Кіріспе
Мойра – Солтүстік Ирландияның Даун графтығындағы ауыл және азаматтық округ. Ол графтықтың солтүстік-батысында, Антрим және Арма графтықтарымен шекараға жақын жерде орналасқан. М1 тас жолы және Белфаст-Дублин теміржол бағыты жақын маңда. 2011 жылғы халық санауы бойынша халық саны 4591 адамды құрады.
Топонимика
Моираның этимологиясы біршама белгісіз. Бұл ирландтық Maigh Rath сөзінің ағылшын тіліне бейімделуі болып көрінеді, ол "көліктер даласы" немесе "бекіністер даласы" деген мағынаны білдіруі мүмкін. Аталған есімнің тағы бір ирландша түрі – Маг Рат. Мұндай өзгеріс, көбінесе, Ольстер плантациясы кезінде немесе одан бұрын жүрген болуы мүмкін. Дегенмен, қазір Моира ресми атау ретінде де, күнделікті қолданыста да қолданылады.
Тарихқа дейінгі кезеңнен 1800 жылға дейін
Мойра кем дегенде 1500 жылдан бері қоныс екені белгілі. Ол кезеңде бұл елді мекен көбінесе бірнеше топырақтан жасалған сақиналы бекіністермен қоршалған шағын тұрғын үйлерден тұрған. Мұндай үш бекіністің бар екеніне дәлелдер әлі де сақталған. Олардың ең танымалдары – Ескі Килмор жолында орналасқан «Рауф Форты». Бірақ «Сұлу Мэри Фортының» қалдықтары Уорингфилд тұрғын алабының артында табылады. Сонымен қатар, үшінші сақиналы бекіністің іздерін Клермонт маңынан табуға болады. Осы қарапайым қорғаныстардың болуы және Мойра төбесінен ашылатын жақсы көрініс елді мекенді стратегиялық тұрғыдан маңызды еткен. Лаф-Нейге жақын орналасқандығы осы маңыздылығын арттырды. Осыған байланысты, бірінші мыңжылдықтағы билік үшін күрестер кезінде бұл аймақ жиі талас-тартысқа түсіп, соңында Ирландия тарихындағы ең ірі шайқасқа куә болды. Ол шайқаста үш тайпалық патша Ольстерде және одан тыс жерлерде үстемдік орнату үшін күресті. Бұл – Мойра шайқасы. Оның Мойраға әсері бүгінге дейін сезіледі: екі ауылдық жердің атауы шайқасқа байланысты – Аугнафоскер («қан төгілген алаң») және Карналбанах («шотландтың қабірі»). Ол кезде қалалар мен жолдар аз болды, ал елдің көп бөлігі тығыз орманмен жабылған. Алайда, Елизавета I-нің жеңімпаз әскерлері Ольстерді бағындырғаннан кейін, Гелл дінбасыларының, соның ішінде О’Лаверилердің ықпалы азайды. Бірақ олардың 1641 жылғы Ирландия көтерілісіне қатысуы олардың үстемдігіне нүкте қойды. Ағылшын билігі көтерілісті басып, Мойрада және Ирландияның басқа аймақтарындағы ирландтардың көптеген мүліктерін тәркіледі. Бұл ауылдың дамуының аяқталуы деп есептелді. 1841 жылы Мойра теміржол станциясы салынып аяқталды, ол қазір Ирландия аралындағы ең көне құрылым болып саналады. Мойра қамалы Бейтсон отбасынан босатылып, Виктория дәуірінде бұзылды. Қақпаның бірнеше тіректері, әйгілі бақтарға апаратын сатылар және қазылған жертөле сақталған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мойра Демесні (қамал осылай аталатын) аумағын британдық армия медициналық орталық ретінде пайдаланды. 2018 жылдың жазындағы ұзақ құрғақшылық деменнің газон астындағы іргетастарды көрсетті. 2019 жылдың мамырында жергілікті кеңес Белфаст қаласындағы Королева университетінің археологиялық далалық жұмыстар және археология орталығының мамандарына археологиялық қазба жүргізуді тапсырды. Екі апта бойы, жергілікті еріктілердің көмегімен, олар бірнеше траншеяларды зерттеп, 17-18 ғасырлардағы өмір салтының қызықты артефакттарын тапты.
1998 жылғы бомбалау
Мойра ХХ ғасырдың көп бөлігінде тыныш өтті, бірақ «Соғыс жылдарынан» (The Troubles) аман қалмады. 1998 жылдың 20 ақпанындағы күні диссидент республикашылар полиция бөлімшесінің алдына бомба толтырылған көлікті орналастырды, ол жарылып, 11 адамды жарақаттады. Бомбаның мақсаты – табельдік ауысым кезінде полиция қызметкерлерін өлтіру еді. Жарылыс соншалықты күшті болды, оны 32 шақырым қашықтықтағы Белфаст қаласынан да анық естіуге болады. Бомба салдарынан полиция бөлімшесі мен жақын орналасқан бірнеше ғимаратты қайта жаңарту қажет болды. Бұл жарылыс сол кездегі бейбітшілік процесіне де қауіп төндірді.
