Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Майкл Теддер, 2-ші барон Теддер, FRSE FRSC (4 шілде 1926 – 18 ақпан 1994) – Шотландиядағы Сент-Эндрюс университетінің химия профессоры болған.
John Michael Tedder, 2nd Baron Tedder, FRSE FRSC (4 July 1926 – 18 February 1994), was the Purdie Professor of Chemistry at St. Andrews University, Scotland.
Ерте өмір және білім
Ол 1926 жылғы 4 шілдеде Лондонда Артур Уильям Теддер мен Розалинда Маклардидің екінші ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі Корольдік әуе күштерінде әскери мансап жасады, соңында Корольдік әуе күштерінің маршалы атанды. Әкесінің әскери тағайындамалары жиі ауысып тұрғандықтан, Теддер отбасының тұратын жері де өзгеріп отырды. Ол Суррейдегі мектептерде, Уитгифт мектебінде (1934–36), Индонезиядағы Суматрада (1936–38) және Уилтширдегі Даунтси мектебінде (1938–44) оқыды. Ол есту және көру қабілеттерінің нашар болуына байланысты Екінші дүниежүзілік соғыста әскери қызметке қабылданудан бас тартылды. Теддердің ерте өмірін екі ауыр қайғылы оқиға қалыптастырды. Оның үлкен ағасы Дик 1940 жылы Франциядағы әскери қызметте қаза тапты. 1943 жылғы қаңтарда оның анасы Розалинда Теддер Египетте болған әуе апатында көз жұмды. Оның әкесі апаттың куәсі болды және әйелінің өлімінен терең қайғыға батты. Теддер әскери қызметке жарамсыз болғандықтан, 1944 жылы университетке химия мамандығын оқуға түсті. Ол Кембридждегі Магдалина колледжінде бакалавр дәрежесін алды және отбасылық трагедиялардың әсерінен бастапқыда үлгерімсіз болды. Алайда ол табандылық танытып, 1947 жылы біліміне (B.A.) ие болды. Ол кейбір оқытушыларынан қолдау алды және 1951 жылы М.А. дәрежесін алды, содан кейін 1951 жылы Бирмингем университетінде алғашқы докторлық дәрежесін (PhD) қорғады. 1952–53 жылдары Огайо штатының университетінде докторантурадан кейінгі білім алды. Кейіннен 1961 жылы Бирмингем университетінен екінші құрметті докторлық дәрежесін (D.Sc.) және 1965 жылы Кембридж университетінен құрметті Sc.D. дәрежесін алды.
He was born in London on 4 July 1926, the second born son of Arthur William Tedder and Rosalinde Maclardy. His father had a military career in the Royal Air Force, that culminated in his becoming Marshal of the Royal Air Force. As his father's military appointments involved frequent changes, the Tedder family's residences also shifted. He attended schools in Surrey, Whitgift School (1934–36), Sumatra in Indonesia (1936–38) and Dauntsey's School in Wiltshire (1938–44). He suffered with disabilities in both hearing and eyesight, and was rejected as a candidate for military service in the Second World War. Tedder's early life was shaped by two significant tragedies. His older brother Dick was killed on active service in France in 1940. His mother, Rosalinde Tedder, died in January 1943 in an air crash in Egypt. His father was a witness to the air crash and was deeply affected by the death of his wife. As Tedder was unfit to serve in military action, in 1944 he went to university to study chemistry. He studied at Magdalene College, Cambridge, for his undergraduate degree and, owing to the impact of the family tragedies, initially obtained poor grades. However, he persisted and was awarded a degree (B. A.) in 1947. He received encouragement from some of his lecturers and went on to receive both an M. A in 1951, and then his first doctorate (PhD) at Birmingham University in 1951. He undertook post doctoral studies at Ohio State University from 1952–53. He subsequently obtained a second honorary doctorate (D. Sc.) from the University of Birmingham in 1961, and honorary Sc. D. from the University of Cambridge in 1965.
