Кіріспе

Ma Yi Theater Company – 1989 жылы Нью-Йоркте құрылған, кәсіби, коммерциялық емес, Obie Award және Drama Desk Award жүлделеріне ие болған театр компаниясы. Ma Yi театрын атқарушы директор Хорхе Ортолл және көркемдік директор Ральф Пенья басқарады. Оның соңғы ең танымал қойылымдары:

Лонни Картердің «Магно Рубионың романсы»
Ралф Пенаның «Флипзоидтар»
Кви Нгуеннің «Жан самурай» және «Агент Г.»
Мичи Баралдың «Мені құтқарыңыз: снэктермен постмодерн классикасы»
Майкл Льюдің «Микрокризис», «Байк Америка» және «Жас Дик»
Карла Чингтің «Sugar House»
Джейсон Ким, Хелен Парк және Макс Вернонның «KPOP» (Ars Nova және Woodshed Collective компанияларымен бірлесе жасалған)
Ллойд Сухтың «Вондерлидің балалары», «Американ Хвангап» («Плей Компани» компаниясымен бірлесе жасалған), «Индиядағы Иса» және «Қытай ледисі»
Хансол Юнгтың «Өлгендер арасында»

2006 жылы Ma Yi Theater Company компаниясының Уоррен Лайттың «Бұл нүктеден тыс жерде шетелдіктерге жол жоқ» қойылымы «Драма столы» сыйлығының «Үздік пьеса» номинациясына ие болды. 2010 жылы Ma Yi театры «Драма столы» арнайы сыйлығын алды. «Savage Stage: Plays by Ma Yi Theater Company» – компания құрылғаннан бері жасалған және қойылған таңдалған жаңа туындылардың антологиясы. Ma Yi-дың әдеби менеджері Джой Барриос редакциялаған «Savage Stage» 2007 жылы жарық көрді. Ma Yi Theater Company «Artography: Американы өзгертетін өнер» пилоттық бағдарламасына қатысушы, бұл бағдарлама LINC (Leveraging Investments In Creativity) ұйымы тарапынан іске қосылды және АҚШ-та демографиялық өзгерістер нәтижесінде пайда болған жаңа өнер практикаларын анықтауға бағытталған.

Тарих

Ма И азиялық-американдық театр ұжымы ретінде құрылмаған. 1989 жылы Чито Жао Гарсес (көркемдік жетекші), Ральф Пена, Марго Ллорен, Анки Фриль, Луз де Леон, Изольда Ока, Арианна Ректо, Кристина Сисон және Берни Вильянуэва оны құрған. Оның алғашқы қойылымдары филиппин және филиппин-американдық пьесалар мен бейімдемелер болды. Ma Yi-дің құрылуына Крис Милладо да зор үлес қосты, ол алғашқы қойылымдарына кеңесші болып қызмет етті және кейіннен ұжым үшін жазып, режиссерлік жасады. Хорхе Ортолл 1990 жылы ұжымға қосылды, ал 1991 жылы оның атқарушы директоры болды, сол жылы Ma Yi коммерциялық емес ұйымға айналып, директорлар кеңесін құрды. 1995 жылы Ральф Пена мен Бетти Мэй Пиччо суретшілердің бірлескен жетекшілері болды, ал Пиччо 1996 жылы Филадельфияға көшкеннен кейін Пена жалғыз суретші директоры болды. Содан бері Ортолл мен Пена Лоурдес Обильоны бухгалтер, Винс Хокияны техникалық директор, Даниэль Рехты маркетинг менеджері, ал Эндрю Айзенман мен Сюзет Портені көркемдік директорлар ретінде тартқан қолдау тобын ұйымдастырды. Ұжым құрылғаннан бері Нью-Йоркте тұратын филиппин театр суретшілерінің, соның ішінде продюсер және режиссер Лой Арсенас, композитор Фабиан Обиспо, тәжірибелі актерлер Чинг Вальдес Аран және Миа Катигбак, романист және драматург Джессика Хагедорнның қатысуынан үлкен пайда көрді. Ма И-мен басқа филиппин суретшілері мен жазушылары да жұмыс істеді, мысалы режиссер Бэн Сервантес, драматург және актер Роди Вера, драматург Марина Фелео Гонсалес, Филиппиннің әдебиет саласындағы халық суретшісі Бьенвенидо Лумбера және Вирджилио Альмарио, ғалымдар Пречи Легасто, Никанор Тхенсон және Роланд Толентино, сондай-ақ хореограф-биші Потри Ранкаманис. 2003 жылы АҚШ-та Калифорния университетінде Ирвайнде қонақ ассистент ретінде жұмыс істеген Джой Барриос әдеби менеджер ретінде ұжымға қосылды. 1998 жылы Ma Yi театры өз миссиясын басқа, филиппин емес, азиялық-американдық жазушылардың шығармаларын қосуға кеңейтті. Бұл қадамды негізінен ұжымның жаңа азиялық-американдық пьесалар үшін көбірек даму алаңдарын қажет етуін мойындауы себеп болды. Ma Yi театрының соңғы қойылымдары: «Сайдс: Қорқыныш – шындық», «Магно Рубионың романсы» (Оби сыйлығы), «Бұл нүктеден тыс шетелдіктер жоқ» (Драмалық үстел номинациясы) және «Су арқылы сот». Ma Yi жазушылар зертханасын 2004 жылы Сун Рно TCG/NEA драматургтардың тұрақты бағдарламасымен байланысты құрды. Қазіргі уақытта оны директорлар Майкл Лью және Рехана Лью Мирза басқарады. Зертхана – Ma Yi-дің жаңадан бастаған кәсіби жазушылар тобы және осы уақытқа дейін жиналған ең ірі кәсіби азиялық-американдық драматургтар тобы. 2005 жылы Ma Yi театры Нью-Йорк қаласының 406 өнер және әлеуметтік қызмет ұйымының бірі болып, Карнеги корпорациясынан 20 миллион долларлық гранттың бір бөлігін алды, бұл Нью-Йорк қаласының мэрі Майкл Блумбергтің қайырымдылығы арқасында мүмкін болды. 2015 жылдың қараша айында Ma Yi театр ұжымының мүшесі және драматург Ллойд Су Пенсильвания штатындағы Кларион университетінде өзінің «Иса Үндістанда» пьесасының студенттік қойылымын тоқтатуды сұрады, себебі университет пьесаның Оңтүстік Азия актерлерін пайдалану талабын елемеді. Кейіннен Кларион университеті драматургтің пьесаны пайдалануға, тіпті музыкалыққа бейімдеуге рұқсат алмағаны анықталды, бірақ автордың агенті оны тазартты. Жазбаша келісімшарт болмағандықтан, Кларион университеті материалды өзгертіп, автор тек әлеуметтік желілер арқылы білген қоғамдық қойылымды жоспарлады.