21 ғасыр
Қазіргі ауыл негізінен Белфаст, Лисберн және Крейгавон қалаларына жұмысқа барып-келетін адамдар үшін жатақхана ретінде пайдаланылады. 2019 жылдың 4 қаңтарында Мойра тұрғындары, Франсис және Патрик Коннолли жұбы EuroMillions лотереясында 115 миллион фунт стерлинг жеңіп алғаны жарияланды, осылайша олар Ұлыбританиядағы ең ірі лотерея жеңімпаздарының төртіншісі болды. Бұл жұп 114,969,775.70 фунт стерлингтің дәл сомасын ұтып алды. Belfast Telegraph газетіне берген сұхбатында олар: "Бұл өте үлкен сома, және біз оның бізді жақсы көретін және бізге жақын адамдардың өміріне, сондай-ақ өзіміздің болашағымызға да үлкен әсер еткенін қалаймыз. Осы жеңіс бізге отбасымыз бен достарымыз үшін жақсылық жасау мүмкіндігін береді" деді.
Демография
+ Тарихи деректер Жыл Халық саны % Өзгеріс 1971 853 1981 1,453 40.7% 1991 2,772 47.6% 2001 3,682 32.8% 2011 4,591 24.7% 2011 жылдың 27 наурызындағы халық санағы бойынша Моираның халқы 4,591 адамды құрады. Олардың демографиялық сипаттамалары келесідей: 2011 жылы Моира қаласы басқа да наградалармен қатар Great Taste Awards 2011 Supreme Champion атағын иеленді. StillHouse және Pretty Marys қаладағы ең танымал пабтардың екеуі, ал Wine and Brine және The Fat Gherkin де танымал тамақ және сусындар орындары болып табылады. Моира, әсіресе Моира Драйв-Трю және Интернет-кафе, Channel 4 телеарнасының жүлделі Facejacker комедиялық бағдарламасын түсіру орны болды, оны 3,000,000-нан астам көрермен тамашалады.
The population of Moira on Census day (27 March 2011) was 4,591 people. Their demographic characteristics were as follows: In 2011 they also became Great Taste Awards 2011 Supreme Champion, among other accolades. The StillHouse and Pretty Marys are the two popular pubs in the town, and Wine and Brine and The Fat Gherkin are also popular food and drink establishments. Moira and specifically The Moira Drive Thru and Internet Cafe was also the filming location for Channel 4's award winning Facejacker comedy program which had over 3,000,000 viewers.
Білім
Мойра бастауыш мектебі, Принцесса Роял тарапынан қайта ашылды, және Роуандейл біріктірілген бастауыш мектебі бірінші екі негізгі сатыда білім береді. Мойрада орта білім беру жоқ, көптеген балалар Лурган, Лисберн немесе Белфаст қалаларына қатынайды, мысалы Friends, Wallace, RBAI, Hunterhouse, Lurgan Junior High School, St. Michael's Grammar School (Лурган), Lismore Comprehensive School; Арма қаласындағы St. Patrick's Grammar School; Ньюри қаласындағы St Colman's College; Лисберндегі St. Patrick's Academy және Rathmore Grammar School мектептеріне барады. Сент-Колман бастауыш мектебі Килварлиннің жабылуына байланысты, оқушылар қазір Магералиндегі Сент-Патрик бастауыш мектебі сияқты жергілікті бастауыш мектептерге қатынайды. Мойра кітапханасы қайта жаңартылды.
Спорт
Моирада екі жасөспірімдер футбол клубы бар: Моира ФК және Моира Жастар ФК. 2009 жылдың күзінде құрылған Моира ФК, ауылдағы Сент-Джонс шіркеуіне қарасты LOGIC кафесімен байланысты. Моира Жастар ФК өзін қоғамдық клуб деп мақтан тұтады. Клуб қазіргі уақытта MUYL U12 кубогының чемпионы және 2007 және 2008 жылдары туған ойыншыларға арналған. 2019 жылы Моира Жастар ФК жергілікті жас ойыншыларды дамыту мақсатында Премьер-аралық лиганың Доллингстаун клубымен серіктестік жасады, олардың болашақта Доллингстаун ФК үшін ересек футбол ойнауына және аймақтағы таланттарды сақтап қалуға мүмкіндік берді. Моира Жастар ФК 2021 жылы таратылды. Моирада тағы бір (байланыссыз) футбол командасы бар, ол Моира Альбион – екі команданы қабылдап, Mid Ulster League-де ойнайтын әуесқой футбол клубы. Моира аймағы гаэль ойындарында Магералиндегі Сент-Михаил клубымен ұсынылады, себебі Моира Магералин приходінің құрамына кіреді. Сент-Михаил Даун округінің лигасында ойнайды және олардың бүгінгі күнге дейін ең танымал ойыншысы Джордж Лавери, ол Моирадан шыққан және 1960 және 1961 жылдары Даун құрамасымен екі ірі ирландиялық жеңіске жеткен. Джордж 1940-1950 жылдары Моира Жас жігіттер клубында футбол ойнады, жергілікті лигада ойнап, содан кейін Белфаст Селтик клубынан келісімшарт ұсынысын алды.