Кіріспе
Баском төбесі – Висконсин университетінің Мэдисон кампусының тарихи ядросын құрайтын әйгілі бас төртбұрыш. Ол Висконсин штатының Капитолийінен State Street көшесінің қарама-қарсы жағында орналасқан және Висконсин университетінің бұрынғы президенті Джон Баскомның құрметіне аталған. Төбенің үстінде Баском залы тұр. Баском залының басты кіреберісінің жанында президент Авраам Линкольннің мүсіні орналасқан. Университеттің алғашқы ғимараты – Солтүстік зал 1851 жылы Баском төбесінде салынды және оны бүгінге дейін Саяси ғылымдар кафедрасы пайдалануда. Екінші ғимарат – Оңтүстік зал 1855 жылы салынды және қазір Висконсин университетінің Әдебиет және ғылым колледжінің басқармасы қолданады. 1974 жылы бұл аймақ Баском-Хилл тарихи ауданы ретінде Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. Бас төртбұрыштан өзге, ауданға Қызыл спорт залынан бастап Висконсин тарихи қоғамының ғимаратына және Кариллон мұнарасына дейінгі тарихи ғимараттар кіреді. NRHP ұсынымында бұл аудан "Висконсин штатындағы ең тарихи институттық ғимараттар жиынтығы" деп есептеледі.
Басталуы
1837 жылы ақындырғанша қоныстанғанға дейін Мэдисон аймағы тыныш орман және саванналар, батпақтар мен көлдерден тұрған. Орман халқы Уошберн обсерваториясының жанында су рухының мүсінді төбесі сияқты төбелер салған, ал олардың ықтимал ұрпақтары Хо Чанк бұл жерді Та ко пер ах деп атаған, яғни «төрт көлдің жері» деген мағынаны білдіреді. Мендота және Монона көлдерінің арасындағы тар жолақта шамамен 18 мың жыл бұрын соңғы мұз дәуірінде пайда болған екі төбе орналасқан. 1836 жылы Мэдисон Висконсин территориясының астанасы болып таңдалғанда, шығыс төбенің жоғарғы бөлігі аумақтық капитолий ғимаратына арналды, ал қазіргі штаттық капитолий сол жерде тұр. Батысқа қарай шамамен бір шақырым жердегі екінші төбе 1838 жылы, колледж ашылғанға дейін «Колледж төбесі» деп аталды. Висконсин астанасының орналасуына қатысты даулар болған, ал Мэдисонды жақтаған судья Джеймс Доти одақтастарын жинап, оларға қаланың құрылысына жақын жабайы жерлерді сату арқылы олардың қызығушылығын сақтап тұрды. Олардың бірі – Баском төбесіндегі 160 акр жер, ол 1838 жылы Нью-Йорк конгрессмені Аарон Вандерпулге акрына 1,25 доллардан сатылды. 1848 жылы Висконсин штаты университеті құрылғанда, штат Вандерпулдан жерді акрына 15 доллардан сатып алды. 1966 жылы ғимараттың өзі Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Университеттің алғашқы жылдары қаржыландыру жеткіліксіз болды. Кез келген жаңа ғимаратты салу үшін Висконсин заң шығарушы органынан қаражат бекітілуі қажет болды, ал жаңа штаттың Мичиганмен теңестіруге тырысуы мен білім беруге деген ынтасы университеттің қаржылық мүмкіндіктерін асыра бағалауына себеп болды. «[Оңтүстік залдың] құны 20 000 долларға бағаланғандықтан, университет сол кезде кітаптар мен жабдықтар сатып алуды уақытша тоқтатуға және оқу бағдарламасын шектеуге мәжбүр болды». Университеттің алғашқы жылдары оқу бағдарламасы география, ағылшын грамматикасы, латын және грек тілдеріне бағытталған. Арадан жылдар өткен сайын оқу бағдарламасы практикалық пәндерге қарай өзгере бастады. Әсіресе 1862 жылғы Моррилл заңына сәйкес, университет «ауыл шаруашылығы және қолөнер» салалары бойынша білім беруді бастады. 1884 жылы Оңтүстік зал Ауыл шаруашылығы департаментіне айналды және Ауыл шаруашылығы залы деп аталды. 1890 жылы осы ғимаратта Стивен Бэбкок сүттің майлылығын анықтау үшін Бэбкок сынағын жасады. Тинслидің өмірбаянын жазған зерттеуші бұл ғимаратты «әдемі және сәнді, бірақ сәл мақтанғақ» деп сипаттады. Ол 1857 жылдан 1859 жылға дейін салынды және университетте толыққанды оқу процесі үшін пайдаланылған алғашқы ғимарат болды. Оңтүстік зал сияқты, Баском залының құрылысы да университетті көп жылдар бойы қаржылық қиындыққа ұшыратты. Бастапқы жылдары Баском залы Негізгі зал, Университет залы және Ескі бас деп аталды. 1894 жылы бастапқы жартылай дөңгелек портик қазіргі Джефферсон портигімен ауыстырылды және күмбез кеңейтілді. 1920 жылы ғимараттың атауы бұрынғы университет президентінің құрметіне Баском залы деп өзгертілді. Бұл Баском-Хилл тарихи ауданына кірмейді.
