Кіріспе
Хартли кенішінің апаты (Хартли шахтасының апаты немесе Хестер шахтасының апаты деп те аталады) – 1862 жылдың 16 қаңтарында Англияның Нортумберленд округінде болған көмір өндірудегі апат. Оқиға кезінде шахтаның сорғы станциясының бағанасы сынғаннан кейін шахта тігізгішіне құлап, 204 ер адам мен бала жер астында қалып қойды. Бұл апаттан кейін Ұлыбритания заңнамасына өзгерістер енгізіліп, барлық кеніштерде кемінде екі тәуелсіз эвакуация жолы болуы міндеттелді.
The Hartley Colliery disaster (also known as the Hartley Pit disaster or Hester Pit disaster) was a coal mining accident in Northumberland, England, that occurred on 16 January 1862 and resulted in the deaths of 204 men and children. The beam of the pit's pumping engine broke and fell down the shaft, trapping the men below. The disaster prompted a change in British law that required all collieries to have at least two independent means of escape.
Хартли ескі шұңқыры
Хартли ескі ор 13 ғасырда Нортумберлендтің Хартли (қазіргі Сеатон Слюйс) жағалауындағы ауылда салынған; ең алғашқы жазбалар 1291 жылға дейін сақталып қалған. Кеніш су шайып, қабаттары теңіз астында тозығы жеткенде су басу мәселесі күшейді, 1760 жылы бірінші атмосфералық машина орнатылды, одан кейін одан да қуаттырақ машиналары қосылды. Бұл күш-жігерге қарамастан, су басу соншалықты күшті болды, нәтижесінде 1844 жылы ескі ор тасталып кетті.
Гестер орлығы
Көмірдің құны соншалықты жоғары болғандықтан, келесі жылы шамамен 2 километрдей қашықтықта жаңа шахта (суреттегі А) қазылды. Төменгі негізгі қабатқа (F) 1846 жылдың 29 мамырында қол жеткізілді. Кен орны "Жаңа Хартли кен орны" деп, шахта "Хестер орны" деп аталды. Шахтаның маңында "Жаңа Хартли" деп аталатын жаңа ауыл өсті. Әйелдер мен өте жас балалар (жасы 10-нан жоғары болу керек) шахтада жұмыс істемеді және Э. Рапердің ("Жаңа Хартли ауылының әлеуметтік және еңбек жағдайлары 1845–1900") айтуынша, бұл кеншілердің өмір сүру деңгейін арттырды: "Жаңа Хартлидегі кенші ауыр жұмыс күнінен кейін жылы, таза, ыңғайлы үйге және әдетте ыстық тамаққа оралатын". Осы кезеңдегі және осы аймақтағы көптеген кен орындарында сияқты, тек бір шахта қазылды, оның диаметрі 4 метр болатын, ал жалпы құны шамамен 3600 фунт стерлингке жетті. Көмір, адамдар және материалдар шахта арқылы жоғары-төмен қозғалды, онда сорғылар да орналастырылды. Сонымен қатар, шахта таза ауамен желдетіліп, отты газдар шығарылатын. Кен орнында ауа, көмір қабырғаларын, бекіткіштер мен тұзақтарды пайдаланып, барлық жұмыс аумағын аралап өтуге мәжбүр болды. Бұл кезеңде қажетті жоғары ағынды жасаудың қалыпты тәсілі – жоғары көтерілген шахтада пеш пайдалану еді. Бір шахталы кен орнында бұл қарапайым тәртіпті сақтау мүмкін болмағандықтан, шахтаның жоғарғы жағынан төменгі жағына дейін ағаштан жасалған браттис (B) орнатылды. Адамдар мен материалдар төменгі жағында жоғары-төмен өтіп, сорғылар жоғары жағында жұмыс істеді. Хартлиде пеш (E) аула тігісінде жандырылды, жоғары көтерілген ыстық газдар пештің (I) арнасы арқылы өтіп, шахтаның жоғарғы жағындағы лас ауаны тартып шығарды. Мұндай құрылымның осалдығы кен орны салынар алдында анықталып, жарияланды. 