Кіріспе

Маноло Милларес (17 қаңтар 1926 – 14 тамыз 1972) – испан суретшісі.

Өмірбаян

Өзін-өзі суретші ретінде тәрбиелеген Милларс 1948 жылы сюрреализммен танысты. 1953 жылы Мадридке көшіп, абстрактты суретші болды. 1957 жылы Милларс басқа суретшілермен бірге Мадридте авангардтық "Эль Пасо" (The Step) тобын құрды. Манифестке қол қойған кезде және топ ретіндегі алғашқы көрмелерінде Эль-Пасоның мүшелеріне суретшілер Рафаэль Каногар, Луис Феито, Хуана Франсес, Маноло Милларес, Мануэль Ривера, Антонио Суарес, Антонио Саура және мүсінші Пабло Серрано кірді. 1957 жылы Сан-Паблода жұмыстарын көрсеткеннен кейін, Миларес өнері 1958 жылы АҚШ-та таныстырылды. 1960 жылдардың басында ол халықаралық деңгейде танымал болды және 1961 жылы Нью-Йорктегі Пьер Матисс галереясында жеке көрме ұйымдастырды.

Жұмыс

1945 жылғы соғыстан кейінгі кезеңдегі ең маңызды испан суретшілерінің бірі – Мильярес, ол орамал қаптарды пайдаланып жасаған таңғажайып коллаждарымен әйгілі. Орамал қаптар кейде түссіз болатын, созылып, тігіліп, жарықтар мен бос кеңістіктер жасалатын. Оның жанды және дене суреттері, қара, ақ және қызыл түстерде, бетке шашырап, ағып жатты. 1953 жылы алғаш рет жасалған жұта маталары Канар аралдарының, әсіресе жергілікті халық – гуанчтердің ежелгі тарихымен тығыз байланысты. Бұл испандықтарға дейінгі халықтың мумияланған денелері оған Лас-Пальмас Канар аралдары мұражайындағы ауқымды көрмелер арқылы таныс болды. Мильярес бейресми ағыммен байланысты, ол ишаралық тәжірибелер мен саяси белсенділікке баса мән берді және қазіргі испан өнерінің қайта жандануына зор үлес қосты. Ол испандықтарға дейінгі халықтан шабыттанған, олардың үңгір қабырғаларындағы органикалық пішіндерін сюрреалистердің автоматтылығымен үйлестіретін өзінің ерекше көркем тілін дамытты. Осылайша, Мильярес дәстүр мен тікелей өрнек, тарихқа дейінгі дәуір мен қазіргі заманғы символизмді ерекше бірегей стильде үйлестірді.

Мансап

1957 жылы Мадридтегі Атеноде оның жұта матасына жасалған туындыларының көрмесі және сол жылы Венеция биенналесіне тіркелуі оған халықаралық деңгейде танылуға мүмкіндік берді, ал 1959 жылы Пьер Матисс және Даниэль Кордье галереялары онымен келісімшарт жасасты. 1960 жылы Милларс Нью-Йорктегі Пьер Матисс галереясында өзінің алғашқы жеке көрмесін ұсынды. 1959 жылы Миннеаполис өнер институтында өткен «European Art Today: 35 Painters and Sculptors» көрмесіне, сондай-ақ Нью-Йорктегі Соломон Р. Гуггенхайм мұражайында өткен «Before Picasso: After Miró» көрмесіне қатысты. Милларстың туындылары өмірі бойы АҚШ-тағы топтық көрмелерге қосылды. 1970 жылы ол өзінің өмірі мен шығармашылығы туралы фильм жасады, оны әйелі Эльвирета Эскобио түсірді, онда соғыс, фашизм және шөл далалардың суреттерімен араласқан картиналар көрсетілді. Испанияда оның туындыларын 1964 жылдан бастап Galeriá Juana Mordó өкілдік етті. 1972 жылы қайтыс болғанға дейін өткен соңғы көрмелердің бірі, 40-тан астам картина мен гуашьтан тұратын толық шолу 1971 жылдың 24 қыркүйегінен 4 қарашасына дейін Мангеймдегі Маргарет Лаутер галереясында Хуана Мордомен бірлесіп ұйымдастырылды. Милларстың соңғы шығармашылық жылдарындағы картиналары оның өміріндегі соңғы көрмесінде, 1971 жылдың 23 қарашасынан 1972 жылдың 9 қаңтарына дейін Париж қаласының Модерн өнер мұражайында көрсетілді. Оның өлімінен кейін көрмелері Нью-Йорктегі Пьер Матисс галереясында (1974), Мадридтегі Корольдік София Ұлттық өнер орталығы мұражайында (1992) және Токиодағы Сен оку Хакуко Кан мұражайында (2003) өтті. 2004 жылы Fundacion Azcona және Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía Альфонсо де ла Торренің Милларстың картиналарының толық каталогын жариялады.