Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы тау

Шунеманк тауы (сондай-ақ Шуннемунк деп те жазылады) – Нью-Йорк штатының Ориндж округіндегі ең биік тау. 507 метрлік шыңы Блуминг Гроув қаласында орналасқан, ал оның қалған бөліктері Корнуолл және Вудбери қалаларында. Маунтин Лодж Парк қауымы таудың батыс беткейінде салынған. Бұл тау аймақтағы танымал демалыс орны. Жақында құрылған Шуннемунк мемлекеттік саябағына тек солтүстік-шығыс бөлігі мен шыңы ғана кірсе де, танымал жаяу жолдар мен кіру жолдары таудың басқа бөліктеріндегі жеке меншік жерлер арқылы өтеді. Табиғатты қорғаушылар мемлекеттің болашақта таудың барлық бөлігін сатып алуға мүмкіндігі болады деп үміттенеді.

География

Шунеманк – Смитс Клов пен Солсбери Миллс арасында шамамен солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай созылған ұзын жота. Оның солтүстік жағында таудың екі қырлы тізбегі бар, ал екі тізбек арасында Бартон батпағы орналасқан. Таудың ең биік нүктесі оңтүстік-шығыс тізбегінде жатыр. Бартон батпағын оңтүстіктен Перри өзені, ал солтүстіктен Бейби Брук суландырады. Таудың шығыс беткейінің көп бөлігін Dark Hollow Brook суарып алады. Бұл өзендер Модна өзені суайдынының бір бөлігі болып табылады, ол таудың оңтүстік-шығыс ұшын қоспағанда, барлық бөлігін қамтиды. Модна өзені Гудзон өзеніне құяды. Таудың оңтүстік-шығыс бөлігі Рамапо өзені суайдынына құяды. Таудың орта тұсында, оңтүстік-шығыс жағында, Вудбери қаласына көрініс ашатын High Knob немесе High Point деп аталатын жарқын шыңы бар. Солтүстік-батысқа қарай, бір шыршадан артында Вудкок тауы немесе Вудкок төбесі орналасқан, оның биіктігі 1030 фут (314 м). Нью-Йорк штатының тас жолы Шунеманктың шығыс жағымен, таудың Харриман шығуынан солтүстікке қарай өтеді. Маунтин Лодж паркінен басқа, аймақтағы тағы екі елді мекен таумен тығыз байланысты: солтүстік-шығыста Маунтинвилл және оңтүстік-шығыста Орталық аңғар. Биіктігі мен ұзындығының арқасында Шунеманкты Ориндж округінің көп бөлігінен және басқа да жақын жерлерден көруге болады.

Геология

Шунеманк геологиялық тұрғыдан Хадсон таулы аймағындағы көрші таулардан өзгеше, себебі ол конгломерат сияқты шөгінді қоршаулардан пайда болған. Кейіннен болған жарылыстар қазіргі Бартон батпағын құрайтын ұзын жарық пайда етті.

Тарих

"Шунемунк" атауы ленапи тілінде "тамаша ошақ" дегенді білдіреді, ал ленни-ленапи тайпасы таудың солтүстік бөлігінде ауыл салған. Америка революциясы кезінде тау торилер мен патриоттардың бейресми әскерлері арасындағы шайқастардың ошағы болған. Қазір тау құрылыс қысымына тап болып отыр, бірақ солтүстік бөлігі Шуннемунк мемлекеттік паркіне айналды, ал оңтүстік бөлігінің кішкентай бөлігі Вудбери паркін құрайды.

Жолдар

Ұзақ жол таудың Биік Төбесі арқылы көтеріліп, Перри өзенін кесіп өтеді. Джессап және Хайленд жолдарына жеткенде, олармен бірге Гонзага паркіне қосылады. Хайленд жолы таудың шығыс беткейімен Sweet Clover жолы бойымен көтеріледі, оңтүстік-шығыс қырқасымен жалғасып, Джессап жолы арқылы шыңға дейін барады, ол таудың оңтүстік-батыс ұшына дейін қырқа бойымен жалғасып, Гонзага паркінде аяқталады. Dark Hollow, Barton Swamp, Trestle, Western Ridge және Otterkill жолдары да осы тауда орналасқан.

Өлімге ұшырауы

Шунемунк тауы, Американың шығыс жағалауындағы көптеген кішірек таулар сияқты, көбінесе альпинизмге тән қауіптерден мүлдем бос, бірақ соңғы кезде бір қайғылы оқиға болды. 2002 жылдың 22 мамырында туристердің бір тобы таудың оңтүстік-шығыс беткейінде, Дарк Холоу Брук шатқалының үстіндегі тасты алаңда жол тауып жүргенде, Николас Стирановский (Нью-Йорк штатының Астория қаласынан) тасты алаңнан өтіп, сол күні шамамен сағат 12-де дені сеңген әріптестеріне көмектесу үшін кері оралған, деп хабарлады полиция. Нью-Йорк және Нью-Джерси жолдар конференциясының атқарушы директоры Эдвард Гуделл, бұл алаңның бұрынғы тас құлау орыны екенін, онда тастар тік беткейден құлап қалған екенін айтты. Полиция мәліметінше, жоғарыдан үлкен тас құлап, Стирановский және тағы төрт адамды жарақаттады. "Сәрсенбілік саяхатшылар" деп белгілі бейресми туристік топ Аппалачи тауларына және басқа да аймақтық жаяу жолдарына апта сайын саяхат жасайды, деді Гуделл. Олар саяхаттары барысында келесі аптадағы жоспарларын талқылайды. Гуделлдің сөзіне göre, топ мүшелерінің жасы мен тәжірибесі әртүрлі болғанымен, олардың көпшілігі тәжірибелі, зейнеткер жастағы адамдар. "Олар керемет адамдар", - деді Гуделл. "Олар табиғатты жақсы көреді және 30 жыл бойы бірде-бір оқиғасыз саяхат жасап келеді". Осы туристердің қатесі – тасты алаңда бірнешеуі едәуір биікке шығып, бірінен-бірі қашықтау тұрғандықтан, тас құлап кетсе, ол жарақаттануға жеткілікті күш жинап үлкерді. Егер олардың барлығы бір деңгейде болғанда, құлаған тас ешкімге зиян келтірмейтін еді.