Кіріспе

Ирандағы ауыл Сохаг (سوهاج , Sūhāǧ), сондай-ақ Сауадж, Сухаг және Сухадж деп те жазылады, Мысырдағы Ніл өзенінің батыс жағалауындағы қала. 1960 жылдан бері Сохаг облысының орталығы болып табылады, ал оған дейін орталық Гирга болды және облыстың атауы Гирга облысы болды. Бұрын Эсна облысы да (қазіргі Кена облысы) осы облыстың құрамына кірген.

Тарих

Қазіргі заманғы қала Сухай (السوهاى) (немесе Сумай) ауылынан өркендеп дамыды, оның атауы кейіннен Сухадж болып өзгерді. Қала бірнеше ежелгі елді мекендер орнында салынған, олардың ең ірісі – Бомпаэ (Βομπαη; немесе ). Басқаларының ішінде Тмупаи (Τμουπαει, ), Бей (الباى, бұл жоғарыда аталған "Паханың" арабшаға аударылған нұсқасы болуы мүмкін) және Сауаки (سواقى) бар.

География

Сохаг Нил өзенінің батыс жағалауындағы құнарлы егістік алқапта, Ахмимнің оңтүстік-батысында шамамен орналасқан. Қала екі аралды қамтиды; Караман-эз-Захур аралы үлкен және адам тұрмайтын, ал эз-Захур аралы (جزيرة الزهور, Ǧazīrat az Zuhur, "Гүл аралы") кейбір үйлерге ие.

Экономика

Сохаг қаласының өзінде археологиялық ескерткіштердің саны аз, сондықтан туризм қала табысының шағын бөлігін ғана құрайды. Табыстың басқа да көздері – сауда, кілем, жиһаз, иіру және тоқыма, сондай-ақ қант өндірісі. Әкімшілік және білім беру салалары – қалаға үлкен кіріс әкелетін екі маңызды сектор.

Дін

Сохагтың басты діндері – ислам мен христиандық; халықтың шамамен 75 пайызы мұсылман.

Мешіттер

Сиди Ариф мешіті (араб. مسجد العارف بالله, Masjid al ʿArif bi Allah). Мешіт қаланың оңтүстігінде орналасқан. Эль-Ариф мешіті 14 ғасырда – ислам күнтізбесінің 8-ші ғасырында салынған. Қазіргі ғимарат шамамен 1995 жылы салынған. Фасадтың бұрыштарында екі минарет орналасқан, ал төбесі күмбезбен көмкерілген. Ішкі кеңістігі бес бөліктен тұратын мешітте бағаналар мен қабырғалардың негіздері қызыл гранитпен қапталған. Төбесі әшекейлі суреттермен боялған, ортасында сопақ жарық күмбезі бар. Оңтүстік-шығыс жартысы люстралармен жарықтандырылған. Мешіттің соңында қарапайым әшекейлермен безендірілген михраб (намаз оқитын орын) және оның оң жағында ағаш минбар (уағыз оқитын орын) орналасқан. Әл-Фаршути мешіті (араб. جامع الفرشوطي, Jāmʿi al Farschūṭī), сондай-ақ әл-Атик мешіті (ескі мешіт) деп те аталады. Ол Сиди Ариф мешітінен оңтүстік-батысқа қарай орналасқан. Мешіттің ең айқын ерекшелігі – оңтүстік-шығыс бұрышындағы мұнарасы. Мұнара төрт қабатқа бөлінген, әр қабатында балюстрадалары бар галереялар орналасқан. Мешіт – заманауи, жарық ғимарат. Мешіт бағаналар мен тіреулермен бес бөлікке бөлінген. Ортасында Құраннан бір сүре жазылған жарық күмбезі бар. Қабырғалардың негіздері сары және ақ түстермен, арасында жасыл жолақтармен боялған. Оңтүстік-шығыс жағында ағаш минбардың жанында әсем әрі түрлі-түсті михраб (намаз оқитын орын) орналасқан. Шығыс, оңтүстік және батыс жақтарындағы қабырғаларда бұрынғы ғимараттардан алынып келген тарихи жазулары бар тастар орналасқан, соның ішінде оңтүстік-шығыс жақтағы 1506 жылғы (911 AH) соңғы мамлюк сұлтаны әл-Гавридің (1441–1516) жарлығы бар.