1839 жылы Оңтүстік Шилдсте Санкт-Хильда шахтасында болған жарылыс (қоғамдық жиналыстың нәтижесінде) кен орындарындағы апаттарды алдын алу мәселелерін қарастыру үшін комиссия құрылуына әкелді. Шилдс комиссиясы 1843 жылы есебін жариялады; ол Солтүстік-Шығыстағы шахталардың жарылыс қаупіне ұшырау себебін, әдетте, жер астындағы жұмыстардың көлеміне қарағанда, жеткіліксіз желдетілуіне және шахталардың аз болуына байланысты екенін анықтады (бұл пікірді Джордж Стивенсонның дәлелдері де растады). Комиссияның есебінде барлық жаңа жұмыстар үшін (парламент заң шығаруы керек деп санайтын) бір шахта салу және оны желдету ауасын бөлу үшін бөлу практикасына қарсы айрықша дәлел келтірілді (өйткені браттисті жойған кез келген жарылыс шахтаның желдетуін бұзып, жер астындағылардың уыттанудан өлуіне әкеледі). Кейіннен екі 3 метрлік шахта салудың, бір 4 метрлік шахта салудан 900 фунт стерлингке арзан болатыны анықталды. 1852 жылы шахтадағы су деңгейі 5 метрге жетті. Сондықтан 1855 жылы шахтаны қайта іске қосу үшін, "аймақтағы кен өндіру мақсатында қолданылатын ең ірі" қуатты бу машинасы орнатылды. Суды сорғылау 1855 жылдың қыркүйегінде басталды (1856 жылдың маусымында машина француз ханзадасына көрсетілді), бірақ екі жылдан кейін шахта толық өндіріске енбеді және "жақында ғана қайта ашылды" деп сатылды. Сорғылар үш сатыдан тұрды. Төменгі сатыдағы су төменгі негізгі қабаттан төменгі қабатқа дейінгі су құбырымен байланысты су жинағыштан көтерілді. Сол жерде екінші саты суды жоғары, жоғары негізгі қабатқа көтеріп отырды. Сорғылар тікелей жұмыс істейтін номиналды сәулелі машинамен қозғалды: алғашқы екі саты негізгі сәулемен, ал үшінші саты сорғы тіректерінің үстіндегі қосалқы сәулемен қозғалды (C). Шахта "сулы шахта" ретінде белгілі болды және машина (минутына тоғыздан онға дейін соққы жасауға қабілетті) әдетте судың кіруіне төтеп беру үшін минутына шамамен жеті соққымен жұмыс істеді; сорғылау тоқтаған жағдайда төменгі негізгі қабат бір күннен аз уақыт ішінде теңізден сіңген суға толып кетеді. 1860 жылы Беррадондағы жарылыстан қаза тапқандардың арасында Хартлиден келген үш кенші болды, өйткені (Дурхам хроникасы түсіндірді) "соңғы уақытта Хартли кен орнында су жинақталуына байланысты жұмыс аз болды". Апат кезінде жоғары негізгі қабат толықтай жұмыс істемей, жабылды; аула тігісі жұмыс істеді, бірақ бірнеше адаммен (және шұңқырлы понимен); Хестер орнындағы төменгі негізгі қабаттағы жұмыстар Сейтон Слюстегі Милл Питтегілермен кездесу үшін кеңейтілді; бір жыл ішінде Хестер орнынан Милл Пит арқылы қашуға болады еді. Сонымен қатар, төменгі негізгі қабаттан аула тігісіне қашуға мүмкіндік беретін баспалдақ орнатылды ("ең қорқатыны – судың күрт ағыны").
Апат
1862 жылы 16 қаңтарда сағат 02:30-да алдыңғы смена жұмысқа кірісті. Сол күні таңертеңгі сағат 10:30-да артқы смена алдыңғы сменадан қабылдап алды, сондықтан екі сменаның көп бөлігі көмір қабатында болды. Алғашқы сегіз адам жоғары көтеріліп бара жатқанда, сорғы машинасының бағанасы сынып, шахтаға құлап түсті. Қалқанның көп бөлігі қираса да, оның алдыңғы бөлігі бағананы лифттен ауыртпаған сияқты. Басқа да сынықтар лифт үстіне құлап, төрт тіреу тізбегінің екеуін жыртып жіберді. Сегіз адамның төртеуі құлап кетті, ал қалғандары ұстанып қалды. Бағана шахтада тығылып қалды, ал құлаған қалдықтар аула тігісі мен жоғары магистраль арасындағы терең тұйыққа себеп болды.
