Кіріспе

Табиғи түйін тәрізді тау жынысы құрылымдары

Клерксдорп сфералары – 3 миллиард жылдық пирофиллит кен орындарынан, Оңтүстік Африканың Оттосдал қаласының жанындағы Wonderstone Ltd. компаниясымен қазылып алынған, көбінесе шар немесе дискі тәрізді болатын шағын нысандар. Оларды кеншілер мен тас іздеушілер жинаған. Псевдоғылым өкілдері мен журналистер оларды кітаптарында, танымал мақалаларында және көптеген веб-сайттарда тек зиялы жаратылыстар ғана жасауы мүмкін орынсыз артефакттар ретінде сипаттаған. Бұл нысандарды зерттеген геологтар олардың жасалмаған, бірақ табиғи процестердің нәтижесі екеніне тоқталды.

Сипаттама

Клерксдорп сфераларының диаметрі әдетте бірнеше сантиметрден басталады. Геолог Пол Генрих пен Андреа Аганги көрсеткендей, таза пирофиллитте табылған тотықтанбаған және өзгермеген Клерксдорп сфералары диагенетикалық пириттен (FeS2) тұрады. Бұл нығыздар металдық жылтыр, ақшыл қола сары түсті болады. Төсеніште, олар ортада немесе орталықтарда аяқталатын анық радиалдық құрылымды көрсетеді. Пирит ұсақ шашыраған түйірлер, сантиметрлік сфералар (Клерксдорп сфералары) және жергілікті жерде «ғажайып тас» деп аталатын көміртекті шифер немесе тақтаның бірнеше горизонттарында қабаттар түрінде көп кездеседі. Клерксдорп сфераларын қамтитын көміртекті лимношиферлер, Syferfontein формациясының фелсикалық жанартаулық жыныстарымен араласқан, ондаған метрлік қалыңдығы бар, үзіліссіз қабаттар түрінде кездеседі. Шиферлер қалың қабатталған, бірақ көбінесе лит аренит қабаттарымен араласқан массивті шиферден тұрады. Шифер мен арениттің сұрдан қараға дейінгі түсі көміртегінің әртүрлі мөлшерін көрсетеді. Жергілікті жерлерде шиферлер жоғары пирофиллит құрамы үшін «ғажайып тас» ретінде өндіріледі. Бұл шиферлердегі көптеген көміртекті заттар шамамен 3,0 миллиард жыл бұрын вулкандық үстемдік құрлықтық қышқыл көл ортасында биологиялық өндіріс болғанын көрсетеді. Әдетте, бұл шиферлер астындағы жанартаулық жыныстардан бөлетін, органикалық көміртегі аз құмтастың қалың қабатында жатады. Бұл базалық құмтас көбінесе қиылысқан және толқынды ламинацияға ие. Ол негізінен ірі ұсақ тасты құмтастан тұрады, жоғары қарай орта дәрежелі құмтасқа айналады. Шамамен бір уақыт аралығында базалық құмтас көміртекті болып, көміртекті шиферге өтеді. Жергілікті жерлерде шифердің бетке жақын түсінің өзгеруі, осы тау жыныстарының ұзақ мерзімді ауа райының әсерінен өзгергенін көрсетеді.

"Жоқ жерден" деген талаптарды сынға алу

Бұл нысандар "мүсінше дөңгелек" немесе толық шар тәрізді деген әртүрлі талаптар айтылды. Генрих Майкл Кремоның аномальды сфералар туралы деректерінің бірі Weekly World News, сатирикалық таблоид екенін атап өтті, ол оны "Құпия археологияда қолданылғандай сипатталған Оңтүстік Африка сфераларының шығу тегін талқылау үшін сенімсіз дереккөз" деп сипаттады. Кейрнкросстің сөзіне қарағанда, Weekly World News мақаласының бастауы – Баритттің бұрынғы мақаласы. Клерксдорп мұражайының бұрынғы кураторы, ол бұл нысандар туралы бұрмаланған ақпарат таратылғанын мәлімдеді. Маркс танымал мақалаларда Клерксдорп мұражайындағы дірілсіз витриналардағы нысандар өздігінен айналғанын айтқан. Бірақ Маркс бұл нысандардың айналу себебін жер астындағы алтын кеніндегі жарылыстардан туған жер сілкіністерімен байланыстырды. Сол сияқты, осы нысандарды зерттеген ғалымдардың сауалдары НАСА-ның бұл нысандарды толық теңдестірілген, табиғи емес немесе қызығушылық тудыратын деп тапқаны туралы мәлімдемелердің негізсіз екенін көрсетті. Бұл сфералардың болаттан мықтырақ екендігі туралы жарияланған сипаттамалар Мосс шкаласы бойынша минералдық қаттылық тұрғысынан нақты жалған. Болаттың түріне, термообработкасына және оның аудармасы бар-жоғына байланысты Мосс шкаласы бойынша 4-тен 8-ге дейін өзгеруі мүмкін. Клерксдорп сфераларының бірнешеуін зерттеу нәтижесінде ешқайсысының Мосс шкаласы бойынша 5.0-ден жоғары қаттылығы анықталған жоқ. Салыстыру үшін, қарапайым әйнектің Мосс қаттылығы 5,5-ке тең.