Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пакистандық крикетші (1938–2023)
Pakistani cricketer (1938–2023)
Мұхаммед Ижаз Батт (; 10 наурыз 1938 – 3 тамыз 2023) – 1959 жылдан 1962 жылға дейін сегіз тестілік матчта ойнаған пакистандық крикетші. Ұстаушы және оң жақта ойнайтын басым ойыншы, ол өзінің қысқа тестілік карьерасында 19.92 орташа есеппен 279 ұпай жинады. Дегенмен, ол Лахор, Мултан, Пенджаб және Равалпинди командалары үшін бірінші сыныпты крикетте жақсы ұстаушы болды, 34.30 орташа есеппен 3842 ұпай жинап, ең жоғары көрсеткіші 161 ұпайды құрады. 2008 жылдың 6 қазанында Пәкістан Крикет Кеңесінің (ПКК) бас меценаты, Пәкістан Президенті Асиф Әли Зардари Батты ПКК төрағасы етіп тағайындады. Ол қызмет еткен кезеңде бірнеше даулы жағдайларға қатысты. Осы уақытта қауіпсіздік мәселелері – Шри-Ланка командасының автобусына жасалған шабуыл сияқты оқиғалар – Пәкістанды бірнеше халықаралық жарыстардан айырды. Сондай-ақ ол ПКК қызметкерлері мен Пәкістан Сенатына қатысты бірнеше сын айтты.
Mohammed Ijaz Butt (; 10 March 1938 – 3 August 2023) was a Pakistani cricketer who played in eight Test matches from 1959 to 1962. A wicket keeper and right handed opening batsman, he scored 279 runs from his brief Test career at a modest batting average of 19.92, however he was a capable wicket keeper with a first class cricket career for Lahore, Multan, Punjab and Rawalpindi where he scored 3,842 runs at 34.30 with a best of 161. On 6 October 2008, President of Pakistan Asif Ali Zardari, patron of the Pakistan Cricket Board (PCB), appointed Butt as chairman of the PCB. He was involved in several controversies during his term, at a time when security concerns—including a shooting incident involving the Sri Lankan tour bus—stripped Pakistan of several international fixtures, and he made a number of attacks on PCB officials and the Senate of Pakistan.
Ойын мансабы
Ижаз Батт 1938 жылғы 10 наурызда Пәнджабтың Сиалкот қаласында дүниеге келген. 1956 жылғы 16 қаңтарда Пакистан университеттері құрамында ойнап жүргенде, Мэрилебон крикет клубының сапарлық командасына қарсы алғашқы сыныптық карьерасын бастады. Үшінші нөмірде ойнап, 35 және 97 ұпай жинады, Білли Сатклифтың добы мен Кен Баррингтонның шеберлігімен дебюттік ғасырында ғасырлық көрсеткіштен үш ұпай кем қалды. Матч тең аяқталды. Бір айдан кейін ол Пәнджаб құрамында тағы да MCC командасына қарсы шықты: ол 43 және 18 ұпай жинады, ал MCC бір иннингпен және 29 ұпаймен жеңіске жетті. Батт 1956/57 жылғы қысқы маусымда Quaid-e-Azam Trophy турнирінде бірнеше рет сәтті өнер көрсетіп, 56.25 орташа ұпаймен 225 ұпай жинады, соның ішінде 147 ұпайдан тұратын алғашқы ғасырлық көрсеткішін жасады. Ол Батыс Индияға сапармен шықты, бірақ қайтып келгенге дейін тек бір ғана бірінші сыныптық матчта ойнады. Дегенмен ол бірден Батыс Индияға қарсы өткен үйдегі Тест сериясына қатысты. 1959 жылғы 20 ақпанда Карачиде Тест дебютін жасады. Батыс Индия бірінші иннингте 146 ұпайға тоқталып, Батт 14 және 41 ұпай (соңғысы есептелмеген) жинаған арнайы ашылушы ретінде 10 ұпаймен жеңіліске ұшырады. Серияның қалған бөлігінде ол 2, 21, 47* және 2 ұпай жинады. 26 наурыз бен 4 желтоқсан аралығында Австралияға қарсы тағы екі Тест матчында ойнап, екінші Тестте мансабындағы ең жоғары 58 ұпай жинады. Содан кейін ол 1962 жылға дейін команда құрамынан шығарылды, ол Англияға сапармен барды және бес Тест матчының үшеуінде ойнады. Ол 10, 33, 1, 6, 10 және 6 ұпай жинап, күреске түсті. Халықаралық карьерасын аяқтағаннан кейін, Англия сапарында 1000-нан астам бірінші сыныптық ұпай жинаған, оның ішінде екі ғасырлық көрсеткіш болды, бірақ Пакистанның ішкі крикетінде сирек қатысты. Ол 1963 және 1965 жылдар аралығында тек үш Quaid-e-Azam Trophy матчында ғана ойнады; 1966 жылы Пәнджаб губернаторының Пәкістан университеттеріне қарсы өткізген шақыру матчы; 1967 жылы Пәкістан мен The Rest командалары арасындағы матч; және соңғы рет 1968 жылғы 15 қаңтарда Әюб Трофиінде Лахор Редс үшін 40 және 15 ұпай жинады.