Ескі ғылым залы (1877, қираған)
1870 жылдары Бас зал (қазіргі Баском) сыныптармен, зертханалармен және студенттермен тығырықталды. Оқу кеңістігінің көбеюі қажет болды. Милуоки қаласынан Генри К. Кох төрт қабатты, U пішіндес ғимаратты жобалады, ол Мэдисон құмтасымен қапталған және итальян стилінде салынған, қазіргі Жаңа Ғылым залы тұрған жерде орналасқан. Бірінші қабатта/жер төледе зертханалар мен шеберханалар, екінші қабатта химия және физика, үшінші қабатта азаматтық инженерия және геология, төртінші қабатта табиғат тарихы, ал алдыңғы жағында өнер галереясы орналасқан. Онда тіпті су құбырлы дәретханалар да болған. Қолданысқа берілгеннен кейін бар болғаны жеті жыл өткен соң, 1884 жылдың желтоқсан айында, мүмкін, ұстаханада өрт шықты, ал өрт сөндіру жоспарлары орындалмады. Ғимараттың бәрі дерлік өртенді.
Музыкалық зал (1879)
1877 жылы Ғылым залы әлі де болғанымен, басшылар университеттің ең үлкен қажеттілігі – бүкіл студенттер жиналуға жететін кеңістік екенін сезінді. Университетке кітапхана үшін де жақсы орын керек болды, және жұмыс істеу үшін қаражат та бар еді. Университет президенті Баском Мэдисон қаласының сәулетшісі Дэвид Р. Джонсты шақырды, ол үлкен шаршы бұрыштық сағат мұнарасы бар, қабырғалары Мэдисон құмтасынан (қазіргі Хойт паркі) жасалған, қараңғы Superior қоңыр тасымен әшекейленген, бұрыштарда тіреулер мен шыңдар, және Джордж А. Миш (Чикаго) жасаған боялған әйнектермен толтырылған, сәл тік терезелері бар әсерлі ғимаратты жобалады. Жалпы стилі – готикалық жаңғыру (вертикальға баса назар), және ғимарат христиандық бейнелері жоқ шіркеу сияқты көрінеді. Ғимарат бастапқыда Ассамблея залы деп аталды, ал аудиторияда "лекциялар, пьесалар, концерттер, опералар" өткізілді. Бірақ бір шақырым жердегі "Ассамблея палатасы" мен "Ассамблея залы" арасында шатасу туғаннан кейін, аты Кітапхана залы деп өзгертілді. Залдың "жақсы акустикасы мен жағымды атмосферасы Мэдисон тұрғындарының көптеп қатысқан әдеби қоғамның пікірсайыстары мен тегін лекциялар сериясы үшін өте қолайлы болды". Ғимарат симметриялы, ортасында 5 қабатты мұнара орналасқан – ол қамал мен аяқ киім фабрикасының араласуындай. Барлық құрылыс ұсыныстары регенттер қалағаннан жоғары болды, сондықтан олар университеттің азаматтық инженерлік профессоры Аллан Коноверді бас мердігер етіп тағайындады. Профессор Коновер тағы да өрт қаупін азайту үшін жобаны өзгертті, Кохтың "баяу жанатын" ағаш қаңқасы мен жүк көтергіш қабырғаларын болат қаңқамен және қуыс саз плиткасымен ауыстырды. Болаттан жасалған құрылыс ерекше жаңашылдық болды, өйткені Ғылым залы АҚШ-та болат қаңқасы бар екінші ғимарат еді. Ғимараттың құны 285 000 долларға жетті, бұл бастапқы бағалаудан әлдеқайда жоғары болды, ал қосымша қаражат сұранысы наразылық пен заңнамалық тыңдауларды тудырды, бірақ өртке қарсы өзгерістерге қарсы талас жүргізу қиын болды, және бастапқы бағалаулар шындыққа сай келмеді. Ұлттық деңгейде танымал геолог Чарльз Ван Хайз Ғылым залында жұмыс істеді. Ол "микроскопиялық литологияны кристалл тау жыныстарын кеңінен зерттеуге қолданған және осы нәтижелерді геологиялық принциптерді қалыптастыруға пайдаланған" алғашқы адам болды. Ван Хайз сондай-ақ табиғи ресурстарды сақтауды ынталандырған ерте жақтас болды. Ғимаратта басқа да көрнекті ғалымдар жұмыс істеді, бірақ 1994 жылы Ғылым залы Ван Хайздың геология жөніндегі жұмысымен байланысты Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Олар пештерді осы ғимаратқа көшірді. Ол бу өндірді, ол түтікшелер арқылы жаңа Ғылым залына, кейіннен 1892 жылғы құқық ғимаратына және басқа ғимараттарға жіберілді. Жылу станциясын екі Ғылым залын да жобалаған Х. К. Кох жобалады. Ол оны кескен таспен қаптады, көптеген ашылуларға сегменттік аркалар және бір түтіндік орнатылды. 1890 жылдары ол оңтүстікке қарай 70 футқа созылды, екінші түтіндік қосылды. Университет өсіп, 1908 жылы Университет даңғылының оңтүстігінде жаңа орталық жылу станциясы салынды. Ескі жылу станциясы бос болғаннан кейін, жаңа Тау-кен инженерлік бөлімі ғимаратты қайта жаңартып, зертханалар мен кен өңдеу бөлмелерін жасау үшін көшіп келді. Кен 1931 жылға дейін ғимаратта болды. Қазір ғимарат Радио залы деп аталады, өйткені университеттің алғашқы радиостанциясы WHA 1934 жылы Стерлинг залынан көшіп келді және 1972 жылға дейін, ол Вилас залына көшіп келгенге дейін жұмыс істеді. Жаңа ғимарат NRHP-нің Баском-Хилл тарихи ауданына кірмейді.
With the old heating plant free, the new Mining Engineering department moved in, remodeling the building to make assaying labs and ore dressing rooms. Mining stayed in the building until about 1931. The building is now called Radio Hall because the university's pioneering radio station WHA moved in from Sterling Hall in 1934 and operated here until 1972, when it moved to Vilas Hall. The new building is not included in the NRHP's Bascom Hill Historic District.
Қару қоймасы мен гимназия (1894)
Қызыл спорт залы Баском төбесінде орналаспаған, бірақ Баском төбесінің тарихи ауданының құрамына кіретін маңызды мүлік болып табылады, ал NRHP ұсынымы оны "аудандағы ең маңызды тарихи орын" деп санайды. Сонымен қатар, штат заң шығарушыларының бір бөлігі Чикагодағы Хеймаркет оқиғасы сияқты азаматтық тәртіпсіздіктерге дайын болу үшін Мэдисон қаласында қару-жарақ қоймасын салуды жоспарлаған. Аллан Коновер мен Лю Портер қызыл кірпіштен, құмтаспен әшекейленген, мұнаралар мен тік бұрыштардан тұратын, қоршау сияқты құрылыс жобалаған. Бірінші қабатта коменданттың кеңсесі, артиллерия жаттығу залы, боулинг аллеялары және жүзу бассейні орналасқан. Екінші қабатта үлкен жаттығу залы, баскетбол алаңы және жиналыстар залы болған, оның биіктігі 43 футқа жетеді. Үшінші қабатта бейсбол клеткасы, гимнастика құралдары, ескек машиналары, екі 160 футтық атыс полигоны және 440 ярдтық жүгіру жолы бар спорт залы орналасқан. Осы жылдар ішінде бұл залда Уильям Маккинли, Уильям Дженнингс Брайан, Юджин Дебс және Аптон Синклер сияқты тұлғалар бас қосып отырған.
