Кіріспе

Кабельді қаптау материалдарының жіктелуі. Төмен түтіндік, галогенсіз немесе аздап түтіндік, галогенсіз (LSZH немесе LSOH немесе LS0H немесе LSFH немесе OHLS немесе ZHFR) – сым және кабель өнеркәсібінде кабельді қаптау үшін қолданылатын материалдардың жіктелуі. LSZH кабельді қаптау термопластикалық немесе термореактивті қосылыстардан тұрады, олар жоғары температура әсеріне ұшырағанда шектеулі мөлшерде түтін шығарып, галоген бөліп шығармайды.

Сипаттама

Кабельді жақтау үшін алғашқы коммерциялық термопластикалық LSZH материалы 1979 жылы Ричард Скиппер ойлап тапты және Raychem Corporation патенттеді. Бұл өнертабыс алюминий тригидраты (ALTH) жеткілікті мөлшерде органикалық емес толтырғыш материалды отты басу үшін және тиісті термопластикалық матрицаға қосу мәселесін шешті, бұл улы көміртек газдары мен түтін мен көміртек бөлшектерінің шығарындысын азайтады, сонымен қатар электр оқшаулау қасиеттерін және соңғы қолдану талап ететін физикалық қасиеттерді сақтайды. Жалынды баяулату үшін ең қолайлы бейорганикалық толтырғыш алюминий тригидраты (ALTH) болып табылады. Өрт кезінде бұл материал эндотермиялық химиялық реакцияға ұшырайды, ол жылу энергиясын сіңіреді және қосылыс белгілі бір температураға жеткен кезде буды шығарады. Толтырғышты тасымалдау үшін қолданылатын полимер(лер)дің ыдырауы шамамен бірдей температурада жүруі өте маңызды. Бу газдардың жануын бұзады және қалған материалды қорғайтын және бөлшектерді ұстап тұратын көмір қабатының қалыптасуына көмектеседі. Қажетті толтырғыштың жоғары деңгейі (≈ 60%) сондай-ақ жану үшін қолда бар отынның жалпы мөлшерін азайта отырып, базалық полимерді ауыстырады. Төмен түтінді, галогенсіз кабель жану кезінде шығатын уытты және коррозиялық газдың мөлшерін айтарлықтай азайтады. Жанып кеткен кезде төмен түтінді, галогенсіз кабель аз мөлшерде, оптикалық тығыздығы төмен түтінді шығарады. Өрт кезінде аз түтін шығаратын кабель қажет, өйткені ол түтіннің мөлшерін және тығыздығын азайтады, бұл адамдарға кеңістіктен шығуды жеңілдетеді, сондай-ақ өрт сөндіру жұмыстарының қауіпсіздігін арттырады. Бұл материал әдетте желдеткіштері нашар аймақтарда қолданылады, мысалы, ұшақтарда, пойыз вагондарында, резервуарларда, теңіз асты және теңіз жағалауы қондырғыларында, су асты кемелерінде немесе кемелерде. Ол сондай-ақ теміржол саласында кеңінен қолданылады, жоғары кернеулі немесе жол сигналды сымдар туннель жүйелеріне және олардың арқылы өтуі керек. Ядролық өнеркәсіп – LSZH кабельдері қолданылған және болашақта да қолданылатын тағы бір сала. Негізгі кабель өндірушілер 1990 жылдардың басынан бастап ядролық қондырғылар үшін LSZH кабельдерін өндіреді. Жаңа атом электр станцияларының құрылысы, әрине, LSZH кабелін кеңінен пайдалануды қажет етеді. Бұл персонал жұмыс істейтін жерлерде улы газдардың жиналу мүмкіндігін азайтады, ал компьютерлік басқару жүйелері бар жерде коррозиялық газдардың болмауы сымдардың өрттен зақымдалуы мүмкіндігін азайтады, нәтижесінде қысқа тұйықталу ақаулығы туындайды. 1970 жылдан бері сым және кабель өнеркәсібі бірнеше қолдануларда аз түтінді, аз галогенді материалдарды қолданып келеді. Термопластикалық LSZH-нің енгізілуі оның қолданылуын жылумен ықшамдалатын құбырлар, таңбалар және бекіткіштер сияқты қосымшаларға дейін кеңейтті. Мақсат – отты баяулататын ғана емес, сондай-ақ тығыз, көлеңкелі түтінді және аз уытты немесе коррозиялық газдарды шығармайтын сымдар мен кабельдерді жабу жүйесін жасау болды. Әскери салада оның енгізілуі 1982 жылдан кейін Фолкленд соғысында HMS Sheffield кемесіне Exocet зымырасы тигеннен кейін шығарылған тығыз қара түтіннен кейін жеделдетілді. 1987 жылы Лондон метросында 31 адамның өмірін қиған Лондондағы Кингс-Кросс сияқты бірнеше өрттер сым мен кабельді жамылғылардың өртке тигізетін әсері туралы хабардарлықты арттырды. Нәтижесінде LSZH кабельдерін қолдану көбейді. Соңғы жылдары тұрғын үй, коммерциялық және өнеркәсіптік салаларда кабельдің санының артуы өрт кезінде отынның көп болуына әкеліп соқтырады және LSZH жүйелері жұртшылықты қорғауда маңызды рөл атқарады. Бірнеше стандарттарда жану кезінде түтін шығаруды өлшеу үшін қолданылатын процестер сипатталған. Әскери мақсаттар үшін Def Stan 02–711 (Ұлыбритания) және ASTM E662 (АҚШ) қолданылады, екеуі де 1967 жылғы ASTM STP No. 422 беттері 166–204 негізінде құрылған, Ұлыбританиядағы AMTE, Портсмутпен өзгертілген және АҚШ-та E662-мен алмастырылған. Осы сынақтар кезінде белгіленген материалдың үлгісі стандартталады, содан кейін сәулелі жылу көзіне ұшыратылады; шығарылатын түтіннің оптикалық тығыздығы фотометриялық түрде өлшенеді. Оптикалық тығыздықты өлшеудің әртүрлі тәсілдері бар: түтіннің ең жоғары шығарылу жылдамдығы, түтіннің жалпы шығарылуы және сынақ кезінде әртүрлі нүктелер мен ұзақтықтағы түтін тығыздығы. Нәтижелер белгілі бір мәннен төмен болуы керек және материалды аз түтінді деп тану үшін материал күйдірілген кезде сынақтан өтуі керек. Бұл сынақтар зертханалық жағдайда жүргізіледі және нақты өрт сценарийінде күтілетін жағдайлардың барлық диапазонын қайталай алмайды деп мәлімдеуге болмайды. Алайда, олар материалдың түтін шығару әлеуетін бағалауға және қауіпті материалдарды анықтауға мүмкіндік береді, егер қажет болса, таңдалған материалдарды одан әрі сынауға көшу алдында.