Кіріспе

Австралиялық регби лигасының ойыншысы және жаттықтырушысы (1955–2013)
Жаңа Зеландиялық крикетші

Грэм Эрнест Мюррей (6 қаңтар 1955 – 28 шілде 2013) – 1970-ші және 1980-ші жылдары ойнаған, ал 1990-шы, 2000-шы және 2010-шы жылдары жаттықтырушы болған австралиялық кәсіби регби лигасының футболшысы. Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының "Origin" командасының бас жаттықтырушысы Мюррей 1991 және 2008 жылдар аралығында Illawarra Steelers, Hunter Mariners, Leeds Rhinos, Sydney Roosters және North Queensland Cowboys клубтарын жаттықтырды. Ол сонымен қатар Фиджи ұлттық регби лигасы құрамасының, Нью-Саут Уэльс қалалық регби лигасы құрамасының және Австралия әйелдер құрамасының бас жаттықтырушысы болды. 1992 жылы "Dally M" жүлдесімен "Жыл жаттықтырушысы" атанды.

Жеке өмір

Мюррей Нью-Саут-Уэльс штатының Пик-Хилл қаласында Джеймс Мюррей мен Ширли Галлахер отбасында туған. Ол бес бауырдың ең кішісі болған. 1984 жылдың 15 желтоқсанында Аманда Журдқа үйленді. Олардың тоғыз жылдық тойында қыздары дүниеге келді.

Параматта

1970 жылдардың ортасында Парраматаның үшінші лига командасы үшін ойнаған Мюррей 1977 жылы «Илс» командасының резервтік лига командасының капитаны болды. Ол регби лигасының резервтік лига деңгейі үшін тым шебер деп есептелді, себебі оның ұйымдастырушылық қабілеті Артур Битсонның атымен «кішкентай Арти» деп аталуына себеп болды. Халықаралық жартылай қорғаушы Джон Колк білезік байламдарына жарақат алғанда, Мюррей 1977 жылы бірінші лигада біраз уақыт ойнады, бірақ Колк жазылған соң резервтік лига командасының капитаны болып қайта оралды. 1978 жылы Мюррей жылдың көп бөлігінде Колктан бірінші лиганың жартылай қорғаушысы ретінде орын алды, бірақ болашақ чемпион Питер Стерлингтің қабілетінің артуы оны 1979 және 1980 жылдары лигалар арасында ауысуға мәжбүр етті. 1979 жылы ол резервтік команданы бес жыл ішінде үшінші рет жеңіске жеткізді.

Оңтүстік Сидней

Мюррей 1981 жылы «Саутс» клубына қосылып, 1983 жылдың соңында ауылға ойнауға кеткенге дейін бірінші лигада жиі ойнады.

Жаттықтырушылық мансап

Мюррей жаттықтырушылық мансабын Пенрит клубының резервтік командасының бапкері ретінде бастады, онда ол 1987 жылы чемпионатты жеңіп алды және 1991 жылы бірінші лигада жеңіске жеткен болашақ команданың көптеген ойыншыларын дамытуға көмектесті, сондай-ақ Балмен клубында да жұмыс істеді.

Илаварра стальгерлері

Мюррей 1991 жылы Уинфилд Кубогы маусымында «Иллаварра Стиллерс» командасының бапкері болды. 1992 жылы ол команданы тарихындағы жалғыз трофейге жеткізді, маусым алдындағы «Тухис» кубогының финалында «Брисбен Бронкос» командасын 4:2 есебімен жеңді. Содан кейін ол «Иллаварраны» сол маусымдағы Уинфилд Кубогы турнирінің плей-офф кезеңіне алып шықты. Оның басқаруымен «Стиллерс» командасы клубтың құрылған алғашқы он жылындағы нашар нәтижелерден кейін, жеңіске жеткен ойындардың саны жоғалғандарынан асып түсті. Мюррей 1995 жылдың сәуір айында «Стиллерс» ойыншылары мен «Суперлига» ұйымының өкілдері арасындағы келіссөздерді ұйымдастырғаннан кейін бас бапкер қызметінен босатылды. «Суперлига» дауына қатысқан жүздеген ойыншы, бапкер және әкімшілердің ішінде, осы қақтығыстың тікелей салдарынан жұмысынан айырылған жалғыз адам Мюррей болды. Мюррей 1995 жылғы әлем чемпионатында Фиджи құрамасының бапкері болды, бір ойында жеңіске жетіп, екі ойында жеңілді.

Жауынгерлік теңізшілер

1997 жылы Суперлиганың Ньюкасл қаласындағы «Хантер Маринерс» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалған Мюррей, жергілікті регби лигасы қауымдастығының ықыласы жоқ екеніне қарамастан, бәсекеге қабілетті команда құра алды. Көптеген жанкүйерлер «Ньюкасл Найтс» клубын қолдады, ол 1997 жылғы ARL Grand Final-да соңғы минутта тамаша әрекетпен жеңіске жетіп, Австралия регби лигасының чемпионатында жеңімпаз атанды. «Маринерс» клубы алғашқы маусымда Дүниежүзілік клубтар чемпионатының финалына шықса да, 1998 жылы Ұлттық регби лигасы құрылғанда клуб таратылды.

