Халықаралық Банди Чемпионатының Тарихы мен Дамуы

Кіріспе

Ерлер ұлттық құрамалары үшін қайта келетін халықаралық банди турнирі

Бандиден әлем чемпионаты – банди ойнайтын елдердің ерлер командалары арасындағы жарыс. Турнирді Халықаралық банди федерациясы басқарады. Бұл клубтық жарыс – Банди әлем кубогынан және әйелдер бандиден әлем чемпионатынан ерекшеленеді. Жастар бандиден әлем чемпионаты да ересектер жарысынан бөлек өткізіледі және ерлер мен әйелдер арасында жарыстар ұйымдастырылады. 2020 жылғы Банди әлем чемпионатының А дивизионы Ресейдің Иркутск қаласында 2020 жылы өткізу жоспарланған, бірақ COVID-19 пандемиясы салдарынан екі рет кейінге жылдырылды. 2021 жылғы Банди әлем чемпионатының А және В дивизиондары бастапқыда Ресейдің Сыктывкар қаласында өткізілуі жоспарланған, бірақ COVID-19 пандемиясының кесірінен кейінге жылдырылды. Турнир В дивизионы үшін 2022 жылдың 8-13 наурызына, ал А дивизионы үшін 2022 жылдың 27 наурызынан 3 сәуіріне дейін қайта жоспарланды. Дегенмен, Ресейдің Украинаға басып кіруіне жауап ретінде Финляндия және Швеция турнирден бас тартты, нәтижесінде ол мерзімі шексізге кейінге жылдырылды.

Тарих

Банди 19-шы ғасырдан бері ойналып келе жатқанмен, ерлер арасындағы алғашқы әлем чемпионаты тек 1957 жылы, ал әйелдер арасындағы бірінші чемпионат 2004 жылға дейін ғана өткізілді. Осыған дейін, скандинавиялық елдер арасында достық матчтар тұрақты түрде өткізіліп тұрды. 1935 жылы British Pathé компаниясы түсірген "Хельсингфорстағы мұз хокею" деген фильмде ("Ice Hockey At Helsingfors On Sleeve As Ice Hockey At Halsingfors News In A Nutshell (1935)") Финляндия және Швеция әйелдер командалары арасындағы халықаралық банди матчы көрсетіледі. Бұл матч Финляндияның Хельсинки қаласындағы Хельсингфорс мұз стадионында (Helsingfors Ice Stadium) сыртқы ауданда өтті, онда комментатор бұл халықаралық әйелдер мұз хокею ойыны емес екенін түсіндіреді. Хельсингфорс – Хельсинки қаласының швед тіліндегі атауы, ол Хельсинкиді қоршаған Хельсинге приходының атынан (фин тіліндегі Хельсинки атауының этимологиялық түбірі) және қаланың басынан ағып өткен шатқалдардан (швед тілінде: fors) шыққан. 1952 жылы Ослода өткен Қысқы Олимпиада ойындарында ерлер арасында банди турнирі көрсету мақсатында өткізілді, бірақ ол әлем чемпионаты мәртебесіне ие болған жоқ. 1954 жылы Мәскеуде ерлер арасындағы төрт елдің турнирі өтті, бұл Кеңес Одағының басқа елдердің командаларымен алғашқы кездесуі және жаңа, бірлесіп келісілген ережелердің алғаш рет қолданылуы болды, алайда бұл чемпионат әлем чемпионаты деп аталмады. Халықаралық федерация 1955 жылы Мәскеуде ойнаған төрт елдің ұлттық банди командаларымен құрылды. Алғашқы ерлер банди әлем чемпионаты 1957 жылы Финляндияның Доптар қауымдастығының 50 жылдығына орай ұйымдастырылды, сол кезде бұл қауымдастық Финляндияда банди спортының басқару органы болды. Ол Хельсинки Олимпиадалық стадионында өтті. 1961 жылдан 2003 жылға дейін ерлер чемпионаты екі жылда бір рет өткізілді, бірақ содан бері жыл сайын өткізілуде. (1972–1990 жылдар аралығында, әлем чемпионаты өтпеген жылдары ұлттық командалар үшін «Россия турнирі» өткізілді. Бұл турнир әрдайым Кеңес Одағында «Советская Россия» газетінің ұйымдастыруымен өткізілді. Оны жақсы көріп, «кішкентай әлем чемпионаты» деп атады.)