Құтқару әрекеттері
Полиция қызметкерінің бірі Мэтью Чэпман үйіне қайтып бара жатқанда жарылысты естіген. Ол өз жолын кері басып, арқанмен төмен түсіріліп, балтамен қирағандардың бір бөлігін тазалауға кірісті. Жұмыстан жаңа ғана шыққан адамның шаршағанын түсінген бақылаушы Жозеф Хэмбл оны демалу үшін үйіне жіберді, ал негізгі құтқару жұмыстары ұйымдастырылды. Алғашқы құтқару әрекеті Хэмбл, Карр (иесі және бақылаушы), Г. Б. Хантер (Коупен және Норт-Ситон), Хью Тейлор (Бэкворт) және Мэттиас Данн (Тау-кен инспекторы) басшылығымен жүргізілді. Түн ортасына дейін құтқарушылар зақымдалған камераға жетіп, Джордж Шарпті арқанмен көтерді. Бірақ ол ілгері шығып тұрған ағаштарға тиіп, камерадан шығып, құлап қайтыс болды. Құтқарушылар (соның ішінде демалып үлкерген Чэпман) сорғы шахтасынан төмен түсіп, жоғарыдан арқанды түсірді. Уильям Шейп пен Ральф Робинсон осылайша камерадан көтерілді. Жергілікті методист диаконы Томас Уотсон құлағандарға камерадан төмен түсті. Ол олармен бірге болып, олар өлгенше дұға етіп, жұбатты. Уотсон да арқанмен көтерілді, сондықтан ол тірі шыққан соңғы адам болды. Сорғылар тоқтатылғаннан кейін, барлығы төменгі шахта тез суға батыратынын білді. Сондықтан, жер үстіндегілер төмендегілер шахта тірегі арқылы аула тігіне дейін жол табады деп дұрыс болжады. Түн бойы адамдар арқанмен жұмыс істей берді. Жұма күні сағат 9-ға дейін құтқарушылар шахтадағы қирағандарды (көбінесе ағаштан жасалған тіректерді) пештің құйылысынан шамамен алысқа дейін тазалады және аула тігіндегі адамдардың дауыстарын ести алатындай болды. Оларды жақын маңдағы шахталардан келген суға батушылар алмастырды. 1845–46 жылдары шахтаның суға батуын қадағалаған бас суға батушы Уильям Коулсон басқа жұмысқа бара жатып, Хартли станциясынан өтіп бара жатқан пойызға отырды. Сол күні таңертең Ньюкаслдан өтіп бара жатып, ол оқиға туралы білді және көмек қажет пе деп тексеру үшін бағыныштысын жіберді. Өз қызметін ұсынғаннан кейін, ол жұма күні түстен кейін жауапты болып тағайындалды, алдыңғы комитет оның үлкен тәжірибесіне мойын бұрды. Жоғары шахта жұмысының астындағы шахта қабырғаларынан кейде тас құлап жатты. Сенбі күні түнде құтқарушылар пештің құйылысынан шамамен биіктікте болды. Бұл тереңдікте шахта "қиындықтан" өтті; оның астындағы қоқыс алынғанда, үлкен тас құлап, кейбір жерлерде шахта ені 8 метрге дейін жетті. Төменге түсуге тырысқаннан бұрын, қабырғаларды бекіту үшін ағашпен қоршау қажет болды, бұл шамамен он екі сағатқа соқты. Жексенбі күні таңертеңнен бастап, құлаған тастар арқылы пештің құйылысына қарай кішкентай тесік қазылды. Олар тосқауыл арқылы жұмыс істегенде, пештен шығатын және оның тұтандырған шараларынан көміртек оксидінің түтіні кедергі келтірді. Ақыры кішкентай ену жасалғанда (сейсенбі күні сағат 3-те) зиянды газ ("көмірқышқыл" яғни көміртек оксиді) бөлінді, бұл құтқарушылардың кейбіреулерін сөйлеуге кедері келтірді; бүкіл жұмыс тобын құтқару қажет болды және жарты сағат ішінде газ жоғары шахтадан жоғары көтерілді. Желдетуді қайта бастау үшін аула тігінен жұмыс орнына дейін матадан жасалған тірек орнатылды. Бұл әртүрлі жергілікті шахталардан алынған матадан жасалған және бейсенбіге дейін толық емес еді. Сәрсенбі күні таңертең, тірек толық емес болғандықтан, Джордж Эммерсон (Коулсонның суға батушыларының бірі, егер олардың айналасындағы қирағандар алынса, сорғылардың қалғандары одан әрі құлап кететінін тексеру үшін жіберілген) газға мәжбүр болғанға дейін пештің құйылысына үш метрге дейін кірді. Ол