Кіріспе

Бұрынғы тау жыныстары арасында қорап тәрізді жалаңаш кристалдар. Геологияда, қораптық құрылым – бұл кейбір жарылыс немесе жарықтары бар шөгінді тау жыныстарында пайда болатын бал ұясы тәрізді құрылым ретінде анықталады. Егер қабылдаушы тау жыныстағы жарылыстар минералданса, олар қоршаған тау жынысына қарағанда тозуға төзімдірек болады, ал кейінгі эрозия қораптық құрылымдарды қалыптастырады. Кен геологиясында, қораптық жұмыс – еріген кен минералдарының пішінін сақтайтын, (әдетте) кварцпен қапталған қуыстар жиынтығы. Классикалық геологияда немесе минералогияда мұндай минералдық құймалар қораптық деп емес, псевдоморфтар немесе эпиморфтар деп аталады. Үңгір геологиясында қораптық жұмыс – үңгірлерде және эрозиялық ортада сирек кездесетін минералдық құрылымның ерекше түрі немесе спелеоген (спелеотемге ұқсас, бірақ жиналу емес, тозу арқылы қалыптасады).

Үңгірлер

КеллерЛинннің айтуынша, "Бөтелдік – бұл спелеоген, ол үңгір қалыптасқан кезде, бұрыннан бар кальцит тамырлары арасындағы тау жынысының негізі артық тозуға ұшырап пайда болады". Бөтелдік көбінесе үңгір қабырғаларынан немесе төбелерінен шығатын, әртүрлі бұрыштарда бірін-бірі қиып, қорап немесе бал ұясы сияқты пішін құрайтын минералдық кальциттің жұқа жапырақтарынан тұрады. Бөтелдіктің қабырғалары бұрын үңгір пайда болмас бұрын тау жынысындағы жарықтарды толтырған. Үңгір қабырғалары еріген кезде, одан да төзімді тамырлар мен жарықтардың ішіндегі заттар ерімеді, немесе айналасындағы тау жынысынан гөрі баяу еріді, нәтижесінде кальцит қабырғалары үңгір бетінен көрінетін болды. Әлемдегі ең кең таралған бөтелдік кен орындарының бірі АҚШ-тың Оңтүстік Дакота штатындағы Жел үңгірі ұлттық паркінде орналасқан. Бұл бөтелдік кен орындары кальциттен, марганецтен және доломиттен тұрады, олар жарықтарға толы тау жынысының ішінде шөгінді түзілген. Тау жынысы артық еріп, кристаллды кальциттен тұратын бөтелдік қалды. Тағы бір керемет мысалдар Канаданың Британдық Колумбия провинциясындағы Коди үңгірлеріндегі Коди үңгірлер провинциялық паркінде кездеседі. Бөтелдікті Jewel Cave ұлттық ескерткішінде (Жел үңгірінің жанында) және Техас штатының Джорджтаун қаласының жанындағы Innerspace Caverns үңгірінде де көруге болады.