Кіріспе

Кездейсоқ шығарынды көздері – сұйық немесе газ тәрізді ластаушы заттардың қоршаған ортаға кездейсоқ шығарылуының ағын мөлшерін анықтайтын математикалық теңдеулер. Мұндай шығарылымдар мұнай өңдеу зауыттары, мұнай химиясы зауыттары, табиғи газ өңдеу зауыттары, мұнай және газ тасымалдау құбырлары, химия зауыттары және көптеген басқа да өнеркәсіптік салаларда болуы мүмкін. Көптеген елдердің мемлекеттік регламенттері мұндай кездейсоқ шығарылымдардың ықтималдығын талдауды және олардың қоршаған орта мен адам денсаулығына тигізетін сандық әсерін анықтауды талап етеді, осы арқылы қажетті шараларды жоспарлауға және іске асыруға болады. Газ және сұйық ластаушы заттардың түрлі жағдайлардағы авариялар салдарынан шығарылу ағынын анықтау үшін бірнеше математикалық есептеу әдістері бар. Мұндай есептеу әдістері "көздер" деп аталады, ал осы мақалада кездейсоқ шығарынды көздері туралы, газ тәрізді ластаушы заттардың кездейсоқ шығарылуының массалық ағын мөлшерін анықтау үшін қолданылатын есептеу әдістері қарастырылады.

Қайнамайтын сұйықтық бассейнінің булануы

Осы бөлімде қайнамайтын сұйық шоғырдан булану жылдамдығын есептеудің үш әртүрлі әдісі қарастырылады. Осы үш әдіс арқылы алынған нәтижелер шамалы өзгеше.

АҚШ Әуе күштері әдісі

Келесі теңдеулер қоршаған орта температурасында немесе оған жақын температурадағы сұйық бассейнінің бетінен сұйықтың булану жылдамдығын болжау үшін арналған. Теңдеулер АҚШ Әуе күштерінің сұйық гидразин бассейндерімен жүргізген далалық сынақтар нәтижесінде алынған. Мұндағы: E = булану ағыны, бассейн бетінің кг/м²·с k = масса алмасу коэффициенті, м/с = 0,002 u TA = абсолюттік қоршаған орта температурасы, K M = бассейн сұйығының молекулалық салмағы, өлшемсіз P = бассейн сұйығының қоршаған орта температурасындағы бу қысымы, Па R = әмбебап газ тұрақтысы = 8314,5 Па·м³/ (кмол·К) u = сұйық бетінен жоғарыдағы жел жылдамдығы, м/с.

Ыстық сулы сулы тоғанның булануы

Келесі теңдеу суық сұйықтықтан құралған бассейннің бетінен сұйықтың булану жылдамдығын болжау үшін қолданылады (яғни сұйықтық температурасы шамамен 0°C немесе одан төмен болғанда). Мұндағы: E = булану ағыны, (кг/мин)/м² бассейн беті B = бассейндегі сұйықтықтың атмосфералық қайнау температурасы, °C M = бассейндегі сұйықтықтың молекулалық салмағы, өлшемсіз e = табиғи логарифмнің негізі = 2,7183.