Мемлекеттік тарихи қоғам (1900)
Университет кітапханасы 1879 жылы салынғанда Ассамблея/Кітапхана залында жайлы орналасқан, бірақ 1890 жылдары кітапхана кітаптары кампустың төңірегіндегі жертөлелерге сыйымдылықтан тыс ағылып кетті. Осы арада, Мемлекеттік тарихи қоғамның жинағы – оның көп бөлігі қайта келмейтін – Капитолий ғимаратына тығылып, өрт қаупіне ұшырады. 1895 жылдан 1899 жылға дейін штаттық заң шығарушы орган екі мәселені шешу үшін бірлескен ғимаратты салуға қаржы бөлді. Милуоки архитекторлары Ferry & Clas жаңа ғимаратты неоклассикалық стильде, кең ионикалық колонналы портигімен және Бедфорд әктасымен сырттан жобалады. Ішінде мозаикалық плиткалы едендер, мәрмәр баспалдақтар және үлкен оқу залы бар. Ғимараттың жоспары U әріпіндей, оңтүстік жағында тарихи қоғамның қоймасы, солтүстік жағында университет қоймасы орналасқан. 1952 жылы университет кітапханасы алаңның ар жағындағы жаңа Мемориалдық кітапхана ғимаратына көшірілді, ал Тарихи қоғам барлық ғимаратты пайдалану үшін кеңейді.
Бірж Холл (1912)
Өсе келе жатқан ғылым бағдарламалары 1901 жылы Инженерлік факультетін жеке ғимаратқа көшіруге себеп болды, және олар дамып жатты. 1905 жылы L&S деканы Эдвард Бирж ғылым залындағы тығыздықты азайту үшін жаңа Биология ғимаратын ұсынды. Чикаголық мемлекеттік сәулетші Артур Пибоди және Джарвис Хант Баском және Оңтүстік залдың артында 5 қабатты неоклассикалық стильдегі құрылысты жобалады. Ол 1912 жылы аяқталды және бастапқыда Ботаника ғимараты деп аталды. «Висконсин түлектері» журналы Баском аллеясынан кіруді және негізгі ғимараттың көп бөлігін алып жатқан, жалпы қызығушылық тудыратын биологиялық экспонаттарды көруді сипаттады. Мұражайдың екі жағындағы есіктерден өтіп, төрт жүзге жуық орын бар аудиторияға жетесіз. Одан төменде екі қабат бар: жертөледе өсімдік физиологиясы бөлімі орналасқан, ал екінші жертөледе зертханалар мен жұмыс бөлмелері орналасқан, олар аудиторияның оңтүстігіндегі жылыжайларға тікелей шығады. Мұражайдан жоғары қабаттарға баспалдақпен өтуге болады, онда зерттеу зертханалары, карталар мен қараңғы бөлмелер, гербарий, кеңселер, лекция залдары, кітапхана және профессор Оуэннің көбелектер жинағы орналасқан. 1950 жылы Эдвард Бирж қайтыс болғаннан кейін бір апта өткен соң ғимарат Бирж залы деп аталды. 1956 және 1980 жылдары ғимаратқа қосымша қанаттар салынды. Ең төменгі құрылыс ұсынысын Дулуттен Джейкоб Пфеффер жасады, бірақ ол ашық есік саясатын ұстанғандықтан қиындықтар туды. 1927 жылы кәсіподақ мүшелері жұмыстан шығып, кәсіподаққа мүше емес жұмысшыларға қарсы наразылық акциясын өткізді. Полиция араласпады, жағдай нашарлап, 20 мамырда 200 кәсіподақ жақтасы Пфеффердің жұмысшыларына шабуыл жасап, оларды ұрып-соғып, кейбіреулерін көлге лақтырып жіберді. Бірнеше адамның сүйектері сынды, ал бірі көзінен айырылды. Одан әрі зорлық-зомбылықтан кейін қоғамдық пікір кәсіподаққа қарсы өзгерді, содан кейін соттар мен полиция араласты. Пибодидің қызы Шарлотта Мендота көліне қарап тұратын террасаны жобалады. 