Телекоммуникация жүйелеріндегі естілетін сигналдар

Кіріспе

Телекоммуникациялық жүйелердегі дыбыстық электр сигналы

Қоңырау тоны (естілетін қоңырау, сондай-ақ қайта қоңырау тоны) – телефон қоңырауын шалушыға, шалған абоненттің құрылғысы ескерту сигналын берген кезде естілетін телекоммуникация сигналы. Бұл тон әдетте дәстүрлі қоңырау сигналына (қоңырау тоны) ұқсас, қайталама үлгіде болады, бірақ көбінесе синхронды ойнатылмайды. Bell жүйесі және Бас пошта мекемесі (GPO) сияқты түрлі телекоммуникация ұйымдары стандарттарды әзірледі, олардың бір бөлігі Еуропалық телекоммуникациялық стандарттар институты (ETSI) және басқа да стандарттау ұйымдарымен қабылданды. Қазіргі заманғы ұялы телефондар мен смартфондарда қоңырау тонын өзгертуге болады, тіпті оны жарнама мақсатында да пайдалануға болады.

Мақсаты мен сипаттамасы

Телефон пайдаланушысы телефон арқылы қоңырау шала бастағанда, әдетте нөмірді теріп немесе таңдап, қоңырау шалу әрекетінің барысы мен жағдайы бірнеше түрлі қоңырау сигналдары арқылы естіледі. Мысалы, қоңырауды қоғамдық телефон желісі (PSTN) арқылы бағыттау кезінде белгілі бір байланыс желісінде кептеліс тууы мүмкін. Егер бұл мәселе автоматты түрде шешілмесе, қоңырау шалушы тоқырау сигналын алады, оны қайта қоңырау сигналы деп те атайды. Егер шақырылған абонент қазірдің өзінде басқа қоңыраумен айналысып тұрса және қоңырауды күту арқылы екінші қоңырауды қабылдай алмаса, қоңырау шалушыға бос сигнал беріледі. Қоңырауды бағыттау сәтті аяқталғанда және қабылдаушы телефон бос болса, ол электр сигналын, яғни қоңырау дыбысын немесе қоңырау тонын алады, бұл шақырылған абонентті келіп тұрған қоңырау туралы ескертеді. Осы ескерту кезеңінде қоңырау шалушы да ерекше сигналды естіп, дыбыстық қоңырау алады, оны қоңырау тоны деп те атайды. Дыбыстық қоңырау әдетте қайталама дыбыс болып келеді және көбінесе қабылдаушы жақтағы қоңырау сигналының ырғағымен синхронды болмайды. Әдетте, бұл сигнал қоңырау шалушыға ең жақын коммутациялық жүйеде жасалады, әсіресе Signalling System No. 7 және Mobile Enhanced Logic-тың жекешелендірілген қолданысы (CAMEL) сигнализация жүйелерінің қатаң бақылауында. Ол алыстағы коммутаторда да жасалуы мүмкін және аналогтық желілерде қоңырау шалушы қоңырау орнатылғанға дейін байланыс арнасының дауыс сапасын бақылауы үшін желі арқылы жіберіледі. Қашықтықтан қоңырау туралы хабарлау мүмкіндігі алыстағы коммутатордың қоңырау тонының орнына жеке сигналдарды немесе дауыстық хабарламаларды беруіне мүмкіндік береді. Қоңырау тоны көбінесе қайта қоңырау тоны деп те аталады. Дегенмен, Солтүстік Америкадағы Bell System жүйесінен шыққан ресми телекоммуникациялық сипаттамаларда қайта қоңыраудың басқаша анықтамасы бар. Бұл белгілі бір телефон қоңырауының барысында операторды немесе абонентті шақыру үшін қолданылатын сигнал. Сонымен қатар, бұл сигнал ақша төленетін телефон желілері үшін қажет, егер абонент қоңырауды мерзімінен бұрын аяқтаса, мысалы, қосымша жұмыс уақыты үшін төлемді жинау үшін телефонды қоңырау шалу үшін.

When a telephone user initiates a telephone call, typically by dialing or selecting a telephone number on a telephone, the progress or status of the call attempt is indicated to the user audibly by several types of call progress tones. For example, during the period of routing the call across the public switched telephone network (PSTN) the call may encounter congestion on a particular link. If this cannot be automatically resolved, the calling user receives the congestion tone, also called reorder tone. If the called station is already busy and cannot accept a second call via call waiting, the calling party is alerted with a busy signal. When the call routing is successful and the receiving telephone is not already in a call, the destination telephone receives an electrical signal, called power ringing, or the ring tone, to alert the recipient of the incoming call. During this period of alerting, the caller also receives a distinctive signal, audible ringing, also called ringing tone. Audible ringing is typically a repeated burst of tone that is typically not synchronous with the cadence of the power ringing signal at the destination. It is usually generated in the switching system closest to the calling party, especially when under the control of strict implementations of Signalling System No. 7 and the Customized Application of Mobile Enhanced Logic (CAMEL) signaling system. It may also be generated in the distant switch, transmitted in band, so that in analog networks the caller could monitor the quality of the voice path of the connection before the call is established. Remote call progress indication permits customized tones or voice announcements by a distant switch in place of the ringing tone. Ringing tone is often also called ringback tone. However, in formal telecommunication specifications that originate in the Bell System in North America, ringback has a different definition. It is a signal used to recall either an operator or a customer at the originating end of an established telephone call. It is also needed for coin telephone lines to ring the telephone when the customer has hung up prematurely, for example to collect required overtime charges.

