үш 707 ұшағын алды. Бір ұшақ ұшуға жарамсыз болды, тек қосалқы бөлшектер үшін ғана пайдаланылды және «Халксбери» деп аталды. Израиль аэроғарыш өнеркәсібі мен Hawker de Havilland консорциумы 1988 жылдың желтоқсаны мен 1992 жылдың мамыры аралығында No. 33 эскадрильясының алты жарамды ұшағынан төртеуін ұшу кезінде жанармай құюға арналған танкерлерге айналдырды. 1989 жылдың сәуір айында 707 ұшағының бірі 300 австралиялық әскери қызметкерді екі рейспен Намибияға жеткізді, бұл Австралияның БҰҰ-ның тәуелсіздікке өтуге көмектесетін UNTAG тобына (Біріккен Ұлттар Ұйымының көмек тобы) қосқан үлесі болды. Сол жылы екі отандық әуе компаниясы еңбек дауы кезінде жұмысты тоқтатқанда, эскадрилья австралиялықтардың мүшелерін тасымалдауға көмектесті; Compass Airlines компаниясы таратылғаннан кейін 1991 жылы да осылай жұмыс істеді. 1991 жылдың 29 қазанында 707 ұшағының бірі Виктория штатының Ист-Сейл қаласынан оқу рейсі кезінде теңізге құлап түсті, барлық бес экипаж мүшесі қаза тапты. Сот сарапшысының алғашқы ұсынысы осы типтегі оқу үшін тиісті симуляция қажеттілігіне қатысты, ол сол кезде RAAF дұрыс танымаған немесе қарастырмаған сала еді. No. 33 эскадрилья 1993 жылы Сомали операциясының бір бөлігі ретінде Австралия әскерлерін Сомалиге және одан тасымалдады. 1998 жылдың қаңтарында, әлі де Ричмондта орналасқан No. 33 эскадрилья No. 32 және 34 эскадрильялармен бірге No. 84 қанатына қосылды. No. 33 эскадрильясының екі ұшағы Оңтүстік күзет операциясының бөлігі ретінде Кувейтте No. 84 қанатының А жасағын құру үшін жақын арада пайдаланылды. 5 наурызда 707 ұшағының бірі 1983 жылы эскадрилья қайта құрылғаннан бері алғашқы операциялық әуе танкерлік миссиясын орындады, ол Сауд Арабиясы үстінде Корольдік әуе күштерінің (RAF) алты Panavia Tornado ұшағына жанармай құйды. Бұл отряд кейіннен АҚШ-тың F/A 18 Hornets, Northrop Grumman EA 6 Prowlers және McDonnell Douglas AV 8 Harriers, сондай-ақ RAF британдық Aerospace Harriers және Tornados ұшақтарына жанармай құйды. 2002 жылдың наурыз-қыркүйек айларында екі 707 ұшағы Австралияның Ауғанстандағы соғысқа қосқан үлесі ретінде No. 84 қанатының жасағын құрады. Қырғызстанның Манас әуе базасында орналасқан 707 ұшақтары театрдегі операциялар жүргізіп жатқан коалициялық ұшақтарға әуеде жанармай құюды қамтамасыз етті, олардың күш-жігері No. 84 қанатына Ұлттық еңбек сіңірген бөлім атағын әкелді.