Although bandy has been played since the 19th century, the first men's world championships were only played as recently as 1957, and the first women's championships not until 2004. Before this, friendlies had been played regularly between the Nordic countries. A film from British Pathé created in 1935 called "Ice Hockey At Helsingfors On Sleeve As Ice Hockey At Halsingfors News In A Nutshell (1935)" shows an international bandy match between women bandy players from Finland and women bandy players from Sweden being played outdoors at Helsingfors Ice Stadium (Helsinki) in Finland where the narrator corrects the misconception that it is an international women's ice hockey game. Helsingfors is the Swedish name for Helsinki and comes from the name of the surrounding parish, Helsinge (etymological origin of the Finnish name Helsinki) and the rapids (in Swedish: fors), which flowed through the original town. A bandy tournament for men was held as a demonstration sport at the 1952 Winter Olympics in Oslo, but this had no world championship status. A four nation tournament in 1954 for men was played in Moscow, this was the first time the Soviet Union met teams from other countries and the first time the new, jointly agreed rules were used, however this was not called a world championship. The international federation was founded in 1955 by the four countries which had men's national bandy teams who had played in Moscow. The first ever men's Bandy World Championship was organised in 1957 in association with the 50th anniversary of the Ball Association of Finland, which at the time was the governing body of bandy in Finland. It was played at the Helsinki Olympic Stadium. From 1961 to 2003, the men's championships were played every two years, but since then has been played annually. (During the period 1972–1990, the Rossiya Tournament was held for national teams in the years when there was no world championship. This was always played in the Soviet Union and arranged by newspaper Sovetskaya Rossiya. It was affectionately called "the small world championship".)

Қатысушы елдер

Ұзақ уақыт бойы әлем чемпионаттарында тек төрт ел ғана бақ сынасты: Кеңес Одағы, Швеция, Финляндия және Норвегия, ал Кеңес Одағы ең үстем ел болды. Соңғы онжылдықтарда турнирлерге көбірек елдер қосылды, 1985 жылы АҚШ бастама көтерді. Осы спортқа деген қызығушылық Еуропаның, Солтүстік Американың және Азияның басқа да аймақтарына тарады, ал 1991 жылы Кеңес Одағының тарауы бұрынғы Кеңес республикаларынан жеке ұлттық құрамалардың қатысуына мүмкіндік берді. Сомали 2014 жылы Иркутск қаласында өткен турнирде Африка құрамаларынан алғашқы болып қатысты. Қатысушылардың рекордтық саны – 20, ол 2019 жылы тіркелді. Дания, Швейцария, Армения және Польша бірнеше жыл бұрын болашақ турнирлерге қатысуға ниет білдірген елдер. Дания мен Польша FIB ұйымынан шықты, ал Швейцария және Ұлыбритания 2019 жылғы жарыста дебют жасады. Армения 2011 жылы қатысуға өтініш білдіргенімен, рұқсат алмады, себебі турнир форматында тек он екі командаға ғана мүмкіндік болды және тағы бірнеше ел қатысуға асықты. Әлі қатыспаған елдердің ішінде 2011 жылы Үндістанға да қатысуға рұқсат берілмеді, сондай-ақ Литва да болуы мүмкін. 2011 жылғы турнирде тек он бір команданың болуына Австралияның соңғы сәтте бас тартуы себеп болды, ол енді FIB мүшесі емес. Көбірек елдер қатысқандықтан, 1991 жылы В тобы құрылды. 2012 жылы 14 ел қатысқан C тобы алғаш рет пайда болды. 2013 жылы C тобы таратылды, оның орнына В тобының екі кіші тобы құрылды. 2014 жылы А тобында да екі кіші топ құрылды, бұл дивизиондағы командалар санын алтыдан сегізге дейін арттырды. Топтардың саны бекітілмеген, ол жыл сайын өзгеріп отырады және C тобын қайта құру мәселесі талқыланып жатыр. Жапония мен Қырғызстан 2012 жылы алғаш рет әлем чемпионатына қатысты, Украина 2013 жылы қосылды, Германия мен Сомали 2014 жылы, Қытай 2015 жылы, ал Чехия 2016 жылы дебют жасады. Ресей, Финляндия, Швеция, Қазақстан, Норвегия, АҚШ және Беларусь әдетте А тобында ойнайды. 2011 жылға дейін В тобындағы үздік команда А тобының соңғы орындағы командасымен плей-офф матчына шығып, жеңіске жеткен жағдайда оны ауыстыратын. 2004 жылы В тобының ойындары алғаш рет А тобынан бөлек, Будапешттегі Сити Парк мұз айдынында өтті. 2013 жылы да осы жағдай қайталанды, Ветланда В тобының ойындары өткізілді, ал Венерсборг А тобының негізгі алаңы болды, үш матч Троллхеттан, Гетеборг және Осло қалаларында өтті. 2015 және 2016 жылдары турнирлер бірдей қалаларда, бірақ әртүрлі уақытта өтті. B дивизионындағы матчтар, соңғы матчтарды қоспағанда, уақыты жағынан қысқа болады.