1938 жылы Майкл Хейр мен Пол Крет модерн стилінде жобалаған Висконсин одағының театры қосылды. Уоррен Лэрд пен Пол Крет 85 фут биіктіктегі құмтас мұнараны жобалады, оның балюстрадасы Баском залындағы балюстраданы еске түсіреді. Мұнараның ішінде кариллон орналасқан – қоладан жасалған қоңырауларды дыбыстататын аспап. 1936 жылы өткен салтанатты концертте кариллоншы Айра Шрёдер «On, Wisconsin!» және «Drink to Me Only With Thine Eyes» әндерін, сондай-ақ тағы да басқа әндерді орындады. Автоматтандырылған жүйе сағат сайын қоңырау шалып, «Varsity» және «On, Wisconsin!» сияқты әндерді ойнатады. Көптеген жазғы демалыс күндері кәсіби кариллоншы халыққа тегін концерт өткізеді.
Гуманитарлық құрылыс және Эльвехем (1969)
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдары студенттер саны арта түсті. Ғылым саласы үшін жаңа ғимараттар федералдық қаржымен, ғылым біліміне бөлінген қаражатпен және WARF қаражатымен қаржыландырылды. Алайда, тарих және өнер сияқты көптеген гуманитарлық пәндер Баском Холл сияқты ескі ғимараттарда шашырап қалды. 1959 жылы Тарих ғимараты жөніндегі комитет наразылығын білдірді: "Бөлімнің карталық жағдайы өте жаман. Бізге ғимарат керек." Университет Чикаго қаласының белгілі сәулетшісі Гарри Уизді бұл мәселені шешу үшін жобалауға жетекші етіп тағайындады. Бұрын қарастырылған үш мұнара (тарих, музыка және өнер) Баском тауындағы ескі ғимараттарды қаладан көру мүмкіндігін тосқан еді. Ал Уиз Баском тауының етегінде, айналасында көгалдандырылған кеңістігі бар, бір қабатты ғимаратты ұсынды. Пікірлер келіп түскен сайын, көбірек орын қажет болды, сондықтан ғимарат жасыл кеңістіктің көп бөлігін иеленді. Қаржыны үнемдеу үшін құрылыс материалы арзандатылды, ал ішкі аулалар көгалдандырудың орнына таспен толтырылды, бұл гуманитарлық ғимарат үшін қызық жағдай. Ғимаратта әлі де ағып кету, жылыту және дыбыс проблемалары бар, және 2030 жылға дейін жаңа ғимаратпен ауыстырылуы жоспарлануда.
Мьюр ормандары
Джон Мьюр тұрған Солтүстік Холлдың солтүстік-батысында, төбеден Мендота көліне қарай созылатын 7 акрлық орман учаскесі қалыпты. Мьюр бос уақытында осы орманды аралағаны сөзсіз. 1959 жылы бұл орман дауға себеп болды, себебі UW Социология, Антропология және Экономика ғимаратын салу үшін оның бір бөлігін алып тастауды жоспарлады. Бұл шешімге Альдо Леопольдтың әйелі және Франк Ллойд Райт сияқты түрлі тараптар наразылық білдірді. Райт регенттердің жоспары туралы былай деп жазды: «Қалған әдемі орманды кейбір жедел қажеттілік үшін кесу туралы осы шешім, болашақ ұрпақтарға регенттердің ғалым да, адал да болуы міндетті емес екенін көрсетеді». Әлеуметтік ғылымдар ғимараты салынды, бірақ бұл оқиға университет жоспарлаушылары үшін маңызды өзгеріс болды.