Топырақ эрозиясын болдырмау шаралары: ауыл шаруашылығы, құрылыс, жағалауларды қорғау. Су мен желдің зиянын азайту, топырақ сақтау, қоршаған ортаны қорғау.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Егіншілік және жерді дамытуда топырақ эрозиясын болдырмау практикасы. Эрозияны бақылау – ауыл шаруашылығында, жерді игеруде, жағалау аймақтарында, өзендердің жағалауларында және құрылыста жел немесе су эрозиясын болдырмау немесе оны басқару практикасы. Тиімді эрозияны бақылау жер бетіндегі су ағынын басқаруға және судың ластануын, топырақ жоғалуын, жабайы табиғаттың мекендеу орындарының жоғалуын, сондай-ақ адамдардың мүлкіне келтірілетін зиянды алдын алудың маңызды тәсілдері болып табылады.
Practice of preventing soil erosion in agriculture and land development
Erosion control is the practice of preventing or controlling wind or water erosion in agriculture, land development, coastal areas, river banks and construction. Effective erosion controls handle surface runoff and are important techniques in preventing water pollution, soil loss, wildlife habitat loss and human property loss.
Қолданылуы
Эрозияны бақылау табиғи аймақтарда, ауыл шаруашылығы жерлерінде немесе қалалық ортада қолданылады. Қалалық жерлерде эрозияны бақылау көбінесе жергілікті билік органдары талап ететін жаңбыр суларын басқару бағдарламаларының бір бөлігі болып табылады. Бақылау шаралары көбінесе желдің немесе судың эрозияға себеп болатын энергиясын жұтатын өсімдіктер немесе тас сияқты физикалық тосқауелдер құруды қамтиды. Олар сонымен қатар, дауылды су желілерін салу және күтіп ұстауды да қамтиды. Құрылыс алаңдарында олар көбінесе шөгінді бассейндері және шөгінді қоршаулары сияқты шөгіндіні бақылау шараларымен бірге қолданылады. Жағалау эрозиясы – табиғи процесс: ол болмаса, өзендер қисылып, бағыттарын өзгерте алмас еді. Дегенмен, гидрографиялық жағдайды және/немесе өсімдік жамылғысын өзгертетін жерді басқару жолдары арналардың жылжу жылдамдығын арттыруға немесе азайтуға әсер ете алады. Көптеген жерлерде адамдар, жағалаулар адам қызметінен тұрақсыз болса да, өзенді бір орында ұстауға тырысады. Бұл, қоршаған ортаны қалпына келтіру үшін немесе өзеннің бағытын өзгеріп, адамдар пайдаланатын жерге өтпеуі үшін жасалуы мүмкін. Мұны істеудің бір жолы – жағалауға рипрап немесе габион орналастыру.
Erosion controls are used in natural areas, agricultural settings or urban environments. In urban areas erosion controls are often part of stormwater runoff management programs required by local governments. The controls often involve the creation of a physical barrier, such as vegetation or rock, to absorb some of the energy of the wind or water that is causing the erosion. They also involve building and maintaining storm drains. On construction sites they are often implemented in conjunction with sediment controls such as sediment basins and silt fences. Bank erosion is a natural process: without it, rivers would not meander and change course. However, land management patterns that change the hydrograph and/or vegetation cover can act to increase or decrease channel migration rates. In many places, whether or not the banks are unstable due to human activities, people try to keep a river in a single place. This can be done for environmental reclamation or to prevent a river from changing course into land that is being used by people. One way that this is done is by placing riprap or gabions along the bank.
Математикалық модельдеу
1920-1930 жылдардан бері ғалымдар топырақ эрозиясының механизмдерін және одан туындаған шөгінділердің беттік ағынын түсіну үшін математикалық модельдер құрастырып келеді, оның ішінде Альберт Эйнштейннің Баер заңын қолданған алғашқы жұмысы да бар. Бұл модельдер арық және жапырақша тәрізді эрозияны қамтыды. Ең алғашқы модельдер қарапайым байланысқан теңдеулер жиынтығынан тұрды, оларды қолмен есептеу арқылы пайдалануға болады. 1970 жылдарға қарай модельдер кеңейіп, мыңдаған компьютерлік кодтармен жазылған нүктелік емес ластану мәселелерін шешетін күрделі компьютерлік модельдерге айналды. Күрделі модельдер микрометеорологияның ерекшеліктерін, топырақ бөлшектерінің мөлшерін таратуын және микрорельефтің өзгерістерін ескере алды.
Since the 1920s and 1930s scientists have been creating mathematical models for understanding the mechanisms of soil erosion and resulting sediment surface runoff, including an early paper by Albert Einstein applying Baer's law. These models have addressed both gully and sheet erosion. Earliest models were a simple set of linked equations which could be employed by manual calculation. By the 1970s the models had expanded to complex computer models addressing nonpoint source pollution with thousands of lines of computer code. The more complex models were able to address nuances in micrometeorology, soil particle size distributions and micro terrain variation.