Ijaz Butt was born in Sialkot, Punjab on 10 March 1938. He began his first class career against a touring Marylebone Cricket Club squad on 16 January 1956 while playing for Pakistan Universities. Batting at number three, he scored 35 and 97, falling three short of a debut century thanks to the bowling of Billy Sutcliffe and the catching hands of Ken Barrington. The match ended in a draw. A month later he faced the MCC once more, this time for Punjab: he scored 43 and 18 as the MCC triumphed by an innings and 29 runs. Butt went on to make several successful appearances in the Quaid e Azam Trophy over the winter of 1956/57, scoring 225 runs at 56.25 including a maiden century of 147 runs. He promptly toured the West Indies but only featured in one first class match before returning He nevertheless went straight into the Test team for the home series against the West Indies. He made his Test debut at Karachi on 20 February 1959. The West Indies, bowled out cheaply for 146 in the first innings, conceded a 10 wicket defeat with Butt scoring 14 and 41 not out as a specialist opener. He scored two, 21, 47* and two in the rest of the series. Between 26 March and 4 December he played two more Tests against Australia, scoring a career best 58 in the second Test. He was then left out of the team until 1962, where he toured England, playing in three of the five Test matches. He struggled, scoring 10, 33, one, six, 10 and six before being dropped. Following the end of his international career, despite scoring over 1,000 first class runs in the England tour including two centuries, he made only sporadic appearances in Pakistani domestic cricket. He appeared in only three Quaid e Azam Trophy matches between 1963 and 1965; an invitational XI match for the Punjab Governor against Pakistan Universities in 1966; Pakistan versus The Rest in 1967; and lastly one appearance in the Ayub Trophy on 15 January 1968 where he scored 40 and 15 for the Lahore Reds.
Кәсіпорындардағы мансап
1977 жылы ол Лахор сауда-өнеркәсіп палатасының президенті болды. Сонымен қатар, ол "Service Industries Pakistan" компаниясында жаңа жобалар директоры болып жұмыс істеді, осы компанияны аяқ киім және мотоцикл/велосипед шиналары мен камераларын өндіретін ең ірі кәсіпорындардың біріне айналдырды. Ол "Servis Tyres" компаниясы директорлар кеңесінің мүшесі болды.
In 1977, he served as the president of the Lahore Chamber of Commerce and Industry. He also worked as the director new projects at Service Industries Pakistan, expanding it to one of the largest manufacturers of footwear and motor cycle / cycle tyres and tubes. He was a director on the board of Servis Tyres.
