Қойіланды (Пандалаяни) тарихы: Еуропа, Арабия, Қытай деректерінде әртүрлі атаулармен кездеседі. Вильям Логанның «Малабар нұсқаулығында» аталған ежелгі ел.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Койланди (бұрынғы ағылшынша Quilandy деп жазылған)
Koyilandy (; formerly anglicised as Quilandy)
Этимология
Пандалаяниді әртүрлі авторлар Еуропадан Арабияға, тіпті Қытайға дейін әртүрлі есімдермен сипаттаған. Уильям Логанның 1887 жылы жазған «Малабар нұсқауы» бойынша, Панталаяни мынадай атаулармен белгілі болған:
Pandalayani is described by different authors, all the way from Europe to Arabia to China, in different names. According to the Malabar Manual written by William Logan in 1887, Panthalayani was called by the names:
Плиний Егдеңкі бұл жерді Патале деп сипаттайды. Порденондық Одорик Панталаяниді Фландрина деп атаған. = М. Г. С. Нарайаннан
Pliny the Elder describes the place as Patale. The Odoric of Pordenone called Pandalayani as Flandarina. |source=M. G. S. Narayanan |align=right |salign=right |width=39%
Ежелгі дәуір
Койланди, бұрын Панталаяни Коллам деп аталған, Оңтүстік Үндістанның ең көне порларының бірі болып табылады және кейбір тарихшылар оны Эритрея теңізінің айналымындағы Музирис портына қосалқы порт болған Тиндас портымен теңестіреді. Плиний Үлкен (біздің заманымыздың 1-ғасыры) Тиндас порты Кепроботостың (Чера әулеті) солтүстік-батыс шекарасында орналасқан десе, Солтүстік Малабар аймағы, Тиндас портының солтүстігінде жатқан жер, Сангам дәуірінде Ежимала патшалығымен басқарылған. Плиний Үлкен Лимирике қарақшыларға бейім екенін айтқан. Косма Индикоплеустес Лимирике бұрыш көзі болғанын көрсеткен. Ортағасырлық марокколық саяхатшы Ибн Батута Пандалаяни Колламды "Бау-бақшалар мен базарлармен толы әдемі және кең жай" деп сипаттаған. Аңыз бойынша, Пандалаяни (Койланди) мешітін Мәлік Динар салған және ол өзінің он ұлының бірін мешіттегі қази етіп тағайындаған. Мәлік Динар Касарагод қаласындағы Талангарада қайтыс болған деп есептеледі. Койланди Жұма мешітінде Ваттелтуту және Гранта жазуларының қоспасында жазылған, біздің заманымыздың 10-ғасырына жататын ескі малаялам жазуы бар. Бұл Керала мұсылмандарына индус патшасы (Башкара Рави) көрсеткен қамқорлықты тіркеген сирек сақталған құжат.
Koyilandy, formerly known as Panthalayani Kollam, is one of the oldest ports in South India and is often identified with the port of Tyndis by some of the historians, which was a satellite feeding port to Muziris, according to the Periplus of the Erythraean Sea. Pliny the Elder (1st century CE) states that the port of Tyndis was located at the northwestern border of Keprobotos (Chera dynasty). The North Malabar region, which lies north of the port at Tyndis, was ruled by the kingdom of Ezhimala during Sangam period. Pliny the Elder mentioned that Limyrike was prone by pirates. The Cosmas Indicopleustes mentioned that the Limyrike was a source of peppers. The medieval Moroccan traveller Ibn Battuta describes Pandalayani Kollam as "A beautiful and large place, abounding with gardens and markets". According to the legend, the Masjid at Pandalayani (Koyilandy) was built by Malik Dinar, and he appointed one of his ten sons as the Quazi in the Masjid. It is believed that Malik Dinar died at Thalangara in Kasaragod town. The Koyilandy Jumu'ah Mosque contains an Old Malayalam inscription written in a mixture of Vatteluttu and Grantha scripts which dates back to the 10th century CE. It is a rare surviving document recording patronage by a Hindu king (Bhaskara Ravi) to the Muslims of Kerala.
Португал дәуірі
Бастапқыда Койланди орта ғасырдың басында Колатунадудың (Каннур патшалығы) маңызды порты қаласы болды. Кейіннен Каликут Замориндері бұл порт қаласын жанекелеп алып, Солтүстік Малабар аймағында басымдық орнатты. 1498 жылы португалдық теңізші Васко да Гама Койландиге келіп, Еуропадан Оңтүстік Азияға тікелей теңіз жолын ашты, бұл Ашылу дәуірінде болды. Нәтижесінде, Үндістан субконтиненті еуропалық отарлауға ұшырады. 1525 жылдың ақпан-наурыз айларында жаңа вице-король Генри Менезес басқарған португалдық флот Поннани мен Койландиге шабуыл жасап, екі қаланы да өртеп тастады. Оларға еуропалық инженердің басшылығымен мұсылмандардың бір тобы көмектесті.
Initially, Koyilandy was an important port town of Kolathunadu (Kingdom of Kannur) in the early medieval period. Later the Zamorin of Calicut annexed the port town to establish supremacy over the North Malabar region. The Portuguese navigator Vasco da Gama visited Koyilandy in 1498, opening the sailing route directly from Europe to South Asia, during the Age of Discovery. It eventually led to the European colonisation of Indian subcontinent. In February–March 1525, A Portuguese navy led by new Viceroy Henry Menezes raided Ponnani and Koyilandy, and burned both of the towns. They were helped by a band of Muslims under the command of a European engineer.
Орналасқан жері
Қойылаң орташа биіктігі теңіз деңгейінен метрде орналасқан.
Koyilandy is located at at an average elevation of .
Демография
2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Койланди халқы 71 873 адамды құрады. Халықтың 46,78%-ын еркектер, ал 53,22%-ын әйелдер құрайды. Койландидегі сауаттылық деңгейі 95,11% (Кераланың орташа көрсеткіші 94,00%-дан жоғары). Ерлердің сауаттылығы шамамен 97,38%, әйелдердің сауаттылығы 93,15% құрайды. Койланди халқының шамамен 10%-ы 6 жасқа дейінгі балалар. Койланди экономикасы балық аулау, жергілікті кәсіпорындар және Парсы шығанағынан түсетін ақша жөнелтулеріне негізделген. Койланди халқының шамамен 70%-ы индуизмді, ал 30%-ы ислам дінін ұстанады. 2011 жылғы халық санағы бойынша 642 шаршы километр аумақта 645 979 адам тұрады. Бирянидің малабарлық түрі, малаялам тілінде Кужи Манди деп белгілі, Йеменнен әсер алған тағы бір танымал тағам.
As of 2011 India census, Koyilandy had a population of 71,873. Males constitute 46.78% of the population and females 53.22%. Literacy rate of Koyilandy is 95.11% (higher than Kerala average of 94.00%). Male literacy is around 97.38% while female literacy rate is 93.15%. In Koyilandy, around 10% of the population is under 6 years of age. Economy of Koyilandy revolves around fishing, local businesses and remittance from the Persian Gulf. Around 70% of population follows Hinduism, and around 30% follows Islam in Koyilandy. It administers a population of 645,979 within an area of 642 square kilometre, as of the Census 2011. The Malabar version of Biryani, popularly known as Kuzhi Mandi in Malayalam is another popular item, which has an influence from Yemen.