Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ әскерилерінің спутникке қарсы қару-жарақ бағдарламасы
Anti satellite weapons program of the U. S. military
437-бағдарлама АҚШ әскерилерінің спутникке қарсы қару-жарақ бағдарламасының екінші бағдарламасы болды. АҚШ-тың спутникке қарсы қару-жарақ бағдарламасы 1960 жылдардың басында әзірлене бастады және 1975 жылдың 1 сәуірінде ресми түрде тоқтатылды. 437-бағдарламаны АҚШ Қорғаныс министрі Роберт Макнамара 1962 жылдың 20 қарашасында жоғары биіктіктегі ядролық жарылыстарды қамтитын бірқатар сынақтардан кейін әзірлеуге мақұлдады. Бағдарламаның құрылыстары Тынық мұхитының солтүстік-орталық бөлігінде орналасқан Джонстон аралында орналасқан.
Program 437 was the second anti satellite weapons program of the U. S. military. The US anti satellite weapons program began development in the early 1960s and was officially discontinued on 1 April 1975. Program 437 was approved for development by U. S. Secretary of Defense Robert McNamara on November 20, 1962, after a series of tests involving high altitude nuclear explosions. The program's facilities were located on Johnston Island, an isolated island in the north central Pacific Ocean.
Тарих
АҚШ-тың алғашқы спутникке қарсы жүйесі – Гавайи мен Филиппин аралдарының арасында орналасқан Кваджалейн зымыран полигонындағы 505 бағдарламасы болды. Бұл жүйе 1962 жылы сол жерде сынақтан өткен Nike Zeus баллистикалық зымыранының негізінде құрылды. Зымырандардың ұшу қашықтығы арттырылды, бірақ бұл өзгерістерге қарамастан, жүйе тек базаға өте жақыннан ұшқан спутниктерді ғана жоя алатын, ал ең жоғары биіктігі – А жүйесіне жуық болатын. 437-бағдарлама әлдеқайда қуатты PGM 17 Thor баллистикалық зымыранына негізделген. Ол W49 немесе W50 ядролық қаруымен жабдықталған Thor DSV 2E зымырандарын пайдаланды, олар ядролық жарылыс немесе одан туындаған электромагниттік импульс арқылы нысаналарды жоятын немесе істен шығаратын. 1962 жылдың 2 мамыры мен 1 қарашасы аралығында сегіз Thor DSV 2E зымыраны ұшырылды. Бағдарлама әдетте қарусыз Thor зымырандарымен сәтті сынақтар жүргізсе де, 1958 және 1962 жылдар аралығында Argus, Hardtack I және Dominic/Fishbowl операциялары аясында жоғары биіктікте ядролық жарылыстар жасалды. "Аргус" операциясы Оңтүстік Атлантикада, ал "Хардтак" және "Доминик" операциялары Джонстон аралындағы нысандардан жоғары биіктікте сынақтар жүргізді. "Тайтроп" – "Фишбоул" операциясының бір бөлігі болды, бірақ төменгі биіктікте жарылыс жасалды. Бұл сынақтардың кейбір нәтижелері, әсіресе Доминик операциясының 1962 жылғы Starfish Prime сынағы, бағдарламаның барлық кезеңінде алаңдаушылық тудырды. Ядролық жарылыстың электромагниттік импульсінің кең ауқымды әсерінен, 1500 км қашықтықтағы жердегі электроника да зақымданды, сонымен қатар ядролық жарылыстан шыққан зарядталған бөлшектердің көп мөлшері тарады. Бұл сәуле Жердің магнит өрісіне түсіп, қоршаған ортадан 100-1000 есе күшті сәулелену белдеуін құрды. Сәулеленудің күшеюі төмен орбитадағы спутниктердің үштен бірін істен шығарды, ал тағы жеті спутникті, соның ішінде алғашқы коммерциялық байланыс спутнигі Телстарды толыққанды пайдасыз етті. Соңында, зақымдану радиусының кеңдігіне байланысты, 437 бағдарламасын соғыс уақытында қолдану достық және жау спутниктерін кемсізсіз жоюға алып келуі мүмкін, бұл ядролық емес қақтығыстарды тұрақсыздандыруға немесе оларды күшейтуге әкелуі ықтимал деген қорытындыға келді. Осы мәселелерге қоса, кеңестік тарап көптеген әскери спутниктерді орналастырды, бұл нақты нысананы анықтауды тиімсіз немесе мүмкін емес етті. Сонымен қатар, АҚШ Әуе күштерінде Thor зымырандарының қоры шектеулі болды, ал АҚШ-тың Вьетнам соғысына қатысуымен байланысты барлық әскери ресурстар (әсіресе қаржылық) күрделі жағдайға түсті. 1970 жылдың қазан айында Қорғаныс министрлігі 437 бағдарламасын экономикалық шара ретінде дайындық күйіне көшірді. Сынақ ұшырулары тоқтатылды, ал қару-жарақ жүйесі нысананы жою үшін он төрттен отыз күнге дейін уақыт қажет ететін, Ванденберг әуе базасында сақталған құрамдас бөліктерді C-124 Globemaster II көлігімен Джонстон аралына жеткізіп орнатуды талап ететін. Бұл қиындықтар қарудың соғысқа дайындығын және тиімділігін одан әрі төмендетті. 437 бағдарламасының бір бөлігі – спутниктік тексеру үшін пайдаланылған 437 ауыспалы жүк (AP) болды. Thor DSV 2J зымырандары 437 ауыспалы жүк бағдарламасында қолданылды. 1964 жылдың 14 ақпаны мен 1975 жылдың 6 қарашасы аралығында Атоллдан он сегіз DSV 2J Thor зымыраны ұшырылды.
