Кіріспе
Американдық нейробиолог және жазушы Джеймс Л. Макго (James L. McGaugh; 17 желтоқсан 1931 жылы туған) – оқу және есте сақтау саласындағы американдық нейробиолог және жазушы. Ол Калифорния университетінің Ирвин қаласындағы нейробиология және мінез-құлық кафедрасының еңбегі сіңген профессоры және оқу мен есте сақтау нейробиологиясы орталығының негізін қалаушы және директоры. Эдвард Штайнхаустан кейін ол Биологиялық ғылымдар мектебінің екінші деканы (1967–1970) болды, содан кейін университет вице-канцлері (1975–1977) және бас вице-канцлері (1978–1982) қызметтерін атқарды. 1982 жылы ол оқу мен есте сақтау нейробиологиясы орталығын құрды және 1982 жылдан 2004 жылға дейін оның директоры болды.
James L. McGaugh (born December 17, 1931) is an American neurobiologist and author working in the field of learning and memory. He is a Distinguished Professor Emeritus in the Department of Neurobiology and Behavior at the University of California, Irvine and a fellow and founding director of the Center for the Neurobiology of Learning and Memory.). He became second dean (1967–1970) of the School of Biological Sciences following Edward Steinhaus, then Vice Chancellor (1975–1977) and executive Vice Chancellor (1978–1982) of the university. In 1982, he founded the Center for the Neurobiology of Learning and Memory and remained director from 1982 to 2004.
Алғашқы зерттеу нәтижелері
Макгоның алғашқы жұмыстары (1950 және 1960 жылдары) естеліктердің бірден ұзақ мерзімді, тұрақты түрде қалыптаспайтынын көрсетті. Керісінше, оқу оқиғасынан кейін бірден есте сақтау қабілеті тұрақсыз болып, әсерге ұшырауға бейім. Уақыт өте келе есте сақтау сыртқы ықпалдарға төзімділігі артып, ақырында салыстырмалы түрде тұрақты сақталады, бұл процесс есте сақтауды консолидациялау деп аталады. Макгоу жануарға оқу оқиғасынан кейін жақын уақытта берілген дәрі-дәрмектердің, сол оқиғаны кейіннен есте сақтауға әсер ететінін анықтады. Мұндай "оқудан кейінгі" манипуляциялар тұжырымдамасы Макгоның оқу және есте сақтау саласындағы ең маңызды үлестерінің бірі болып табылады, себебі ол дәрі-дәрмектің немесе басқа емдеудің оқудан бұрын қолданылған кезде туындауы мүмкін, дәрі-дәрмектің өнімділік әсері сияқты, көптеген қалыптасқан қиындықтардан сақтануға мүмкіндік береді. Келесі онжылдықтарда Макго және оның зерттеуші әріптестері мен студенттері осы нәтижелерді эмоциялық түрде ықпал еткен есте сақтау консолидациясын ұзақ мерзімді зерттеуге қадам жасайды. Көптеген адамдардың сезінетіндей, олар эмоционалды түрде қоздырған оқиғаларды, эмоционалды бейтарап оқиғаларға қарағанда жақсы есте сақтайды (соңғылары тіпті жақсы есте қалмауы мүмкін). Макгоның зерттеулері эмоционалдық қоздырудың есте сақтау консолидациясына қалай әсер ететінін қарастырды. Ол әсіресе, адреналин және кортизол сияқты стресс гормондарының, эмоционалдық қоздырудың оқиғаны кейіннен есте сақтауға тигізетін әсеріне үлкен үлес қосатынын анықтады. Бұл гормондар, өз кезегінде, мидың әртүрлі құрылымдарын, соның ішінде миндаль тәрізді ядроны (амигдала) белсендіреді, ол есте сақтау консолидациясын реттеуде маңызды рөл атқаратын сияқты көрінеді. Миндаль тәрізді ядро белсендірілген кезде, жадтың әртүрлі аспектілерін өңдейтін гиппокамп, ядролық аккумбенс және базальды ядро сияқты мидың басқа да құрылымдарына әсер етеді. Міне осы ми құрылымдарының "үйлесімділігі" арқылы естеліктер қалыптасады және сақталады, бірақ есте сақтаудың нақты механизмі әлі де толыққанды түсініксіз болып қалуда.
Алынған құрметтер
Макгоу өзінің жетістіктері, еңбектері және оқу мен есте сақтау саласына қосқан үлесі үшін танылды. 1981 жылы ол Америка Психологиялық қауымдастығының «Ерекше ғылыми үлес» сыйлығымен марапатталды. 1987 жылы Ұлттық Психикалық Денсаулық Институтының «Еңбегі үшін» сыйлығын алды. Макгоу 1989 жылы АҚШ Ұлттық Ғылым Академиясының мүшесі болып сайланды, сондай-ақ Бразилия және Мексика ғылым академияларының мүшесі болып сайланды. Ол Америка Өнер және Ғылым Академиясының мүшесі болып сайланды және Психологиялық ғылымдар қауымдастығы мен Батыс Психологиялық қауымдастығының президенті қызметін атқарды. 1989 жылы Психологиялық ғылым қауымдастығының «Уильям Джеймс Fellow» атанды. Басқа да наградалардың ішінде 1996 жылы Америка ғылымын дамыту қауымдастығының Джон П. Макговерн сыйлығы және 2000 жылы Роберт С. Доу нейроғылымы сыйлығы бар. 2001 жылы Италияның Л’Аквила университеті оған құрметті доктор (Laurea Honoris Causa) дәрежесін берді. 2006 жылы Батыс Психологиялық қауымдастығы оған өмірлік жетістіктері үшін сыйлық тартты. 2008 жылы ол Эксперименттік Психологтар Қоғамынан Норман Андерсонның өмірлік жетістіктері үшін сыйлығын алды, ал 1991 жылы ол оның мүшесі болып сайланды. 2009 жылы Американдық философиялық қоғамның нейроғылымы саласындағы Карл Лэшли сыйлығымен марапатталды. 2015 жылы психология саласындағы Гравемейер сыйлығын алды. Сондай-ақ, 2015 жылы өмірлік жетістіктері үшін сыйлық тартты. Калифорния университеті оны 1992 жылы UCI медалімен марапаттады және 2001 жылы оның есімімен аталатын ғимарат – Макгоу Холл ашылды. Макгоу джаз ансамблінде, свинг-тобында және концерттік тобында саксофон мен кларнет ойнайды.