Шіркеулер

Сохагта 20-шы ғасырда салынған екі маңызды шіркеу бар: Қасиетті Мариям шіркеуі және Киелі Георгий шіркеуі. Қасиетті Мариям шіркеуі (араб. كنيسة السيدة العذراء, Kanīsat as Saiyida al ʿAdraʾ) базарының (Qaiṣarīya базары) солтүстігінде орналасқан. Ол бес бөлімнен тұрады. Ортаңғы үш бөлімнің соңында Киелі Георгий (сол жақта), Қасиетті Мариям және Архангел Михаилға арналған үш киелі орын бар. Барлық киелі орындар ағаш иконостаспен толыққандай жабылып, қоршалған. Киелі орындарға кіреберістердің екі жағында Қасиетті Мариям мен Исаның ағаш иконалары орналасқан. Иконостастың үстінде Иеміздің Соңғы Тоқсан және кресттер орналасқан. Орталық бөлімдегі бейнелеу балық пен көгершінмен, ал қалғандары періштелер мен көгершінмен безендірілген. Галереялар өткелдер мен кіреберіс үстінде орналасқан. Қабырғаларда Исаның өмірінен көріністер мен әулиелердің суреттері бейнеленген. Киелі Георгий шіркеуі – Сохаг епархиясының кафедралық соборы (араб. كنيسة مار جرجس, Kanīsat Mar Girgis). Шіркеу Операның (Мидан Обира) немесе Мәдениет алаңының (Мидан эт Такафа) солтүстігінде орналасқан. Архангел Михаил шіркеуі (араб. كنيسة الملاك ميخائيل) теміржол вокзалы көшесінде (Эль-Махатта көшесі), теміржолдың шығыс жағында орналасқан.

Ақ монастырь

Копт ақ монастыры – әйгілі Копт православие монастыры, ол архимандрит Әбу-Шенуда атымен аталған. Ол Сохаг қаласының батысында шамамен орналасқан. Монастырдың аты сыртқы қабырғаларындағы ақ әктастың түсінен шыққан. Бүгінде сақталған ғимарат – бұл бір кезде әлдеқайда ірі монастырлық кешеннің шіркеуі.

Қызыл монастырь

Қызыл монастырь – египеттік әулие Пишайдың есімімен аталған копт православ монастырі. Ол Ақ монастырьдың шамамен солтүстігінде орналасқан. Монастырь атауы сыртқы қабырғаларын салу үшін қолданылған материалдың түсінен, қызыл (қыздырылған) кірпіштен шыққан. Қабырғалар негізінде жоғарғы бөлігінен қалыңдау, және ежелгі египеттік ғибадатханалардың қабырғалары сияқты, олардың үстінде каветто пішінді жиектері бар. Қызыл монастырь архитектуралық жағынан Ақ монастырьға ұқсас.

Климат

Көпен Гейгер климаттық жіктеу жүйесі Сохагтың климатын ыстық шөл (BWh) деп жіктейді. Луксор, Миня, Сохаг, Кена және Асют қалалары Египеттегі кез келген қалада күндізгі және түнгі температура арасындағы ең үлкен айырмашылыққа ие. Сохаг Солтүстік Африкадағы Сахараның шығыс жағында орналасқандықтан, Египеттегі ең жылы жерлердің бірі болып табылады. Сохаг Египеттегі ең құрғақ 5 орынды және әлем бойынша 9-шы орынды иеленеді. Сондай-ақ, Египеттегі 4-ші және әлемдегі 296-шы ең жылы жерлердің қатарында.

Тіл

Саид араб тілінің диалектік континуумының бір түрі Сохаг халқы қолданады. Дегенмен, қала тұрғындарының көпшілігі түрлі деңгейде египет араб тілінде сөйлейді.

Мұражайлар

Сoхаг мұражайында Сoхаг облысынан жиналған 5000-ге жуық артефакт сақталған, оның ішінде Орта Мемлекеттен Грек-Рим дәуіріне дейінгі заттар бар.

Университет

Сохаг университеті – қаланың шығыс жағында орналасқан, 40 000-нан астам студенті бар мемлекеттік университет. Ол Оңтүстік аңғары университетінің құрамында құрылған, бірақ 2006 жылы дербес университет болып бөлінді. Қазіргі таңда Сохаг университетінде он факультет бар.

Спорт

Сохагтағы ең танымал спорт түрі – футбол. Сохагта көптеген футбол клубтары бар, оның ішінде Мысыр премьер-лигасының (EPL) командасы – «Сохаг ФК». Бұған қоса, «Эль Гуна ФК» клубы да EPL лигасында ойнайды және кейде Сохаг стадионын өз алаңы ретінде пайдаланған.

Жақын маңдағы көрікті жерлер

Абидос Жоғарғы Египеттің ең ежелгі қалаларының бірі, сонымен қатар ол елордасы болған сегізінші Жоғарғы Номның да астанасы. Бұл Ежелгі Египеттің ең маңызды археологиялық орындарының бірі саналады. Абидос қасиетті қаласы көптеген ежелгі ғибадатханаларға, соның ішінде Умм-эль-Каабқа – ерте перғауындар жерленген патшалық некропольге орналасқан. Ахмимде бірнеше мешіт және екі копт шіркеуі бар. Ол апталық базарды өткізеді және мақта тауарын өндіреді. Эль-Хауауиш – Ахмимнің ежелгі некрополі (мазары). Эль-Саламуниде Мин құдайына арналған тасқа қашалған шіркеу бар. Шығыс Ахмимде Меритамен мүсіні орналасқан. Бейт-Халлафтың сыртында үшінші династиядан қалған екі үлкен кірпіштен жасалған мастаба бар. Атрибис қаласы – Птолемей XV Цезарь және одан кейінгі Рим императорлары құдай Репит (Трифис) үшін салған ғибадатхананың орны.