Кіріспе

Кубалық джаз перкуссионисі Армандо Пераза (30 мамыр 1924 – 14 сәуір 2014) – кубалық латын джаз перкуссионисі және «Сантана» рок-тобының мүшесі болған. Пераза конга, бонго және тимбалес тартып ойнайтын.

Ерте өмір

1924 жылы Кубаның Гавана қаласындағы Лоутон Батистада дүниеге келген (дегенмен туған жылы нақты емес), ол 7 жасында жетім қалды және көшеде өмір сүрді. Батыс жағалауда Диззи Гиллеспимен жұмыс істеп, Чарльз Мингус пен Декстер Гордонмен бірге көптеп гастрольде болды, сондай-ақ Калифорнияда Мексика шаруалары үшін Пуэрто-Рико актері және музыканты Тони Мартинеспен (ол "Реал МакКоилар" телешоуында "Пепино" рөлін ойнаған) бірге ойнады. Армандо Сан-Францискодағы Cable Car Village клубында афрокубалық би кешін ұйымдастырды, ол Эрол Флинн, Марлон Брандо және Рита Хейворт сияқты Голливуд жұлдыздарын тартты.

Шеринг пен Тхадермен жұмыс істеу

1954 жылы Сан-Францискода пианист Дейв Брубекпен бірге болғанда Пераза сол кездегі Брубектің барабаншысы Кал Тжадермен танысты. Джаз сыншысы Леонард Федер Перазаны Fantasy Records компаниясына Тжадермен бірге афро-кубалық альбом жазу үшін ұсынды. Нәтижесінде Ritmo Caliente альбомы пайда болды, ол афро-кубалық ырғақтарды джаз сезімталдығымен үйлестірді. Ол бассист Аль МакКиббон арқылы британдық пианист Джордж Ширингпен танысты. Келесі он екі жылды Пераза Ширингпен бірге өткізді, бұл ынтымақтастық оны афро-кубалық музыканың алдыңғы қатарына шығарды. Ол композитор ретінде танылып, Ширинг үшін "Mambo in Chimes", "Mambo in Miami", "Ritmo Africano", "Armando's Hideaway", "This is Africa" және "Estampa Cubana" сияқты жиырма бір ән жазды. Бұл жазбалар АҚШ-та және әлемде мамбо қызу шағында жасалды. Перазаның қол барабаншысы ретіндегі шеберлігі мен қуаты Ширингтің өнер көрсетулерінің айрықша ерекшелігіне айналды. Ол Ширингпен бүкіл әлемді аралады, бірақ Америкада тұрақты және институционалды расизмге тап болды. 1959 жылы Майамиде Ширинг пен Пегги Лимен бірге өнер көрсету кезінде Пераза мен топтың қара нәсілді мүшелеріне ақ музыканттармен бірдей қонақ үйде тұруға тыйым салынды. Ширинг пен Ли Пераза мен басқаларға қонақ үйде тұруға рұқсат берілмесе, өнер көрсетуден бас тарту арқылы жағдайды шешуге бел буды. Ширингтің тобы – нәсілдік интеграцияланған алғашқы джаз топтарының бірі болды. Ширингпен бірге жұмыс істеген кезде Пераза Бостон, Филадельфия, Нью-Йорк және Оклахома-Ситидің классикалық симфониялық оркестрлерімен ойнау мүмкіндігіне ие болды. 1959 жылы Пераза Монго Сантамарияға қосылып, конга барабаншысы Франсиско Агуабелланың қатысуымен Mongo альбомын жазды, ол Перазаның замандасы және досы болды. Джон Колтрейн оны жазғаннан кейін "Afro Blue" джаз стандартына айналды. Альбом 1972 жылы "Afro Roots" жинағына "Yambo"мен бірге енді. 1960 жылдары Пераза алты жыл бойы Кал Тжадердің тобының мүшесі болды. Джаз барабаншысы Шелли Манн оны Оңтүстік Калифорнияда өнер көрсетуге және жаздыруға ынталандырды. Пераза бүкіл аймақта, мысалы, Шелли Манннің иелігіндегі Shelly's Manne Hole және Гермоса-Бичтегі The Lighthouse сияқты орындарда өнер көрсетті. Ең бастысы – ол Голливуд Боулда Стэн Кентон тобымен бірге өнер көрсетті. Маннмен достығы арқылы ол Джуди Гарландпен танысты, ол Перазаны өзінің оркестріне шақырып, 1963 жылдан 1964 жылға дейін көрсетілген The Judy Garland Show телесериалында ойнатты. 1964 жылдың күзінде ол Тжадермен бірге Soul Sauce альбомын жазды. "Guachi Guaro" әні 1965 жылы Grammy сыйлығын жеңіп алды. Пераза жетекші болудан гөрі көрнекті орындаушы болуды артық көрсе де, ол Skye лейблы үшін (Тжадер, Гэри Макфарланд және Габор Сабоға тиесілі) Wild Thing (1968) атты бір жеке альбомын жазды. Альбомда пианист Чик Кореа, саксофонист Садао Ватанабе және флейтист Джонни Пачеконың орындауы болды. 1960 жылдары рок музыкасы танымал болған кезде Пераза алғашқы афро-кубалық перкуссияшы болды, ол рок тректеріне конга барабандарын қосты, атап айтқанда 1968 жылы Харви Манделдің Cristo Redentor альбомында.