Лидс бұқалары

Австралияда команда жаттықтырушысыз қалған Мюррей «Лидс Ринос» командасына қосылды. Ол команданы 1998 жылғы Суперлиганың финалдық матчында «Уиган Уорриорс» командасына қарсы жеңіліске ұшыратты, ал 1999 жылы «Лондон Бронкос» командасымен өткен «Челлендж Кап» турнирінде жеңіс одны. Мюррей 2000 жылғы NRL маусымы үшін «Солтүстік Сидней Беарс» командасын жаттықтыруға келісім жасады. Алайда, ол бұл қызметке кіріспес бұрын, клуб бәсекеден шығарылып, «Манли Уорринга Си Иглз» командасымен бірігуге мәжбүр болды. Бұл жаңа бірлескен жобаны «Манлидің» 1999 жылғы жаттықтырушысы Питер Шарп басқарды.

Сидней әтештері

Фил Гулд Сидней Рустерс командасының жаттықтырушысы лауазымынан кеткеннен кейін Мюррей оның орнына тез тағайындалды. 2000 жылы Мюррей Рустерсті 1980 жылдан бері алғаш рет ірі финалға жеткізді, бірақ олар бұл матчты 14:6 есебімен Брисбен Бронкос командасына есе жіберіп алды. Мюррей сонымен қатар 2001 жылдан 2005 жылға дейін NSW City Origin командасының жаттықтырушысы болды. 2000 жылы финалға шыққан және 2001 жылы алтыншы орын алған Мюррей клубпен екінші маусымы аяқталғаннан кейін екі күн өткен соң Рустерстен жұмыстан босатылды.

Солтүстік Квинсленд каубойы

2002 жылы математика пәнінің мұғалімі қызметін атқарганнан кейін, ол сәуір айында жұмыстан босатылған Мюррей Херсттің орнына Солтүстік Квинсленд «Каубойларының» бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. Үш маусымдық тұрақты жақсартудан кейін, «Каубойлар» 2004 жылы алғаш рет NRL финалдық турниріне қатысты және ірі финалға бір ойын жетпей қалды. Келесі маусымда олар өзінің көрсеткіштерін жақсарып, 2005 жылғы NRL Grand Final-ға өтті, бұл «Каубойлардың» тұңғыш финалы болды, бірақ олар «Уэстс Тайгерс» командасына 30:16 есебімен жеңіліп қалды. Мюррей 2002, 2003 және 2005 жылдары «Сити» командасын жыл сайынғы «Кантри Ориджин» командасына қарсы өткізілетін жарыста жеңіске жеткізді. 2006 жылы Мюррей клубтың 25 жылдығын мерекелеу үшін Illawarra Steelers командасының «Болат командасының» жаттықтырушысы болып тағайындалды. Мюррей 2006 жылғы State of Origin сериясы үшін Жаңа Оңтүстік Уэльс регби лигасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды; бірінші ойында жеңгеніне қарамастан, «Блюз» командасы Квинслендке екі ойынға бір есебімен ұтылып қалды. 2006 жылы «Каубойлар» финалдық турнирге қатыса алмады және тоғызыншы орынды иеленді. Мюррей 2007 жылы Солтүстік Квинсленд «Каубойлары» басқармасының толық қолдауымен Жаңа Оңтүстік Уэльс командасының бас жаттықтырушысы болып қайта тағайындалды. Бірақ, тағы да Жаңа Оңтүстік Уэльс командасы екі ойынға бір есебімен серияны ұтырып алды. 2007 жылдың тамызында Мюррей Жаңа Оңтүстік Уэльс командасының бас жаттықтырушысы лауазымынан кететінін мәлімдеді. 2008 жылдың 19 мамырында Мюррей Солтүстік Квинсленд «Каубойларының» бас жаттықтырушысы қызметінен кетті.

Кейінгі мансап

2010 жылы Мюррей Австралия әйелдер ұлттық регби лигасының бас бапкері болып тағайындалды, ол – «Австралия Джилларулары» командасы. Джилларулар 2013 жылы Жаңа Зеландияға қарсы өткен әлем чемпионатында жеңіске жетті және команда өз жеңісін Мюррейге арнады. 2012 жылғы маусымда ол «Ньюкасл Найтс» клубының жоғары өнімділік бөлімінің бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. 2012 жылдың 30 қарашасында Мюррей «Виннум Мэнли Сигулс» клубының бас бапкері болып тағайындалды. Мюррей денсаулығының нашарлауына байланысты «Сигулс» командасының бапкерлігінен қанағаттанды.

Өлім

2013 жылдың наурыз айында Мюррей жүрек талмасынан кейін бір апта бойы комада жатты. Мюррей 2013 жылдың шілдесінде тағы да жүрек талмасына ұшырады және Брисбен қаласындағы Вуллонгаббадағы Принцесса Александра ауруханасына түсті. 28 шілдеде оны өмір сақтау аппаратынан ажыратты, содан кейін сол күні 58 жасында қайтыс болды.