Қайта жабдықтау

1990 жылдардың ортасына қарай, Австралияның жоғары лауазымды тұлғаларын шетелге тасымалдайтын ескі 707 ұшақтары шетелдік шу және шығарынды нормаларына сай болмай қалды. Эскадрилья 2007 жылдың мамыр айында "707 ұшақтарын пайдаланудың қиындықтарына қарамастан, жыл бойы жоғары деңгейдегі тиімділігін көрсеткені" және "бірнеше маңызды миссияларды үлкен табыспен орындағаны" үшін "Глостер кубогымен" марапатталды. 707 ұшақтары 2008 жылы қызметтен шығарылды, бұл RAAF тарихындағы осы типтің 29 жылдық пайдалану аяқталуын білдірді. Қызметтегі соңғы ұшақ, бұрынғы Qantas ұшағы "Ричмонд Таун", 30 маусымда Сидней қаласының үстінен төмен қанатымен қоштасу рейсін жасады. Бұл оқиғаны түсіріп алу үшін кішірек ұшақтармен бірге ұшты, бұл кейбір аймақтарда 9/11 сияқты террористик шабуыл болып жатыр деген қорқынышқа әкелді. Үш 707 ұшағы 2011 жылға дейін Ричмондта қалды, содан кейін оларды АҚШ-тағы Omega Air Services жаңа операторы ұшырып әкетті. Omega сонымен қатар No. 285 эскадрильясымен пайдаланылған RAAF-тың Боинг симуляторын да сатып алды. Боинг 707 ұшақтарының қызметтен шығарылуынан кейін No. 33 эскадрилья 2008 жылдың 1 шілдесінде Квинсленд штатындағы Амберли әуе күштері базасына көшірілді. Үш жыл бойы ұшақтары болмаған эскадрилья 2011 жылдың 1 маусымында бес Airbus KC 30A көп мақсатты жанармай құю және тасымалдау ұшағының біріншісімен қайта жабдықтауға кірісті. 2012 жылдың наурыз айында KC 30 ұшақтарының бірі RAAF ұшақтарында тасымалданатын жолаушылар саны бойынша рекорд орнатты – Австралия Қорғаныс академиясының 220 курсанты. Эскадрилья 2012 жылдың 3 желтоқсанында бесінші KC 30 ұшағын алды және 2013 жылдың ақпанында алғашқы операциялық мүмкіндікке қол жеткізді. 2014 жылы буммен, зондтық және есірткі жеткізу жүйелерімен толыққанды жұмыс істеуге қол жеткізеді деп күтілді. Сол жылдың 14 қыркүйегінде Федералды үкімет эскадрильяның KC 30 ұшағының біреуін Біріккен Араб Эмираттарындағы Аль-Минхад әуе базасына, "Окра" операциясы аясында, Ирактағы Ислам мемлекетіне қарсы күресетін коалицияға Австралияның үлесі ретінде орналастыруға міндеттенді. Ұшаққа тек зондтық және есірткі жеткізу жүйесімен жұмыс істеуге рұқсат берілді, себебі осы кезде бум жүйесі дайын болған жоқ. KC 30 2014 жылдың 1 қазанында Иракта миссияларды орындауды бастады. Бум жүйесін пайдаланып (басқа RAAF KC 30 ұшағымен бірлесіп) алғашқы табысты байланыс 2015 жылдың 13 мамырында Амберли маңында жасалды. Шілде айында Федералды үкімет No. 33 эскадрильясының паркін жеті ұшаққа дейін жеткізу үшін тағы екі KC 30 ұшағын сатып алу туралы хабарлады. Ұшақтар бұрынғы Qantas A330 200 жолаушылар лайнерлері болып табылады, олар Мадридке жақын Гетафедегі Airbus Defence and Space компаниясымен қайта жабдықталды. KC 30 Иракқа жіберілген, 2015 жылдың қазан айының соңында RAAF E 7 Wedgetail ұшағына жанармай құю арқылы бум жүйесін операциялық түрде алғаш рет пайдаланды. 2016 жылдың наурыз айында No. 33 эскадрильясы өткен жылдың ең тиімді эскадрильясы ретінде Глостер герцогының кубогымен, сондай-ақ RAAF техникалық қызмет көрсету кубогымен марапатталды. Сондай-ақ, 2017 және 2018 жылғы техникалық қызмет көрсету трофейлерін алды. Әуе кемелерінің алтыншы KC 30 ұшағы 2017 жылдың қыркүйегінде Амберлиге жеткізілді, ал жетіншісі 2019 жылдың мамырында жеткізілді. Соңғы ұшақта жоғары лауазымды тұлғаларды тасымалдау мүмкіндігі болды, бұл оның жанармай құю рөлін күшейтті. VIP ұшағы бірінші және бизнес-класстағы орындықтармен, сондай-ақ конференц-залмен жабдықталған. 2018 жылдың желтоқсанында КПК командирі Сара Сталкер No. 33 эскадрильясына командир болып тағайындалды, он жылдан астам уақыттан бері RAAF ұшақ эскадрильясын басқаруға тағайындалған алғашқы әйел болды. Эскадрилья 2020 жылдың қыркүйегінде "Окра" операциясы бойынша соңғы миссиясын аяқтады. Осы уақытқа дейін оның ұшақтары Таяу Шығыста 1440 әуеден әуеге жанармай құю миссиясын орындады, барлығы 11000 сағаттан астам ұшу уақытын өткізді және коалициялық ұшақтарға 47000 тоннадан астам жанармай жеткізді.