The US's first anti satellite system was Program 505, based at the Kwajalein Missile Range, about halfway between Hawaii and the Philippine islands. This system became operational in 1962, based on the Nike Zeus anti ballistic missile that had been tested at that site. These missiles had been modified for greater range, but even with these modifications the system could only intercept satellites that flew very close to the base, with a maximum altitude around A system with longer range was an obvious requirement. Program 437 was based on the much more powerful PGM 17 Thor ballistic missile. It used Thor DSV 2E missiles armed with a W49 or W50 nuclear weapon, which would destroy or disable targets through nuclear explosion or the resulting electromagnetic pulse. Eight Thor DSV 2E missiles were launched between May 2, 1962, and November 1, 1962. Though the program would routinely run successful tests with unarmed Thor missiles, the only high altitude nuclear explosions were conducted through Operations Argus, Hardtack I, and Dominic/Fishbowl between 1958 and 1962. Operation Argus operated out of the South Atlantic, while Hardtack and Dominic conducted their high altitude tests from the Johnston Island facilities. "Tightrope" was part of "Fishbowl" but was a lower altitude detonation. Some results of these tests, Dominic's 1962 Starfish Prime test in particular, presented concerns throughout the program's existence. In addition to the widespread effects of the nuclear explosion's electromagnetic pulse, which inadvertently damaged many satellites as well as land based electronics as far as 1500 km away, a large amount of charged particle radiation was released by the nuclear explosion. This radiation became trapped by the Earth's magnetic field, creating artificial belts of radiation 100 to 1,000 times stronger than background levels. The heightened levels of radiation eventually crippled one third of all satellites in low orbit, while rendering seven others completely useless, including the first commercial communication satellite ever, Telstar. It was eventually concluded that the due to the wide radius of damage, wartime deployment of Program 437 would result in indiscriminate destruction of friendly and enemy satellites, potentially destabilizing or escalating otherwise non nuclear conflicts. In addition to these problems, the Soviets deployed numerous military satellites, making specific targeting impractical or ineffective. Furthermore, the United States Air Force had a limited supply of Thor missiles, and all military resources (especially financial) had become increasingly strained with the US involvement in the Vietnam War. In October 1970, the Department of Defense transferred Program 437 to standby status as an economic measure. Test launches were no longer run, and the weapons system would take fourteen to thirty days to intercept targets, requiring components stored at Vandenberg Air Force Base to be airlifted by a C 124 Globemaster II to Johnston Island for deployment. These obstacles further degraded the weapon's suitability and effectiveness for war. Part of Program 437 was 437 Alternate Payload (AP) which was used for satellite inspection. Thor DSV 2J missiles were used for the 437 Alternate Payload program. Eighteen DSV 2J Thors were launched from the Atoll between February 14, 1964, and November 6, 1975.