For a long time, only four countries competed at the world championships: the Soviet Union, Sweden, Finland and Norway, with the Soviet Union the dominating country. More countries have joined the tournaments in recent decades, starting with the United States in 1985. The interest in the sport has spread to other parts of Europe, North America and Asia, and the dissolution of the Soviet Union in 1991 also opened the way for separate national teams from the former Soviet republics. Somalia became the first team from Africa to compete, in the 2014 tournament in Irkutsk. The record number of participants is 20, set in 2019. Denmark, Switzerland, Armenia and Poland are countries that a few years ago expressed interest in participating in future tournaments. Denmark and Poland have left FIB, while Switzerland debuted in the 2019 edition, as did Great Britain. Armenia wished to participate in the 2011, but was not allowed to, as the tournament format at the time only allowed twelve teams and several more wanted to come. Of the countries which still have not taken part, India was also denied in 2011. Most probably also Lithuania. The reason for the 2011 tournament having only eleven teams, was a late cancellation from Australia, another country no longer an FIB member. With more nations competing, Group B was created in 1991. In 2012 there was a Group C for the first time as 14 countries participated. Group C was abolished in 2013, when instead two sub groups of Group B were created. In 2014 there were two sub groups also in Group A, increasing the number of teams in that division from six to eight. The number of groups is not fixed, it is changed from year to year and there are discussions about reinstating a Group C. Japan and Kyrgyzstan attended their first World Championships in 2012, Ukraine joined in 2013, Germany and Somalia made their debuts in 2014, China in 2015, and the Czech Republic in 2016. Russia, Finland, Sweden, Kazakhstan, Norway, USA and Belarus usually play in group A. Until 2011, the best team in group B Went into a playoff match with the team which came bottom of the A group, replacing them if they won. In 2004 the B pool was played in a location separate from group A for the first time, at the City Park Ice Rink in Budapest. In 2013 this happened again as Vetlanda hosted the B pool, whereas Vänersborg was the main venue of the A pool with three matches played at other locations, Trollhättan, Gothenburg and Oslo. In 2015 and 2016 the tournaments were separated in time while in the same cities. The Division B matches are shorter in time, except for the end matches.

Жарыс форматы

Бастапқыда, бұл турнир бәрімен-бәрі кездесетін дөңгелек турнир ретінде өткізілді. 1983 жылдан бастап, дөңгелек турнир кезеңінен кейін жартылай финал және финал қосылды. Қатысушы елдердің саны артқанда, чемпионат 2003 жылдан бастап екі топқа – А және В – бөлінді, А тобында күшті командалар ойнады. Бірнеше жыл бойы В тобының жеңімпазы келесі жылғы А тобына өту үшін А тобының ең нашар нәтиже көрсеткен командасымен ойын өткізді, бірақ 2016, 2017 және 2018 жылдары В тобының жеңімпазы келесі жылға тікелей А тобына өтті, ал А тобының соңғы орындағы командасы автоматты түрде В тобына түсірілді.