Әкімшілік мансап
1982 жылы Батт Австралияға жасалған пакистандық қысқы турненің менеджері болып тағайындалды, ал 1984 жылы Пакистандағы Крикетті Бақылау Кеңесінің хатшысы болды. Ол 1988 жылға дейін Лахор қалалық крикет қауымдастығының президенті лауазымын да атқарды. 2008 жылдың қазан айында ол Пакистан Крикет Кеңесінің (ПКК) төрағасы болып тағайындалды. Оның алғашқы қадамдары – Пакистандағы нашар қауіпсіздік жағдайлары кезінде халықаралық крикетті сақтау үшін бейтарап алаңдарды қарастыру мүмкіндігін ұсыну болды: «Чемпиондар кубогын Пакистанда өткізу елдің қауіпсіздік жағдайына байланысты. Егер қазіргі белгісіз жағдай одан әрі жалғаса берсе, біз балама алаңдарда ойнау мүмкіндігін қарастырамыз». Ол 2009 жылғы Чемпиондар кубогының қауіпсіздік тәуекелдеріне қарамастан Пакистанда өтуіне үміттенді және Халықаралық Крикет Кеңесімен (ХКК) Үндістан Премьер-лигасымен бірігу мүмкіндігі туралы талқылауларға қатысты қызықты мәлімдемелер жасады. Алайда, Пакистан Чемпиондар кубогының ықтимал үй иесі ретінде аз қолдауға ие болды, бұл Баттты таңқалдырды. Ол субконтиненттік крикет турлері шеттетілсе, крикет әлемінде бөлініс туындауы мүмкін екенін ескертті. Кейін Үндістан Пакистанға саяхатын тоқтатты, бірақ Батт Австралия командасы қызығушылық танытқаннан кейін оларды қабылдауға үміттенді. 2008 жылдың қазан айында ол бұрынғы ПКК шенеуніктерінің қаржылық жағдайы туралы сұрақтар қойды және сол кездегі пакистандық жаттықтырушы Джефф Лоусонның лауазымынан алынуы мүмкіндігі туралы болжам жасады. Бірақ екі күннен кейін ол өз ұстанымын өзгертті, «Лоусонды толық қолдау көрсету және оның барлық жауапкершіліктерін өз мойныма алуға міндеттімін» деді. ПКК-ның бас операциялық директоры Шафқат Нагми Баттқа ресми құжаттарды ұрлады деген айыптаулар бойынша сотқа берумен қорқытты.
In 1982, Butt was appointed manager for the Pakistani winter tour of Australia, and in 1984 the secretary of the then Board of Control for Cricket in Pakistan, a position he held until 1988 along with the presidency of the Lahore City Cricket Association. In October 2008, he was named chairman of the Pakistan Cricket Board (PCB). His initial actions were to suggest the possibility of neutral venues to preserve international cricket during a time of tenuous security conditions within Pakistan: "The holding of the Champions Trophy in Pakistan depends on the security condition of the country and if the current indefinite situation prevails further we may consider the option to play on alternate venues." He expressed relief when the 2009 Champions Trophy appeared to be going ahead in Pakistan despite security risks, and "made a series of startling revelations" about discussions with the International Cricket Council about merging with the Indian Premier League. Pakistan, however, received little support as potential hosts of the Champions Trophy, a fact on which Butt expressed surprise. He warned that a divide would occur in the world of cricket should sub continent cricket tours be marginalised. India later cancelled their tour to Pakistan, though Butt was hoping to host Australia after the latter team expressed an interest. In October 2008, he also asked questions of the financial security of the previous PCB officials, and speculated on the removal of Geoff Lawson, then Pakistani coach, from his position. Two days later, however, he reversed his position by stating he was "duty bound to fully back Lawson and to take care of all his liabilities." Shafqat Naghmi, PCB Chief Operating Officer, also threatened to sue Butt over allegations that the former was stealing official documents.
Әлем кубогынан айрылу
Алайда қауіпсіздік мәселесі азайған жоқ, және Жавед Миандадтың ПХБ бас директоры лауазымынан кеткені Пәкістан Сенатының отырысында оның өзі мен Батт арасында өзара айыптауларға әкелді. Батт отставкаға кетуден бас тартты және ПХБ-ға нақты заңдық билігі шамалы орган ретінде Сенатты сынады. Дегенмен, Сенат ПХБ басқаруын өзгерту туралы резолюция қабылдады. Бірақ Батт өз орнында қалды. 2009 жылдың басында Шри-Ланка құрамасының туры кезінде болған шабуылдан кейін Батт халықаралық командалардың елге келудегі қиындықтарды ашық түрде мойындады, бірақ ICC төрешісі Крис Бродты мәселені уқалауда айыптады. Алайда, ICC президенті Дэвид Морган Бродтың бағалауымен келісті. 2011 жылғы Крикеттен әлем чемпионаты Пакистаннан шығарылды. Батт әлем чемпионатын қайтару үшін ПХБ кеңесімен кездесуін жалғастырды, бірақ тамызға дейін созылған сот процесіне қарамастан, сәттілікке жете алмады. Соңында, соттан тыс келісім шарттары бойынша 18 миллион АҚШ доллары төленді; Батт мұны «мүмкін болатын ең жақсы шешім» деп атады. Сонымен қатар, Батт басшылығымен ПХБ ұлттық құраманы іріктеу комиссиясын таратып, Салим Әлтафты бас операциялық директор лауазымынан шеттетуге мәжбүр болды. Шри-Ланкаға жасалған жазғы тур кезінде матчтарды реттеу туралы айыптаулар туды, осы мәселе бойынша ПХБ заңдық кеңес алды. ICC Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес және қауіпсіздік бөлімі Пакистан ойыншыларының букмекерлермен байланысы болмағанын анықтады. 2009 жылдың соңына қарай Батт Юнис Ханмен капитандық мәселесі бойынша дауласты, Хан ойыннан уақытша шықты. Бірақ 2010 жылдың қаңтарында Батт Австралия турынан кейін жаңа капитан таңдалатынын мәлімдеді, Хан капитандықтан бас тартты. Ақпан айында матчтарды реттеу туралы тағы да шағымдар көтерілді, және Батт Австралия туры кезіндегі Пакистанның толық жеңілісін тергеген комиссияның есебінен кейін кінәлі ойыншыларға қарсы шаралар қолдануға уәде берді. 2010 жылы Батт пен ПХБ-ға матчтарды реттеу және қаржылық сыбайлас жемқорлық бойынша тағы да айыптаулар тағылды. Дегенмен, ICC 11 ақпанда Баттты крикетке қосқан үлесі үшін медальмен марапаттау туралы хабарлады.