Өлім
1972 жылдың 19 тамызында «Селест» дауылы Джонстон аралындағы көптеген құрылыстар мен басқару компьютерлерін қиратты. Жүйелер 1972 жылдың қыркүйегіне қарай қалпына келтірілді, бірақ 8 желтоқсанда белгісіз зақымдар олардың жұмысын тоқтатты. Бағдарлама 1973 жылдың 29 наурызына дейін толыққанды жөнделіп, жаңартты, ал Джонстон аралындағы спутникке қарсы миссия 1974 жылдың 10 тамызында тоқтатылғанға дейін күшті күйде қалды. 437 бағдарламасы 1975 жылдың 6 наурызында NORAD-тың сұрауы бойынша ресми түрде тоқтатылды, ал 1975 жылдың 1 сәуірінде Қорғаныс министрлігі спутникке қарсы бағдарламаларды немесе оларды дамытуды қаржыландыруды тоқтатты. 1977 жылдың қаңтарында, өкілеттігінің соңында президент Джеральд Форд Қорғаныс министрлігіне спутникке қарсы операциялық бағдарламаны зерттеу және дамытуға қайта кірісуді бұйырды. Оның орнына келген президент Джимми Картер бұл бұйрықты орындады, содан бері спутникке қарсы технология түрлі зерттеулер мен даму түрлерінде жалғасып келеді.
On 19 August 1972, Hurricane Celeste destroyed most of the facilities and guidance computers at Johnston. Though the systems were able to be restored by September 1972, unspecified damage caused them to fail on 8 December. The program became fully repaired and restored by 29 March 1973, and remained in standby status until the anti satellite mission on the Johnston Island facilities were ceased on 10 August 1974. Program 437 was officially terminated on 6 March 1975 at the request of NORAD, and on 1 April 1975 the Department of Defense terminated funding for any anti satellite programs or development. In January 1977, at the end of his term of office, then President Gerald Ford issued a directive for the DoD to again enter research and development on an operational anti satellite program. It was an order his successor, President Jimmy Carter, followed through on, and anti satellite technology has continued to be in some form of research or development since.
Операциялар
Екі зымыран Джонстон аралында дайындық күйінде сақталды, ал екеуі Калифорниядағы Ванденберг әуе базасында соғыс резервінде болды. 437 Торс бағдарламасы Жердің төменгі орбитасындағы спутниктерді 10 км биіктікке дейін және белгілі бір қашықтыққа дейін жойып отыруға мүмкіндік берді. Екі зымыран ұшыруға дайындықтан өтті, біреуі негізгі ұшырғыш ретінде, ал екіншісі негізгісі бұзылған жағдайда қосалқы ретінде. Ұшыру уақыт аралығы бір секундқа дейін қысқа болғандықтан, екі зымыранды қолдану қажет болды. Зымыранның траекториясы нысананың орбиталық жолымен қиылысқанда, бір мегатондық Mark 49 жарықшасы жарылып, 5 мильдік (8 км) радиуста жарылыс тудыратын болды.
Two missiles were kept on alert at Johnston Island, and two were kept in war reserve at Vandenberg AFB, California. Program 437 Thors could intercept low Earth orbiting satellites up to an altitude of and a cross range distance of Two missiles were readied for launch, one as primary launcher and the other as a hot back up in case of primary failure. Launch windows were as small as one second, also necessitating the dual missiles. Once the missile's trajectory hit the target's orbital path, the one megaton Mark 49 warhead would explode, setting off a blast radius of 5 mile (8 km).