Кіріспе

Болгарияның Антарктидалық базасы

Санкт-Климент Охридский базасы (База Св. Климент Охридски, ) – Оңтүстік Шетланд аралдарындағы Ливингстон аралында орналасқан болгарлық Антарктика базасы. База бұрын София университетінің паналағы немесе Хемус базасы деп аталған. Болгар емес адамдар көбінесе базаның атын Охридский базасы деп қысқартады, ал кейде Охридски деп жаңсылып жазады.

Орналасқан жері

База Болгар жағасында 12-15 метр биіктікте, Эмона бекетінің жағалауынан 130 метр ішке қарай, Песяков төбесі мен Синеморец төбесінің арасында, Үлкен лагунаны көріп тұрғызылған. База аумағы жаз айларында еріген су Резовский ағысымен кесіліп өтеді, осы арқылы сумен қамтамасыз етіледі.

Тарих

Александр аралының солтүстік-батыс шетіндегі Восток мүйісіне жасалған сәтсіз қондыру әрекетінен кейін, 1988 жылдың 26-28 сәуірінде төрт адамнан тұратын болгар тобы, капитан Феликс Песяков басқаратын кеңес зерттеу кемесі «Михаил Сомов» логистикалық қолдауымен Ливингстон аралында екі жиналмалы шатыр – «Ақсақ Ит Шатыры» және «Орыс Шатыры» құрастырылды. Бұл нысандар кейіннен жаңартылып, 1993 жылдың 11 желтоқсанында тұрақты база ретінде пайдалануға берілді. 1996-1998 жылдар аралығында және одан кейін Санкт-Климент Охридскийде жаңа көп мақсатты ғимаратты салуды қамтитын кеңейту бағдарламасы жүзеге асырылды. 2003 жылы салынған Иван Рилский шіркеуі Антарктидадағы алғашқы шығыс православиелік құрылыс және әлемдегі ең оңтүстік шығыс православиелік құдайға табыну орны болып табылады. 1994/1995 жылдардан бері Санкт-Климент Охридскийде Болгария почтасының пошта бөлімі жұмыс істеп келеді. Базаға Болгарияның Антарктидадағы қызметіне жауапты мекемелердің өкілдері, соның ішінде 2005 жылдың қаңтарында Болгария президенті Георгий Парванов үнемі келіп тұрады. Шатыр және оған байланысты заттар аралдың және Антарктиканың мәдени және тарихи мұрасының бір бөлігі саналады, Антарктиканың тарихи орны немесе ескерткіші деп жарияланды. 2018 жылдың наурызында болгар-монғол бірлескен жобасы аясында Песяков төбесінде кириллица әліпбиіне ескерткіш орнатылды.

Карталар

Isla Livingston: Península Hurd. (Ливингстон аралы) 1:25 000 масштабты топографиялық карта. Мадрид: Әскери Географиялық қызмет, 1991. Л. Л. Иванов. Сент-Климент Охридский базасы, Ливингстон аралы. 1:1000 масштабты топографиялық карта. София: Болгарияның Антарктика жерлерінің атаулар комиссиясы, 1996. (Болгар тіліндегі Болгарияның алғашқы Антарктика топографиялық картасы) Л. Л. Иванов және басқалар. Антарктида: Ливингстон аралы және Гринвич аралы, Оңтүстік Шетланд аралдары (Англия бұғазынан Мортон бұғазына дейін, суреттермен және мұз жамылғысының таралуымен). 1:100 000 масштабты топографиялық карта. София: Болгарияның Антарктика жерлерінің атаулар комиссиясы, 2005. Л. Л. Иванов. Антарктида: Ливингстон аралы, Гринвич, Роберт, Сноу және Смит аралдары. 1:120 000 масштабты топографиялық карта. Троян: Манфред Вёрнер қоры, 2009. Болгария базасы (1-парақ және 2-парақ): Антарктида, Оңтүстік Шетланд аралдары, Ливингстон аралы. 1:2000 масштабты топографиялық карта. София: Әскери Географиялық қызмет, 2016. (Болгар тілінде, карталар сілтемеленген есептің 6-шы және 7-ші слайдтарында) Антарктиканың сандық деректер базасы (ADD). Антарктиканың 1:250 000 масштабты топографиялық картасы. Антарктика ғылыми зерттеу комитеті (SCAR). 1993 жылдан бері үнемі жаңартылып, толықтырылып келеді. Л. Л. Иванов. Антарктида: Ливингстон аралы және Смит аралы. 1:100 000 масштабты топографиялық карта. Манфред Вёрнер қоры, 2017.