Хабар тарату

Ең көп қызығушылық Швеция, Финляндия және Ресейде байқалады. Ол Eurosport 2 арнасында бірнеше рет көрсетілді. Ойындарды онлайн ағым арқылы да тамашалауға болады.

Нәтижелер

Жоқ. ЖылМәртебе (қала) *Алтын медальНәтижеКүміс медальҚола медальНәтижеТөртінші орынКомандаI1957 Толық мәліметтер Олимпиада стадионы (Хельсинки)Дөңгелек турнир(6–1)Дөңгелек турнирҮш команда ғана қатысты3II1961 Толық мәліметтер Бислетт стадионы (Осло)Дөңгелек турнир(2–1)Дөңгелек турнир(4–3)4III1963 Толық мәліметтер Скогсваллен (Нэссйо)Дөңгелек турнир(6–1)Дөңгелек турнир(12–0)4IV1965 Толық мәліметтер Орталық стадион (Свердловск)Дөңгелек турнир(4–0)Дөңгелек турнир(1–2)4V1967 Толық мәліметтер Раатти стадионы (Оулу)Дөңгелек турнир(1–1)Дөңгелек турнир(2–1)4VI1969 Толық мәліметтер Винтерстадион (Эребро) және Студентернас IP (Уппсала)Дөңгелек турнир(4–2, 2–1)Дөңгелек турнирҮш команда ғана қатысты3VII1971 Толық мәліметтер Винтерстадион (Эребро) және Сёдерстадион (Стокгольм)Дөңгелек турнир(2–2, 2–1)Дөңгелек турнир(6–1, 7–1)4VIII1973 Толық мәліметтер Орталық Динамо стадионы (Мәскеу)Дөңгелек турнир(5–1, 1–0)Дөңгелек турнир(3–2, 3–4)4IX1975 Толық мәліметтер Похьян стадион (Торнио) және Хяннихаута (Миккели)Дөңгелек турнир(1–3, 7–2)Дөңгелек турнир(2–1, 2–2)4X1977 Толық мәліметтер Валье Ховин (Осло) және Мариенлист стадион (Драммен)Дөңгелек турнир(2–3, 3–2)Дөңгелек турнир(5–1, 2–4)4XI1979 Толық мәліметтер Вэнерсборгс исстадион (Вэнерсборг) және Спанга IP (Стокгольм)Дөңгелек турнир(4–3, 4–2)Дөңгелек турнир(8–2, 6–2)4XII1981 Толық мәліметтер Орталық Ленин стадионы (Хабаровск)Дөңгелек турнир(6–1, 1–3)Дөңгелек турнир(6–1, 5–1)4XIII1983 Толық мәліметтер Оулункюля мұз аренасы (Хельсинки)9–34–14XIV1985 Толық мәліметтер Валье Ховин (Осло)5–4 6–25XV1987 Толық мәліметтер Сёдерстадион (Стокгольм)7–211–35XVI1989 Толық мәліметтер Олимпиада стадионы (Мәскеу)12–26–05XVII1991 Толық мәліметтер Оулункюля мұз аренасы (Хельсинки)4–38–08XVIII1993 Толық мәліметтер Хамар Олимпиада залы (Хамар)8–05–38XIX1995 Толық мәліметтер Джон Роуз Миннесота овал (Роузвилл)6–43–28XX1997 Толық мәліметтер Роклунда IP (Вэстерås)10–59–39XXI1999 Толық мәліметтер Труд стадионы (Архангельск)5–09–16XXII2001 Толық мәліметтер Раксила мұз аренасы (Оулу)6–13–27XXIII2003 Толық мәліметтер Труд стадионы (Архангельск)5–44–19XXIV2004 Толық мәліметтер Роклунда IP (Вэстерås)5–4 5–211XXV2005 Толық мәліметтер Трудовые Резервы стадионы (Казань)5–25–311XXVI2006 Толық мәліметтер Зинкенсдаммс IP (Стокгольм)3–27–412XXVII2007 Толық мәліметтер Химик стадионы (Кемерово)3–15–4 12XXVIII2008 Толық мәліметтер Олимпиада стадионы (Мәскеу)6–18–313XXIX2009 Толық мәліметтер ABB Arena South (Вэстерås)6–17–313XXX2010 Толық мәліметтер Мұз сарайы Крылатское (Мәскеу)6–5 4–3 11XXXI2011 Толық мәліметтер Трудовые Резервы стадионы (Казань)6–114–311XXXII2012 Толық мәліметтер Медеу (Алматы)5–410–514XXXIII2013 Толық мәліметтер Arena Vänersborg (Вэнерсборг) 4–36–314XXXIV2014 Толық мәліметтер Труд стадионы (Иркутск)3–25–317XXXV2015 Толық мәліметтер Arena Yerofey (Хабаровск)5–38–616XXXVI2016 Толық мәліметтер Труд стадионы (Ульяновск) Ресей6–14–018XXXVII2017 Толық мәліметтер Göransson Arena (Сандвикен)4–311–1 Норвегия18XXXVIII2018 Толық мәліметтер Arena Yerofey (Хабаровск)5–48–416XXXIX2019 Толық мәліметтер Arena Vänersborg (Вэнерсборг)6–5 8–220XL2020 Толық мәліметтер A дивизионы жойылды10 (18**)XLI2022 Толық мәліметтер ЖойылдыXLII2023 Толық мәліметтер Eriksson Arena (Векшё)3–15–111XLIII2024 ЖойылдыXLIV2025 Толық мәліметтер Sparbanken Lidköping Arena (Лидчёпинг) – ––

