Вақар Хасан: Пәкістан крикетінің соңғы тірі құрметті ойыншысы

Кіріспе

Вакар Хасан Мир (; 12 қыркүйек 1932 – 10 ақпан 2020) – 1952–1959 жылдары 21 тестілік матчта ойнаған пакистандық крикетші және Пәкістанның тұңғыш тестілік құрамасының соңғы тірі мүшесі. Ол тестілік крикетте 1071 ұпай жинап, 99 бірінші сыныптық матчта қатысты.

Крикет мансабы

Уақар Хасан Лахордағы мемлекеттік колледжге түсті, онда крикет командасында ойнады. Ол Пәкістанның алғашқы 18 тестілік матчында қатысып, оның алғашқы бес жеңісіне де үлес қосты. 1952–53 жылдары Үндістанға қарсы өткен Пәкістанның алғашқы тестілік сериясында ол екі команданың арасында ең көп ұпай жинаған ойыншы болды – 44.62 орташа есеппен 357 ұпай. Пәкістан қиын жағдайда болғанда ол бірнеше қарсылық көрсеткен ойындар ойнады. 1954 жылы Англияға сапарда 14.71 орташа есеппен 103 ұпай жинап, өте жақсы өнер көрсетті, әсіресе қақпақтағы шеберлігімен көзге түсті. Ол өзінің жалғыз тестілік жүзін 1955–56 жылдары Лахорда Жаңа Зеландияға қарсы матчта соқты, 430 минутта 189 ұпай жинады. Имтиаз Ахмедпен бірге жетінші қақпа үшін 309 ұпай қосып, Пәкістанды 6 қақпа үшін 111 ұпайға құлағаннан құтқарды. Оның 189 ұпайы Пәкістанның тестілік матчтардағы ең жоғары көрсеткішінің жаңа рекорды болды, бірақ келесі күні Ахмед (209 ұпай) осы көрсеткішті жаңартқанға дейін сақталды. Хасан тағы бес тестілік матчта 50 ұпайдан асып түспеді. Ол 1949–1966 жылдары Пәкістанда бірінші сыныптық крикетпен айналысты, ең жоғары көрсеткіші 1953–54 жылдары Л. В. Каннонның XI командасымен Хасан Махмудтың XI командасына қарсы өткен матчта 201 ұпайдан асып түсті. Ол 1963–64 жылдары Quaid-e-Azam Trophy турнирінің финалында Карачи Blues командасын жеңіске жеткізді, ал соңғы бірінші сыныптық матчында 1964–65 жылдары олардың жеңісіне қайтадан қатысты. 1960 жылдардан 1980 жылдарға дейін бірнеше рет ұлттық құрамаға ойыншыларды іріктеуші болып тағайындалды. 1982–83 жылдары Пәкістанның өз жерінде Индияны 3:0 есебімен жеңген кезде бас іріктеуші болды. Ол актриса Султана Разақтың қызы Джамила Разаққа үйленді, ол Үндістанның алғашқы киноактрисаларының бірі болды. Джамила сонымен қатар Үндістанның алғашқы әйел кинорежиссері Фатма Бегумнің немересі және анасы Султананың кіші әпкесі Зубейданың (Үндістанның алғашқы дыбыстық фильмі «Алам Ара» фильмінің басты актрисасы) немересі. 1954 жылы Уақар Лахордан Карачидегі Пәкістанның қоғамдық жұмыстар департаментіне киноинспектор болып жұмысқа орналасты. 1960 жылдардың басында ол бизнеспен айналыса бастады. 1970 жылы серіктесі Абдул Маджидпен бірге ол тамақ сынақ зертханасы National Laboratories-ті сатып алып, оны National Foods Limited дәмдеуіштер өндіруші компаниясына айналдырды. 2002 жылы крикет журналисі Қамар Ахмедтің көмегімен «Крикет және ел үшін: өмірбаян» атты кітабын жазды. Уақар 2020 жылдың 10 ақпанында 87 жасында, бірнеше жыл бойы аурумен күрескеннен кейін қайтыс болды. Пәкістан крикет федерациясы қайғысын білдірді, төрағасы Эхсан Мани Вакарды «тек керемет крикетші ғана емес, сонымен қатар өте жоғары стандарттарды сақтаған нағыз адал адам» деп сипаттады.

Waqar Hasan attended Government College, Lahore, where he played for the cricket team. he played in Pakistan's first 18 Tests, including its first five victories. In Pakistan's first Test series, against India in 1952–53, he was the highest scorer on either side, with 357 runs at an average of 44.62, playing several defiant innings when Pakistan were in trouble. He was less successful on the 1954 tour of England, with 103 runs at 14.71, but impressed with his fielding in the covers. He scored his only Test century against New Zealand in 1955–56 at Lahore, when he made 189 in 430 minutes, adding 309 for the seventh wicket with Imtiaz Ahmed to rescue Pakistan after they had slumped to 111 for 6. His 189 set a new record for Pakistan's highest Test score which lasted only until Ahmed (who made 209) overtook it the next day. Hasan played five more Tests without reaching 50. He played first class cricket in Pakistan from 1949 to 1966, with a highest score of 201 not out for L. W. Cannon's XI against Hasan Mahmood's XI in 1953–54. He captained Karachi Blues to victory in the final of the 1963–64 Quaid e Azam Trophy and in his last first class match he again captained them to victory in the 1964–65 competition. He served as a national selector several times from the 1960s to the 1980s. He was the chief selector when Pakistan beat India 3–0 at home in 1982–83. He married Jamila Razzaq, the daughter of actress Sultana Razzaq, one of the earliest film actresses from India. Jamila is also the granddaughter of India's first female film director, Fatma Begum, and the niece of Zubeida (the leading actress of India's first talkie film, Alam Ara), who was the younger sister of her mother Sultana. In 1954 Waqar moved from Lahore to work for the Pakistan Public Works Department in Karachi as a cinema inspector. In the early 1960s he went into business. In 1970, with his partner Abdul Majeed, he took over National Laboratories, a food testing facility, and turned it into the spice manufacturing company National Foods Limited. In 2002, with the assistance of the cricket journalist Qamar Ahmed, he wrote For Cricket and Country: An Autobiography. Waqar died aged 87 on 10 February 2020 after suffering from illness for some years. The Pakistan Cricket Board expressed their sorrow, their chairman Ehsan Mani describing Waqar, as "not only an outstanding cricketer but a thorough gentleman who set very high standards".