Security concerns did not lessen, however, and Javed Miandad's resignation as director general of the PCB resulted in traded accusations between himself and Butt at a Senate of Pakistan meeting. Butt refused to step down, and attacked the senate as a body with little actual legal power over the PCB. The senate nevertheless moved a resolution for a change in the PCB management. However, Butt remained in his position. Following an attack on a touring Sri Lanka cricket team in early 2009, Butt admitted in a public statement the difficulty international teams had in coming to the country, but accused ICC referee Chris Broad of exaggerating the problems. ICC President David Morgan, however, agreed with Broad's assessment. The 2011 Cricket World Cup was duly moved out of Pakistan. Butt continued to meet with the PCB board to regain the World Cup, to no avail, despite a legal battle which lasted until August. Eventually an out of court settlement of 18 million US dollars was agreed upon; Butt calling it "the best possible solution." Concurrently, the PCB under Butt dissolved the national selection panel and removed Saleem Altaf from his position as chief operating officer. The summer tour of Sri Lanka was also marred by match fixing allegations over which the PCB sought legal advice. The ICC's Anti Corruption and Security Unit eventually cleared the Pakistan players of having had any contact with bookmakers. Towards the winter of 2009, Butt also came up against Younis Khan in a dispute over the captaincy, with Khan taking time out of the game. By January 2010, however, Butt ruled that a new captain would be chosen following the tour of Australia, with Khan quitting the captaincy. Further match fixing claims arose in February, and Butt promised action against the players involved following the report of an inquiry committee which investigated Pakistan's whitewash defeat during the tour of Australia. Further match fixing and financial corruption accusations followed for both Butt and the PCB in 2010. Nevertheless, the ICC announced on 11 February the awarding of a medal for Butt for services to cricket.
2010 жылғы Англия турнесі
Бет 2010 жылдың ақпан айында Пәкістанның Австралияға жасаған сапары кезінде матчтарды реттеу туралы айыптауларды жоққа шығарғанмен, 2010 жылғы Англия сапары бірқатар пәкістандық ойыншыларға қатысты және олардың Англияға қарсы бір күндік халықаралық матчтар мен қонақ елге және Австралияға қарсы тестілік сериялар кезінде жасаған әрекеттеріне қатысты даулы матчтарды реттеу туралы айыптаулармен ашық түрде бұзылды. 17 қыркүйекте Скотленд-Ярд пәкістандық ойыншылар Салман Батт, Мохаммад Асиф, Мохаммад Амир және Вахаб Риазды пара алған деген айыптаулар бойынша сұраққа тартып, полицияның дәлелдемелерді Корольдік қудалау қызметіне (Crown Prosecution Service) бергенін растады. Бірнеше пәкістандық ойыншы шеттетілді. Бастапқыда Ижаз Батт Әмірді қудалауды қолдап, "оның кеңесі мейірімділікке шақыру жасамайды" деді, бірақ 19 қыркүйекте ол баспасөз конференциясында Англия крикет командасын сынап, оларды "Пәкістан крикетін алдауға" тырысқандары үшін, өздері пара алғандары үшін айыптады. Ол былай деді:
Though Butt had deflected accusations of match fixing earlier in February 2010 during Pakistan's tour of Australia, the 2010 tour of England was publicly marred by controversial match fixing allegations involving a number of Pakistan players and their actions during the One Day Internationals against England and the Test series against the host nation and against Australia. Scotland Yard confirmed on 17 September that it had questioned Pakistan players Salman Butt, Mohammad Asif, Mohammad Amir and Wahab Riaz over allegations of accepting bribes, and that the police had passed evidence to the Crown Prosecution Service. Several Pakistani players were suspended. Initially, Ijaz Butt had supported the prosecution of Amir, stating that "his board will not make any appeals for leniency", however on 19 September he attacked the England cricket team during a press conference, accusing them of a conspiracy to "defraud Pakistan cricket" by accepting their own bribes. He stated that:
"Бұл букмекерлерді алдау үшін жасалған қастандық емес, бұл Пәкістан мен Пәкістан крикетін алдау үшін жасалған қастандық. Біз жақын арада осы зұлым жоспарға қатысқан адамдардың, тараптардың және ұйымдардың аттарын жариялаймыз, сондай-ақ оларды зиян үшін сотқа беру құқығын сақтаймыз. Букмекерлік ортада кейбір ағылшын ойыншылары үшінші бір күндік ойында (ODI) жеңілу үшін үлкен сомада ақша алғаны туралы әңгімелер бар. Осындай құлдыраудың себебін түсіну оңай. Бұл мәлімдеме Англия және Уэльс крикет басқармасының (ECB), Англияның бапкері Энди Флауэрдің және капитан Эндрю Строустың наразылығын тудырды. ECB Баттқа қатысты айыптаулары үшін заңдық шаралар қолданатынын мәлімдеді, бірақ бірнеше ағылшын ойыншысының қатысуға қарсылығына қарамастан турне жалғасты. Батттан бірнеше рет отставкаға кетуді талап етті, бірақ ол бас тартты. Пәкістанның Ұлыбританиядағы жоғары комиссары Уажид Шамсул Хасан Баттты қорғап, келіспеушілікті "өте бейкүнә пікірталас" деп атады және Ұлыбританиямен қарым-қатынастың нашарлауын жоққа шығарды. Кейін Англия командасы Баттқа жіберілген хатта кешірім сұрауын ресми түрде талап етті, әйтпесе ескертусіз заңдық шаралар қолданатынын уәделеді. Батт қыркүйек айының соңында Лондонға келді және үш шеттетілген пәкістандық ойыншының адвокаттарымен кездесуге дейін пікірлерін қайтаруға уәде берді, бірақ кейіннен өз шешімін өзгертті және мәлімдемесінен бас тартты. Дегенмен, оның төрағалық лауазымының болашағы күмәнді екендігі туралы болжамдарға байланысты, PCB оны түсіндіру үшін шақырды. Халықаралық крикет кеңесінің (ICC) директорлар кеңесі Дубайда өткен кездесуде, егер ол жаңа сыбайласқа қарсы шараларды қабылдамаса, оны қызметтен босатуды талқылады. 2011 жылдың қазан айында PCB төрағасы лауазымындағы үш жылдық мерзімі аяқталғаннан кейін, оның орнына Зака Ашраф тағайындалды.
This is not a conspiracy to defraud bookies but a conspiracy to defraud Pakistan and Pakistan cricket We have taken it in hand to start our own investigations. We will shortly reveal the names of the people, the parties and the bodies involved in this sinister conspiracy and we also reserve the right to sue them for damages There is loud and clear talk in bookie circles that some English players have taken enormous amounts of money to lose the match [the third ODI]. No wonder there was such a collapse. The remarks provoked a backlash from the England and Wales Cricket Board as well as England coach Andy Flower and captain Andrew Strauss. The ECB announced that it would be taking legal action against Butt for his allegations, though the tour would continue despite several England players' reluctance to participate. There were several calls for Butt to resign, however he refused. Wajid Shamsul Hasan, the Pakistan's high commissioner, defended Butt, calling the disagreement "a very innocent argument" and denying relationships with the United Kingdom were adversely affected. The England team later made official their demand for an apology in a letter sent to Butt, promising legal action without further warning if their request went unfulfilled. Butt arrived in London in late September vowing not to retract his comments in the run up to a meeting with the lawyers of three suspended Pakistan players; however, he later reversed course and retracted his statement. He was nevertheless recalled by the PCB for an explanation, amid speculation that his future as chairman remained tenuous. The ICC board of directors discussed sacking him in a meeting in Dubai should he not accept new anti corruption measures. In October 2011, following the expiration of his three year term in office as PCB Chairman, he was replaced by Zaka Ashraf.
Өлім
Батт 2023 жылғы 3 тамызда 85 жасында Лахорда қайтыс болды.