No. YearHost Final venue (host city) *Gold medalResultSilver medalBronze medalResultFourth placeTeamsI1957 Details Olympic Stadium (Helsinki)Round robin(6–1)Round robinOnly three teams participated3II1961 Details Bislett Stadium (Oslo)Round robin(2–1)Round robin(4–3)4III1963 Details Skogsvallen (Nässjö)Round robin(6–1)Round robin(12–0)4IV1965 Details Central Stadium (Sverdlovsk)Round robin(4–0)Round robin(1–2)4V1967 Details Raatti Stadium (Oulu)Round robin(1–1)Round robin(2–1)4VI1969 Details Vinterstadion (Örebro) and Studenternas IP (Uppsala)Round robin(4–2, 2–1)Round robinOnly three teams participated3VII1971 Details Vinterstadion (Örebro) and Söderstadion (Stockholm)Round robin(2–2, 2–1)Round robin(6–1, 7–1)4VIII1973 Details Central Dynamo Stadium (Moscow)Round robin(5–1, 1–0)Round robin(3–2, 3–4)4IX1975 Details Pohjan stadion (Tornio) and Hänninhauta (Mikkeli)Round robin(1–3, 7–2)Round robin(2–1, 2–2)4X1977 Details Valle Hovin (Oslo) and Marienlyst Stadion (Drammen)Round robin(2–3, 3–2)Round robin(5–1, 2–4)4XI1979 Details Vänersborgs isstadion (Vänersborg) and Spånga IP (Stockholm)Round robin(4–3, 4–2)Round robin(8–2, 6–2)4XII1981 Details Central Lenin Stadium (Khabarovsk)Round robin(6–1, 1–3)Round robin(6–1, 5–1)4XIII1983 Details Oulunkylä Ice Rink (Helsinki)9–34–14XIV1985 Details Valle Hovin (Oslo)5–4 6–25XV1987 Details Söderstadion (Stockholm)7–211–35XVI1989 Details Olympic Stadium (Moscow)12–26–05XVII1991 Details Oulunkylä Ice Rink (Helsinki)4–38–08XVIII1993 Details Hamar Olympic Hall (Hamar)8–05–38XIX1995 Details John Rose Minnesota Oval (Roseville)6–43–28XX1997 Details Rocklunda IP (Västerås)10–59–39XXI1999 Details Trud Stadium (Arkhangelsk)5–09–16XXII2001 Details Raksila Ice Rink (Oulu)6–13–27XXIII2003 Details Trud Stadium (Arkhangelsk)5–44–19XXIV2004 Details Rocklunda IP (Västerås)5–4 5–211XXV2005 Details Trudovye Rezervy Stadium (Kazan)5–25–311XXVI2006 Details Zinkensdamms IP (Stockholm)3–27–412XXVII2007 Details Khimik Stadium (Kemerovo)3–15–4 12XXVIII2008 Details Olympic Stadium (Moscow)6–18–313XXIX2009 Details ABB Arena South (Västerås)6–17–313XXX2010 Details Ice Palace Krylatskoye (Moscow)6–5 4–3 11XXXI2011 Details Trudovye Rezervy Stadium (Kazan)6–114–311XXXII2012 Details Medeu (Almaty)5–410–514XXXIII2013 Details Arena Vänersborg (Vänersborg) 4–36–314XXXIV2014 Details Trud Stadium (Irkutsk)3–25–317XXXV2015 Details Arena Yerofey (Khabarovsk)5–38–616XXXVI2016 Details Trud Stadium (Ulyanovsk) Russia6–14–018XXXVII2017 Details Göransson Arena (Sandviken)4–311–1 Norway18XXXVIII2018 Details Arena Yerofey (Khabarovsk)5–48–416XXXIX2019 Details Arena Vänersborg (Vänersborg)6–5 8–220XL2020 Details A Division cancelled10 (18**)XLI2022 Details CancelledXLII2023 Details Eriksson Arena (Växjö)3–15–111XLIII2024 CancelledXLIV2025 Details Sparbanken Lidköping Arena (Lidköping) – ––
* For 1959–1981 championships, there are listed venues (host cities) of the decisive matches of round robin tournaments (i. e. matches between champions and runners up for each tournament), not final matches. ** 18 teams were enrolled in 2020, but only 10 (the B division) could participate.

