Кіріспе

Хюго М. Ритевельд (7 наурыз 1932 – 16 шілде 2016) – голланд физигі, кристаллограф, рентгендік ұнтақ дифракциясы үшін профильді жақсарту әдісінің авторы. Ол ұнтақ дифракциясындағы толық профильді жақсарту әдісі туралы жариялаған еңбегімен танымал, кейін бұл әдіс Ритевельд әдісі деп аталды. Бұл әдіс рентгендік ұнтақ дифракциясының деректері арқылы кристалли материалдарды сипаттау үшін қолданылады. Ритевельд әдісі теориялық сызық профилін (белгілі немесе болжанған кристалл құрылымынан есептелген) өлшенген профильмен сәйкес келгенше жақсарту үшін ең кішкентай квадраттар әдісін пайдаланады. Жеке дифракциялық максимумдардың орнына толық профильді қолдану арқылы осы техниканы енгізу ұнтақ үлгілерінің дифракциялық талдауындағы маңызды қадам болды.

Өмірбаян

Ритвельд Гаагада дүниеге келген. Нидерландтағы гимназияны бітіргеннен кейін Австралияға көшіп, Перттегі Батыс Австралия университетінде физиканы оқыды. 1964 жылы Эдвард Норман Масленнің жетекшілігімен «p-дифенилбензол және басқа да қосылыстардың құрылымы» тақырыбындағы диссертациясын қорғап, PhD дәрежесін алды. Диссертациясын тексеруге Дороти Ходжкин шақырылған. Бұл зерттеу Австралиядағы алғашқы бір кристаллды нейтрондық дифракция зерттеуі болды және Сиднейдің Лукас Хайтс ауданындағы Жоғары ағынды Австралиялық реакторда (HIFAR) жүргізілді. 1964 жылы ол Нидерландының Энергия зерттеу орталығында (Energieonderzoek Centrum Nederland, ECN) Петтен қаласында ғылыми қызметкер болып жұмыс істеді, онда Берт Лоопстра және Боб ван Лаармен бірге нейтрондық ұнтақ дифракциясын қолдана отырып, уранаттар мен басқа да керамикалық қосылыстардың құрылымын анықтау және жақсарту бойынша жұмыс істеді. 1967 жылы ол компьютерлік бағдарламада толық профильдік тазарту әдісін енгізіп, оны 1969 жылғы мақаласында жариялады. Алайда, бұл жаңалық қауымдастықта баяу қабылданып, Ритвельд 1974 жылы Петтендегі кітапхана бөлімінің меңгерушісі болуды жөн көрді. 1992 жылы зейнетке шыққанға дейін ECN-де жұмыс істеді.

Марапаттар

Швед Корольдік Ғылым академиясы 1995 жылғы 31 наурызда Стокгольмде Хьюго М. Ритвельдке Аминов сыйлығын табыс етті. 2003 жылғы 6 тамызда АҚШ-тың Денвер қаласында өткен Денвер рентген конференциясының ұйымдастыру комитеті атынан Барретт сыйлығы. Химия саласына қосқан ерекше үлесі үшін Оранж-Нассау орденінің офицері атағы. Алкмар, Нидерланды, 2004 жылғы 28 қазан. 2010 жылғы 30 тамызда Дармштадт қаласында Еуропалық дифракциялық конференциялармен "Ең үздік ұнтақ дифракциясы зерттеушісі" сыйлығы берілді. Hans Kühl медалі 2010, Gesellschaft Deutscher Chemiker (GDCh), Fachgruppe Bauchemie ұйымымен сыйланған, 2010 жылғы 7 қазанда Дортмунд қаласында тапсырылды.