балта, пішін және кесілген ағаштарды көрді, бұл тұтқындалған кеншілер сол жолмен қашуға тырысқанын көрсетеді; бірақ құралдар тот басқан. Карр Осборн үйінен жіберілген телеграммаға жауап беруге қабілетті болды ("Патша кедейлерді кен орнында құтқару үміті бар екенін естіп қатты уайымдайды, өйткені оның жүрегі қанға толы") әлі де кем дегенде кейбір адамдарды тірі алып шығу үміті бар екенін айтты, бірақ бұл үміттер көп ұзамай күйреп кетті. Құтқару жұмыстарының баяу жүруіне алаңдаушылық білдіргендер шахта басында тұрды. Олардың қатарында екі шахтер (Каупеннің Уильям Адамс және Бэкворттың Роберт Уилсон) әріптестеріне жағдай туралы хабарлау үшін шахтаға түсуге шақырылды; олардың нұсқауларын асырып, олар аула тігіне кіріп, өлген адамдарды тапты. Хумбл және басқа бақылаушы (Тримдоннан келген мистер Холл) одан әрі еніп, барлық кеншілер өлгенін тапты, бірақ олар банкке оралғанда газдың әсерінен қатты зардап шекті. Кейіннен басқалары суға түсті, бірақ олардың көбі газдың әсерінен қатты зардап шекті: олар (Ньюкасл Журналының мәліметінше) әр бағытта өлген адамдарды көрді, көбі шахтаға жақын; көбі тыныш өлген сияқты: "Зерттеушілер әкелерінің құшағындағы кішкентай ұлдарды және бір-бірінің құшағында жатқан бауырларды көрді". Өлген пониге тиіспіген, оның азық қоймалары босатылған және өлгендердің кейбіреулерінің қалталарында азық болған. Құтқарушылар тұтқындалған адамдардан сенбі күні түнге дейін дабыл естігенін ойлағанмен, артқы бақылаушының күнделігінде жұма күні сағат 1.45-те өткізілген дұға жиналысы туралы жазылған соңғы жазба бар.
Қайтару
Міндет енді денелерді қалпына келтіру болды, және тексеруші көрермендер шұңқыр басындағы официанттарға өлі адамдардың денелерін алу үшін тірі адамдардың өмірін қауға тастаудың қажеті жоқ екенін айтты: аула тігісіне кірулер кенеппен жабу аяқталғанға дейін тоқтатылды, ал шахта дұрыс ағашпен бекітіліп, аула тігісіне тікелей, пеш дрейфі арқылы емес, рұқсат ету үшін одан әрі тазартылды. Келесі күні журнал қабырға басындағы алапат көріністер туралы хабарлады, мәйіттерді дереу алып шығу талаптары қойылды. Шахтадағы жұмысшылар тас құлаудың жалғасу қаупіне ұшырағысы келмейтін болды. Жұма күні шахтадағы қоқыс аула тігісіне кіреберістің астына құлап түсті, бірақ тас құлау мен газ шығуы жалғасты. Сенбі күні жұмыстар аяқталды және суарушылар мен шахташылар жұмыстан шығарылды. Қайтыс болғандар бір апта бұрын қайтыс болғандықтан, денелері "көптеп ісіп, деформацияланған" және олардан шыққан иіс жағымсыз болды. Оларды әлі шахтада жатқанда табутқа салу жоспарланған, ал медицина мамандары құрбандардың үйлерінде жерлеуге дейін табуттарды қалдырудың қауіпті екенін ескертті. Оқиғада мәйіттер шахтадан шығарылып, талдаушы бала мүмкіндігінше анықтауға тырысты, хлорлы әкпен шашырылып, көрпеге оралып, табутқа салынды. Бірақ соңында әр дене табутқа салынып, үйге жіберілді немесе, егер анықталмаса, "белгісіз" деп белгіленіп, кейінірек анықтау үшін Примитивті методист шіркеуіне жіберілді. Журнал тілшісі ауылдың көрінісін былай сипаттады:
