Кіріспе

BitTorrent байланыс протоколы. Peer exchange немесе PEX – BitTorrent файл алмасу протоколын толықтыратын байланыс протоколы. Ол белгілі бір файлды бөлісу үшін бірлесіп жұмыс істейтін пайдаланушылардың (немесе пірлердің) тобына оны жылдамдатылған және тиімдірек етуге мүмкіндік береді. BitTorrent файл алмасу протоколының бастапқы дизайнында файл алмасу тобындағы (қора деп аталатын) пірлер (пайдаланушылар) бір-бірін табу және қораны ұстап тұру үшін трекер деп аталатын орталық компьютерлік серверге сүйенді. PEX пірлердің трекерге тәуелділігін азайтады, әр пірге қорадағы басқа пірлер туралы ақпаратты тікелей жаңартуға мүмкіндік береді. Орталық трекерге тәуелділікті азайту арқылы PEX BitTorrent протоколының жылдамдығын, тиімділігін және тұрақтылығын арттырады.

Сипаттама

Файлдың көшірмесін алуды қалаған пайдаланушылар әдетте алдымен бөлісетін файл(дар)ды сипаттайтын торрент файлын жүктейді, сондай-ақ файл(дар)ды қазір бөлісіп жатқан әріптестердің тізімін сақтайтын бір немесе бірнеше орталық компьютерлердің, яғни трекерлердің URL-ін жүктейді. BitTorrent-тің бастапқы дизайнында, әріптестер бір-бірін табу және топты сақтау үшін осы орталық трекерге тәуелді болды. Таратылған хэш-кестелердің (DHT) кейінгі дамуы, топтағы басқа компьютерлердің әріптестердің ішінара тізімдерін сақтауына және орталық трекерлік компьютердегі жүктемені азайтуға мүмкіндік берді. PEX топтағы әріптестерге трекерлік компьютерден немесе DHT-ден сұрамай (тапсырыссыз) топ туралы ақпаратты тікелей алмасуға мүмкіндік береді. Осылайша, PEX пайдаланушы байланысқан әріптестердің білімін пайдаланады, олардан олармен байланысқан әріптестердің мекенжайларын сұрап. Бұл тек бір трекерге сүйенуге қарағанда жылдамырақ және тиімді, сонымен қатар трекердегі өңдеу жүктемесін азайтады. Бұл трекер істен шыққан кезде де топтарды біріктіріп ұстауға көмектеседі. Әріптестермен алмасуды өздігінен топқа жаңа әріптесті енгізу үшін пайдалануға болмайды. Топпен алғашқы байланыс үшін әрбір әріптес трекерге ".torrent" файлын пайдаланып қосылуы керек немесе таратылған хэш-кестені (DHT) табу үшін "bootstrap node" деп аталатын маршрутизатор компьютерді пайдалануы керек, ол топтың әріптестер тізімін сипаттайды. Көптеген BitTorrent пайдаланушылары үшін DHT және PEX пайдаланушы BitTorrent клиентін іске қосқаннан кейін және торрент файлын ашқаннан кейін автоматты түрде жұмыс істей бастайды. Ерекше жағдай – тегін қолжетімді емес "жеке торренттер", олар көбінесе DHT-ді өшіреді.

ДТҚ

PEX протоколын құру үшін, теңдерді біркелкі таңдауды қамтамасыз ету үшін, торрентке арналған шағын таратылған хэш-кестесін (DHT) құруға болады. Әрбір қажетті жаңа теңдес үшін (біркелкі) кездейсоқ кілт ізделіп, сол кілтке жауапты түйін жаңа теңдес ретінде пайдаланылады. Бұл түсінік бойынша қарапайым, бірақ айтарлықтай қосымша шығындарды тудырады. "Тракерсіз" торренттер үшін PEX қандай да бір пайда әкеле ма, әзірге белгісіз, себебі негізгі DHT қажет болған жағдайда жүктемені өздігінен бөліп бере алады. Трекер ретінде жұмыс істейтін әрбір DHT түйіні теңдестердің тек бір бөлігін сақтай алады, бірақ бұл бөліктер DHT түйінінің жүктемесімен ғана шектеледі, жеке теңдестің көру қабілетімен емес, және олар максималды жиынтықтар болып табылады. Жеке торренттер көбінесе DHT-ні өшіріп қояды, сондықтан PEX, егер теңдес тракерден жеткілікті мөлшерде теңдестер алса, пайдалы болуы мүмкін.