Кіріспе
Аустриялық баспагер және минералог, граф Алоис фон Бек Видманштеттен (13 шілде 1754 – 10 маусым 1849) – австриялық баспагер және минералог. Оның есімі кейде Алоис фон Бек Видманштаттен немесе Алоис Иосиф Франц Ксавер Бек Эдлер фон Видманштеттен деп те айтылады. Ол темірге толы метеориттердің бетіндегі ерекше кесілген сызықтардың үлгісін бірінші болып танығандығымен белгілі, қазір бұл үлгілер Видманштеттен үлгілері деп аталады және олар интерстициалдық минералдардың суынуы мен кристалдануы нәтижесінде пайда болады. Айдың бетіндегі бір кратер Видманштеттеннің құрметіне аталған.
Count Alois von Beckh Widmanstätten (13 July 1754 – 10 June 1849) was an Austrian printer and mineralogist. His name is sometimes given as Alois von Beckh Widmannstätten or Aloys Joseph Franz Xaver Beck Edler von Widmanstätten. He is known for recognizing a unique pattern of cross hatching lines on the surface of iron rich meteorites, now called Widmanstätten patterns, resulting from the cooling and crystallization of interstitial minerals. A crater on the Moon is named after Widmanstätten.
Жұмыс өмірі
Фон Видманстаттен Грац қаласында дүниеге келді, онда оның отбасы баспа бизнесімен айналысты және ол баспа өнерін әкесінен үйренді. Оның отбасы Штейермарк провинциясында баспа құқығына эксклюзивті иелік еткен, бірақ 1784 жылы одан айырылды, ал Алоис 1807 жылы бизнесті сатты. 1804 жылы ол Австрияның Поттендорф қаласында мақта илеу фабрикасын басқарды. 1806 жылы император оны 1807 жылы құрылған жаңа Императорлық техникалық мұражайдың немесе Fabriksproduktenkabinett басшылығына шақырды. 1808 жылдан бастап ол Венадағы Императорлық фарфор зауытының директоры болды.
Widmanstätten үлгісі
Fabriksproduktenkabinett-те жұмыс істеп жүрген кезінде ол Карл фон Шрайберспен бірге темір метеориттерін зерттей бастады. Олар темір метеориттердің бетін сұйылтылған азот қышқылымен сылып, сонда Видманштеттен үлгісі деп аталатын кесілген сызықтардың өрнегін байқады. Ол Грашина метеоритінің тілімшесін жалынмен қыздырып зерттеді. Метеориттердегі әртүрлі темір қорытпалары қыздыру кезінде әртүрлі жылдамдықпен тотығып, түс және жылтырлықтың айырмашылықтарын тудырды. 1813 жылы ол осы құрылымдардың басып шығару сиясы мен қағазға басылған көшірмелерін жасады. Бұл жұмыстары оның өмірінде жарияланбады. 1751 жылы жиналған Грашина метеоритінің құрылымдарының басылған көшірмесі Эрнст Хладнидің Über Feuer Meteore, und über die mit denselben herabgefallenen Massen кітабының қосымшасында қолданылды, бұл кітап 1820 жылы Шрайберс баспасында Beiträge zur Geschichte und Kenntniss meteorischer Stein und Metallmassen деген атпен жарияланды. Шрайберс осы құрылымды Видманштеттеннің есімімен атады және бұл термин металлургияда кеңінен қолданылады. Видманштеттен үлгісін 1804 жылы ағылшын минералогі Уильям (Гюльльльмо) Томсон алғаш байқаған. Неапольде болған кезінде ол Красноярск метеоритін тотығуды кетіру үшін азот қышқылына батырып, осы суреттерді тапты және оның жаңалығын француз тілінде Британдық кітапханада жариялады, бірақ Томсонның жарияланымы Шрайберстің назарынан тыс қалды.