Барлық жалюзилер түсірілген; бірақ ашық есіктерден қарағанда, әр үйде табуттарды көруге болады. Көп жағдайда олар шахтер үйіне тән үлкен төсекте жатты. Кейде төсек барлық табуттарды сыймайтын, сонда олар төсектің жанындағы орындықтарға қойылды. Осылайша біз қатар бойымен өтіп, екі, үш, төрт табутты бір кішкентай бөлмеде көрдік, соңында соңғы үйге келгенде, олардың үлкен үйіндісін көріп қорқып қалдық, айналып қарағанда жеті мәйіт үйдің ішінде жатқанын естідік. Әр үйдің ішінде әйелдер от жанында отырып, қайғыларына көңіл бөліп отырды; ал күшті ерлер, ақшыл және күйзеліске ұшыраған, өткен аптаның қызығушылығынан кейін қатты шаршағандай көрінді. Мәйіттерді іздеу жексенбі күні таңғы сағат төртке дейін жалғасты; содан кейін аула тігісі барлық денелер алынып тасталғанын растау үшін мұқият тексерілді, ал Нью-Хартли және айналасындағы елді мекендер ешқандай дене жоқ екенін растау үшін тексерілді. Жексенбі күні сағат 1-де арбалар үйлерге келді және көптеген табуттар Эрсдон шіркеуіне процессиямен әкелінді. Зират жеткілікті үлкен болмады, ал Нортумберленд герцогы қосымша жер берді; Ситон Делавал кенішіндегі адамдар кенеттен қажет болған көптеген қабірлерді қазыды. Қабір қазуға елу адам жұмылдырылды, және олар жерлеу басталғаннан кейін ғана (сағат 1:30 шамасында) жұмысын аяқтады; соңғы табутты көміп жатқанда қараңғы түсті. "Хартли кенішінде жұмыс істеген және тірі қалған жұмысшылардың" тізімі жарияланды: онда тек елу бес адам болды. Өмірдің жоғалуы Виктория дәуірінің көмір шахтасы стандарттарына қарағанда да өте ауыр болды және Англиядағы ең ауыр шахта апаттарының бірі болып қалады.
All the blinds were drawn; but, looking in at the open doors, we saw coffins in every house. In most instances, they lay upon the large bed, so characteristic of the pitman's dwelling Sometimes the bed would not contain all the coffins; and then they were disposed on chairs beside it. And so we passed up the row, and saw two, and three, and four coffins all in one little room, till, at last, coming to the end house, we were appalled to see a perfect pile of them ; and looking round, we were informed that seven dead bodies lay in the cottage. In every house women were sitting by the fire nursing their grief; and strong men, pale and dejected, were visibly suffering from the reaction of the excitement of the past week. The retrieval of bodies continued until four in the morning of Sunday; the yard seam was then checked thoroughly to ensure all bodies had been removed, and New Hartley and surrounding settlements canvassed to confirm that no body was missing. At one o'clock on the Sunday carts arrived at the cottages and most of the coffins were carried in procession to Earsdon Church. The graveyard was not large enough and more land was given by the Duke of Northumberland; a large number of graves suddenly needed were dug by men from Seaton Delaval colliery. Fifty men were employed in digging the graves, and they did not complete their task until well after interments started (at about one thirty); dusk was falling as the last coffin was buried. A list was published of 'the workmen left alive that were employed at Hartley Colliery': there were only fifty five. The loss of life was extreme, even by Victorian era coal mining standards, and remains one of the worst mining accidents in England.
Салдары
Барлық үміт жоғалғанын естіген Виктория патшайымы (өзі де күйеуі, Альберт ханзаданы бір ай бұрын жоғалтып, қайғыда болған болатын) көңіл айту жеделхатын жіберді, сосын хат жолдады: "Ең Көрнекті Патшайымы, жесірлер мен аналарға деген ең шын пейілді қайғысымен бірге, өзінің жеке қайғысы оларды одан да жақын сезінуге септігін тигізеді деп айтуды бұйырды". Ол жеке күнделігіне: "Көмір шахтасындағы апат туралы хабарлар қорқынышты, осыншалықты зор қайғы-қасірет" деп жазды. Діни қызметкерлер бұл хатты жесірлерге оқып берді, бұл оларға "үлкен көңіл тыныштығы мен құдайы сүйеншік болды".