Сантанаға қосылу

1972 жылдың қаңтар айында, 47 жасында Пераза Сантана рок-тобына қосылып, афро-кубалық, джаз, рок және блюзді үйлестіруде топқа зор ықпал етті. Пераза Карлос Сантанамен шамамен жиырма жыл бірге болды және әлемнің миллиондаған адамдарына концерттер берді, сонымен қатар Хосе Ареас, Минго Льюис, Рауль Рекоу және Орест Вилато сияқты перкуссия шеберлерімен бірлесе жұмыс істеді. Ол Сантана тобының орындаған он алты әнді жазды немесе бірлесіп жазды, мысалы, 1976 жылғы «Амигос» альбомынан «Гитано» әнін Пераза өзі орындады. Пераза 1990 жылы 66 жасында Сантана тобынан зейнеткерлікке шықты, бірақ 1992 жылы Сантьяго де Чилиге Сантанамен бірге 100 мыңнан астам көрерменнің алдында концертке қатысты. 2005 жылы ол Джон Сантостың «20 жылдығы» атты жазбасында пайда болды, онда Перазаның домбрада орындауымен «El Changüí de Peraza» әні де бар еді. 2002 жылы ол бес жылдан астам уақыттан кейін туған жері Кубаға қайтып келді. 2006 жылдың шілдесінде 82 жастағы Пераза Сантанамен бірге Швейцариядағы Монтрё джаз фестивалінде үш концерттік өнер көрсетті. Бұл оның жазғы концерттерінің біріншісі болды. Кейін ол Калифорниядағы Сан-Хосе джаз фестивалінде Джулиус Мелендес латын джаз ансамблімен бірге өнер көрсетті. Пераза Сантана тобының мүшелері Рауль Рекоу және Карл Пераццомен бірге Калифорнияда барабан сабақтарын өткізді. Ол пианист Ребека Маулеонмен бірге «Descarga en California» (Universal/Pimienta) альбомын жазды және досы, бейсболшы Орландо Сепеданың құрметіне «Cepeda Forever» альбомында ән жазды. 2007 жылы ол «Латын рок дауыстарынан» өмірлік жетістіктері үшін сыйлық алды. Салтанатты шара Сан-Францискодағы «Bimbo’s» түнгі клубында өтті, онда Карлос Сантана Перазаға сыйлық тапсырды. Сондай-ақ, «Malo» тобының мүшелері және Жозе Ареас, Майк Карабелло, Грег Роли және Майкл Шривпен бірге Сантана тобының алғашқы құрамы да қатысты. Әр жылдың қаңтар айында «The Voices of Latin Rock» Сан-Франциско аймағындағы жетістіктері үшін «Армандо Пераза» сыйлығын тартады. Пераза 2014 жылдың 14 сәуірінде 89 жасында пневмониядан қайтыс болды.