Кіріспе

Америкалық көп күндік жол велосипеді жарысы

Калифорния туры (ресми түрде Амген туры Калифорния деп демеушілік етеді) – 2006 жылдан 2019 жылға дейін өткен UCI World Tour және USA Cycling Professional Tour-дағы жыл сайынғы кәсіби жол велосипеді жарысы. Бұл АҚШ-тағы ең жоғары деңгейдегі әлемдік турдың жалғыз жарысы болды. Сегіз күндік жарыс АҚШ-тың Калифорния штаты арқылы 650–700 мильді (1045–1126 км) қамтыды. Әдеттегі жарыс Калифорнияның солтүстігіндегі Сьерра-Невададан басталып, Редвуд ормандары, Калифорнияның шарап өсіретін аймағы және Тынық мұхитының жағалауы арқылы өтіп, оңтүстік Калифорнияда аяқталады. 2009 жылғы жарыс Орталық аңғардан Мерседтен Фресноға дейін өтті, содан кейін Сиерра-Невада тауларының етегінен жағалауға дейін жалғасты. 20 UCI ProTour командасының (ProTeams деп аталады) сегізінен тоғызы әдетте қатысқандықтан, Калифорния туры АҚШ-тағы ең маңызды велосипед жарыстарының бірі болды. 2006 жылдың 28 қарашасында UCI оны 2.1 (санат 1) деңгейінен 2.HC (; ағылшын тілінде: beyond category) деңгейіне көтерді, бұл UCI континенттік жарыстары үшін ең жоғары рейтинг. 2019 жылға дейін Юта туры – бұл жалғыз басқа 2.HC жарысы. 2016 жылдың 2 тамызында UCI жарысты World Tour статусына көтерді және оны 2017 жылғы UCI World Tour кестесіне қосты. Жарыс бастапқыда ақпан айында өтті, бірақ 2010 жылғы Калифорния туры мамыр айына көшірілді, дәл сол уақытта Италияның Джиросы өтеді. Бұл шешім қабылданған кезде, Джироға қатысатын американдықтардың және Калифорния турына қатысатын итальяндықтардың саны азаяды деп күтілді. Калифорния турын ұйымдастырушылар жарысты Тур де Франсқа дайындық ретінде өткізуге тырысты, себебі Турде маңызды орынға ие болуды көздейтін көптеген велошабандылар Джироға қатыспайды деп сенді. Кесте өзгергеннен кейін жарыс мамыр айында жалғасты. Турды Амген компаниясы демеушілік етті, ол Калифорниядағы биотехнологиялық компания және анемияға қарсы препарат – эритропоэтин (EPO) жасауымен танымал, бұл препарат кәсіби велошабандылардың көптеген допинг оқиғаларында қолданылған. Турдың қайта басталуына қатысты әзірге ешқандай жоспар жарияланбады.

Спринттердің жіктелуі

Орталық және финалдық спринттердегі ұпайлар бойынша көшбасшы және жалпы жеңімпаз Жасыл жейде тағады.

Таулар жіктелуі

Тау кезеңдерінде ұпай бойынша көшбасшы және жалпы жеңімпаз Қызыл жейдемен марапатталады (2009 жылға дейін апельсин түсті болған), және жарыстың Тау Королі немесе "KOM" деп аталады.

Ең үздік жас саяхатшы

23 жасқа дейінгі велошабандылар арасында уақыт бойынша көшбасшы және жалпы жеңімпазға Ақ жейде табыс етіледі. 2009 жылға дейін бұл жейде күміс және көк түсті болған.

Командалардың жіктелуі

Командалар әр кезеңдегі үздік үш қатысушының жалпы уақытына қарай жіктеледі.

Ең батыл аттылар

Көк жейде әр кезеңнің соңында ең батыл шабандозға беріледі. 2008 жылы бұл жейде қызыл болған. Джордж Хинкапи 2008, 2009 және 2010 жылдарығы кезеңдерден кейін бұл жейдені үш рет жеңіп алды. Ян Барта 2011 жылғы жарыста екі рет марапатқа ие болды. Бен Вольф пен Эван Хаффман 2017 жылғы жарыста бұл жейдені екі рет жеңіп алды. Басқа ешкім бұл жейдені бір ретінен артық жеңіп алған жоқ.

Допингке қатысты дау

Іс-шараның негізгі демеушісі – «Амген» компаниясы, ол Эритропоэтин, сондай-ақ ЭПО деп аталатын медициналық препаратты өндіреді. ЭПО кәсіби велосипедшілердің өнімділігін арттыру үшін қолданылған. Тайлер Хамильтон сияқты допинг қолданғанын мойындаған бұрынғы кәсіби велосипедшілер, әлемдегі ең жақсы велосипедшілердің көпшілігі біраз уақыт бойы ЭПО қолданғанын мәлімдеді. 2011 жылғы жарысқа жоспарланған жан-жақты допингке қарсы тестілеуді UCI тоқтатты. АҚШ Допингке қарсы агенттігі (USADA) ЭПО-ны анықтауға мүмкіндік беретін қан тексерулерін жүргізуді жоспарлаған, бірақ UCI мен USADA допингке қарсы тестілеулердің егжей-тегжейінде келісе алмады. 2013 жылғы жарысқа UCI биологиялық паспорт негізінде тестілеуді қайта енгізуге шешім қабылдады, USADA жарыс алдындағы тестілеуді де жүргізер еді, бірақ екі агенттік арасында ынтымақтастық болған жоқ.