Медальдық кесте

Курсивпен жазылған елдер енді Әлем чемпионатына қатыспайды.

Бірінен соң бірі жеңген

Кеңес Одағы қатарынан 11 алтын медаль жеңіп алды, бұл рекордты ең көп сандағы жеңіс болып табылады. Ресей қатарынан төрт алтын медаль, ал Швеция үш алтын медаль жеңіп алды.

Ақырғы ареналар (1983 жылдан бері)

1981 жылға дейін чемпионат әрқашан дөңгелек жүйесімен (round robin) шешілетін, сондықтан чемпионаттың финалдық ойыны үшін арнайы белгіленген алаңдар тек 1983 жылдан бастап пайда болды. №. Уақыт Ел Арена Қала Жылдар Ескерту 1 2 Оулункила мұз айдыны Хельсинки 1983, 1991 1 2 Труд стадионы Архангельск 1999, 2003 1 2 Роклунда IP Вестерос 1997, 2004 1 2 Олимпиада стадионы Мәскеу 1989, 2008 жабық арена 1 2 Трудовые Резервы стадионы Казань 2005, 2011 1 2 Арена Ерофея Хабаровск 2015, 2018 жабық арена 1 2 Арена Венерсборг Венерсборг 2013, 2019 жабық арена 8 1 Valle Hovin Осло 1985 8 1 Söderstadion Стокгольм 1987 8 1 Хамар Олимпиада залы Хамар 1993 жабық арена 8 1 John Rose Minnesota Oval Роузвилл 1995 8 1 Раксила мұз айдыны Оулу 2001 8 1 Zinkensdamms IP Стокгольм 2006 8 1 Химик стадионы Кемерово 2007 8 1 ABB Arena South Вестерос 2009 жабық арена 8 1 Мұз сарайы Крылатское Мәскеу 2010 жабық арена 8 1 Медеу Алматы 2012 8 1 Труд стадионы Иркутск 2014 8 1 Труд стадионы Ульяновск 2016 8 1 Göransson Arena Сандвикен 2017 жабық арена 8 1 Eriksson Arena Векшё 2023 жабық арена