Қоғамның жауабы
Газеттер жесірлердің қайғысына ғана емес, құрбандардың христиандық мойынсынуына және оларды құтқаруға тырысқандардың ерлік шешімділігіне де таң қалды: "Осы қасіретті оқиғаға байланысты көпшілік назарына түскен көптеген кеншілердің ақыл-ойына, христиандық қағидасына, біліміне және батылдығына барлығының таңғалуы керек" деді Глазго Морнинг Журналы. Басқалары одан да көбірек әсерленді: "Қауіп, күтпеген және жақын, – британдық мінез-құлықтың ұлылығы толық мерейіне жеткен жағдай. Өнеркәсіптік кәсіпорынның кейбір салаларында жыл сайын қайталап тұратын қорқынышты және зор апат болсын, британдық жұмысшылар құрбан ретінде немесе куәгер ретінде оқиға орнында болса, нәтижесінде міндетті түрде асыл батылдық, ұлы қайрат немесе өзімшілдік танылады, мұндайды басқа жағдайларда көру мүмкін емес" – деп ойлады Афинеум.
Медальдар мен ескерткіш
Құрбандарды құтқаруға тырысқан еріктілердің батылдығы арнайы медальмен – Хартли апат медалімен танылды; ол Колсон үшін алтыннан, ал шахта ішінде жұмыс істегендер үшін күмістен соғылды, сондай-ақ олар шахтада өткізген уақытына пропорционалды ақша алды. Эрсдондағы Сент-Албан шіркеуінің қорымдығында қаза тапқандарды еске алу үшін обелиск орнатылды.
Көмек қоры
Королеваның көңіл айту телеграммасында жесірлер мен жетімдерге деген қайырымдылығын білдірген соң, "оларға қандай көмек көрсетілуде?" деп сұрады. Олардың таяу туыстарына көмектесу үшін ақша жинау науқаны ұйымдастырылды. Зардап шеккендердің 407 асырауы бар екені және оларды қамтамасыз ету үшін 20 000 фунт стерлинг жинау қажет болды деп есептелді. Британдық жұртшылық жомарттықпен жауап берді; оларды басқа да маңызды мақсаттарға ақша беруге көндіруге тырысқанына қарамастан, Лондонның өзінде 20 000 фунт стерлинг жиналды, ал Хартли көмек қорының жалпы сомасы 83 000 фунт стерлингке жетті. 26 баланың қайтыстан кейін дүниеге келгенін ескергенде, асыраушылардың саны 467-ге дейін өсті, бірақ ең нашар болжамдар бойынша да оларды қамтамасыз ету үшін 55 000 фунт стерлинг ғана қажет болды. Сондықтан 1863 жылы әрбір кен инспекторының қарауындағы аудандарға 20 000 фунт стерлинг бөлінді, оны жергілікті комитеттер басқарып, шахтадағы апаттардан туындаған қайғыны жеңілдету үшін пайдаланды. Бұл қаржы алғашқы кеншілердің өзара көмек қорына қаржылық қолдау көрсетті, өмір сүру кезеңінде немесе кездейсоқ жағдайларда болған жарақаттар мен қазадан сақтандыруды қамтамасыз етті (1862 жылы өндірілген әр миллион тонна көмірге 15 кеншінің қаза болғаны есептелді). Хартли көмек қоры 1909 жылы таратылды; он тірі қалған асыраушыға жылдық төлемдер жасалғаннан кейін 13 000 фунт стерлинг қалды, ол Нортумберленд және Дурхамтағы егде жастағы кеншілер үйлерінің қауымдастығына берілді, ал ақшаға салынған ғимаратқа тиісті жазу орнатылуы керек еді.
Қуыс
Хестер шахтасы қайта ашылмады. 1874 жылы жақын жерде Гастингс және Мелтон шахталарынан тұратын жаңа кеніш ашылды. 1901 жылы ескі Хестер шахтасының төменгі қабаттары қуатты сорғы арқылы суы сорлып, қайтадан пайдалануға берілді. 1929 жылдан бастап бірнеше рет меншік алмасулар мен жаңартулар болды, соңында 1947 жылы жаңа Ұлттық Көмір Борты басқаруға көшті. Содан кейін кен орнының біртіндеп тоқтауы жүрді, және 1959 жылы толығымен тасталып кетті, жер астында тағы 70 жылдық (жоғары өнімділік кезеңінде) көмір қалды.