Мансап
Теддер 1955 жылы Шеффилд университетінде химия пәнінен лекциятор болып жұмыс істеді, ал 1964 жылы Дундидегі Куинс колледжінде химиядан Роско кафедрасына тағайындалды, ол 1967 жылы Дунди университетіне айналды. 1969 жылы ол Сент-Эндрюс университетінің химия профессоры болды және 1989 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы лауазымды сақтап, содан кейін emeritus профессор атағын алды. 1977 жылы ол Сент-Эндрюс және Дунди университеттерінің соттарына екі университетті қайта біріктіру туралы ұсыныс жасады, бұл университеттер он жыл бұрын Куинс колледжі Дунди университетіне айналған кезде бөлініп кеткен еді. Бұл ұсыныс қабылданбаса да, екі институттың жақын қарым-қатынас орнатуына ықпал етті. Теддер химия саласындағы көптеген мәселелер бойынша сарапшы ретінде танылды және 200-ге жуық техникалық мақалалар мен бірнеше оқулықтардың авторы немесе авторларының бірі болды. Оның бірі органофтор химиясы болды, ол 1950 жылдары Шеффилд университетінде газ-сұйық хроматографиясын қолдануды бастады. Ол ортохинондардың реакциялық қабілеті туралы бірнеше техникалық мақала жазды. Ол екі кезеңді иондық сәуле спектрометрін жасады. Сонымен қатар, ол әріптестері тарапынан еркін радикалдар химиясы саласындағы маңызды сарапшы ретінде танылды. Химия саласындағы көрнекті еңбегінен бөлек, Теддер әкесінің бароны лауазымын мұраға алып, Лордтар палатасында қызмет етті. Ол лауазымды сақтауға құлшынбаса да, әріптестері оны ғалым мен педагогтың болуымен ақсүйектер жүйесіне пайда әкелетініне көндірді. Ол Лордтар палатасының Қауіпті қалдықтар комитетінде жұмыс істеді және палатада ғылым және жоғары білім мәселелері бойынша талқылауларға қатысты. 1968 жылы ол Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды. Оның ұсынушылары Сэр Эдмунд Хирст, Питер Паусон, Ральф Рафаэль, Д. У. А. Шарп, Нил Кэмпбелл, Манфред Гордон, Патрик Данбар Ричи және Томас Стивенс Стивенс болды. 1981 жылы Теддер Дүниежүзілік мәдениет кеңесінің негісқалаушы мүшесі атанды. Теддер Корольдік әуе күштеріне қызығушылық танытып, әкесі қызмет еткен эскадрильяларға қатысты көптеген салтанатты шараларға қатысты. Ол сондай-ақ әкесінің қадамын басып, Оливер Кромвель туралы көп оқыды және Кромвель туралы кітап жазуды жоспарлаған. Теддер классикалық музыкаға да қызығушылық танытып, фортепианода ойнайтын. Өмірінің соңында Паркинсон ауруына шалдықты (әкесінің қайтыс болуына себеп болған ауру). Кейін Альцгеймер ауруына шалдыққан, ол зейнеткерлікке шықты және 1994 жылы қайтыс болғанға дейін толыққанды күтімге алынды.
Tedder became a lecturer in chemistry at Sheffield University in 1955, and in 1964 was appointed to the Roscoe Chair in Chemistry at Queen's College, Dundee, which in 1967 became the University of Dundee. He became Purdie Professor of Chemistry at St. Andrews University in 1969, and held the post until retiral 1989, thereafter retaining the title emeritus professor. In 1977 he submitted a paper to the Courts of the Universities of St Andrews and Dundee which called for the reunification of the two Universities, which had separated when Queen's College became the University of Dundee a decade earlier. Although this proposal was rejected it did lead to closer co operation between the two institutions. Tedder became an authority on a number of topics within the field of chemistry, and was the author or co author of some 200 technical essays and several textbooks. One of his areas of expertise concerned organofluorine chemistry, and he pioneered the use of gas liquid chromatography at Sheffield University in the 1950s. He composed a number of technical papers on the reactivity of orthoquinones. He developed a two stage ion beam spectrometer. He was also recognised by his peers as an important authority in free radical chemistry. In addition to his distinguished work in chemistry, Tedder succeeded his father as baron and served in the House of Lords. Although he was apparently reluctant to perpetuate the title, he was persuaded by colleagues that the peerage system could benefit by the presence of a scientist and educator. He served on the House of Lords Committee on Hazardous Waste, and contributed to discussions in the House about matters of science and tertiary education. In 1968 he was elected a Fellow of the Royal Society of Edinburgh. His proposers were Sir Edmund Hirst, Peter Pauson, Ralph Raphael, D. W. A. Sharp, Neil Campbell, Manfred Gordon, Patrick Dunbar Ritchie and Thomas Stevens Stevens. In 1981, Tedder became a founding member of the World Cultural Council. Tedder maintained a lively interest in the Royal Air Force and attended many honorary functions related to the squadrons in which his father had served. He also followed in his father's steps in his deep reading about Oliver Cromwell, and had planned to write a book on Cromwell. Tedder was also interested in classical music and played the piano. Near the end of his life he developed Parkinson's disease (the same affliction from which his father died). He then developed Alzheimer's disease, which forced him into retirement, and he was eventually placed in permanent nursing care until his death in 1994.
Отбасы
Теддер Пегги Эйлин Гроукоттқа үйленген және олардың екі ұлы мен бір қызы болған. Ең үлкен ұлы Робин Джон Теддер (1955 жылы туған) қазір 3-ші Барон Теддер және Шарап саршыны; кіші ұлы Эндрю Теддер.
Tedder was married to Peggy Eileen Growcott, and they were the parents of two sons and a daughter. The elder son, Robin John Tedder (born 1955), is now the 3rd Baron Tedder and Master of Wine; the younger son is Andrew Tedder.
Тиісті өмірбаяндық деректер
1-ші барон Теддердің (Артур Уильям Теддер) өмірбаяны туралы зерттеуді Vincent Orange, Tedder: Quietly in Command (Лондон/Портленд: Frank Cass Publishers, 2004) кітабында қараңыз. Кембридж университетінің Тринити колледжі кітапханасының архивінде Джон Майкл Теддер мен Ричард Лоуренс Миллингтон Сингге арасындағы 1967–1974 жылдарға арналған хат алмасулары сақтаулы.
See the biographical study of the 1st Baron Tedder (Arthur William Tedder) in Vincent Orange, Tedder: Quietly in Command (London/Portland: Frank Cass Publishers, 2004). Trinity College Library at the University of Cambridge holds in its archives correspondence between John Michael Tedder and Richard Laurence Millington Synge for the years 1967–74.