ETSI

Еуропа және тағы басқа бірнеше елдер Еуропалық телекоммуникациялық стандарттар институтының (ETSI) нұсқауларын ұстанады. Бұл нұсқаулар Латын Америкасы, Азия және Африканың көптеген елдерін қоса алғанда, бүкіл әлемде қолданылады. Көптеген еуропалық, азиялық және латын америкалық елдер ETSI ұсыныстарына сәйкес келетін немесе олардан шабыт алған дыбыстарды пайдаланады. Мұндай дыбыстардың көпшілігі 425 Гц жиілікте болады. Франция 440 Гц жиілігі жоғарырақ және бір секунд үн шығарып, содан кейін үш-бес секунд үнсіздік болатын сәл өзгеше нұсқаны қолданады. Қытай осы дыбыстың нұсқасын қолданады, бірақ көбінесе 450 Гц жиілікте. ETSI дыбысы GSM ұялы байланыс стандарттарының бір бөлігі болып табылады және телефондарда қоңырау естіртілуін көрсету үшін пайдаланылуы мүмкін, сондай-ақ VoIP және PBX жабдықтарында, әсіресе еуропалық өндірісте жиі қолданылады. Бұл дыбыстың түрлері Еуропада 20 ғасырдың басында автоматты коммутация енгізілгеннен бері қолданылып келеді. Ескі электромеханикалық жабдықтар әртүрлі жиіліктер мен сәл өзгеше ырғақтарды қолданды.

Белл жүйесінің тондары

Солтүстік Америкада (Мексика, Орталық Америка және Кариб теңізінің кей бөліктерін қоспағанда) стандартты естілетін қоңырау сигналы екі секундтық дыбыс пен төрт секундтық үнсіздіктің қайталама үлгісінен тұрады. Кореяда бір секундтық дыбыс пен екі секундтық үнсіздіктің қайталама үлгісі қолданылады. Сигнал 440 және 480 жиіліктерінен құралған. Бұл қоңырау сигналы VoIP және PBX жүйелерінде де кеңінен қолданылады.

Жалпы пошталық кеңселер

Ұлыбритания, Ирландия, Австралия, Жаңа Зеландия, Гонконг және Британдық Бас пошта кеңсесінің (GPO) стандарттарымен тарихи байланысы бар басқа да елдер екі сақиналы сигналды қолданады. Көп жағдайда, сигнал 0,4 секундтық екі сақинадан тұрады, олар 0,2 секундтық үзіліспен бөлінеді, содан кейін 2 секундтық үзіліс келеді, осыдан кейін сигнал қайталанады (0,4 секунд қосылады, 0,2 секунд өшіріледі, 0,4 секунд қосылады, 2 секунд өшіріледі). Көп жағдайда, тон 400 Гц және 450 Гц синустық толқындарының комбинациясынан тұрады. Бұл дәл тон Ұлыбритания мен Ирландияда 1980-1981 жылдары цифрлық коммутация енгізілген кезде қабылданды. Жаңа Зеландия да осыны қабылдады. Австралияда үш түрлі жиілік комбинациясы қолданылады. Мысал ретінде 400, 425 және 450 Гц синустық толқындарын араластыру арқылы жасалған сигнал көрсетілген. Гонконг Солтүстік Американың 440 Гц және 480 Гц тондарын пайдаланады, екі сақина арасында 3 секундтық үзіліспен, сәл өзгеше ырғақпен. Малайзияда 425 Гц-тің бір тоны ғана қолданылады. Жеке кеңселердегі PABX және VoIP жүйелерінде де әртүрлі нұсқалар кездеседі. Тарихи тұрғыдан алғанда, цифрлық жүйелерге дейін де осы сигнал қолданылған, бірақ қолданылатын жабдықтың түріне байланысты әртүрлі тон қолданылған. Бұл екі соққылы сигнал үшін бірыңғай стандарт жоқ, керісінше 20-ғасырдың басында британдық GPO стандарттарының ықпалына түскен елдер өздерінің автоматты коммутациялық жабдықтарында ұқсас қоңырау сигналдарын қабылдады. Осы елдердің көпшілігі Ұлттар Достастығының мүшелері болғанымен, кейбіреулері, әсіресе Ирландия, мүше емес және Ұлттар Достастығы техникалық стандарттарды әзірлеуде рөл атқармайды. Оның кейбір мүшелері мұндай тонды ешқашан қолданған емес. Мысалы, Канада әрқашан Солтүстік Американың тон жоспарын қолданды, ал басқа мүшелер ETSI немесе ITU нұсқаулықтарына сәйкес еуропалық қоңырау дыбыстарын қолданды. Көптеген елдер британдық тон жоспарын толыққанды қолданбайды. Олардың кейбіреулері Ұлыбритания үлгісіндегі сигналмен қатар ETSI тондарын бос, қайта қосылу және т.б. үшін қолданады.

Жапония

Жапонияда стандартты естілетін қоңырау сигналы – екі секундтық үзіліспен қайталанатын бір секундтық дыбыс. Дыбыс жиілігі 400 ± 20 Гц, ал амплитуда модуляциясы 15-20 Гц құрайды.

Үндістан

Үндістанда қоңырау шалушыға қосылған кезде естілетін дыбыс (CRBT) деп аталады, және ол әртүрлі желі операторларында әртүрлі болады.

Жекешеленген қоңырау белгілері

Кейбір телекоммуникациялық операторлар стандартты қоңыраудың орнына абонент таңдаған әнді ойнататын «қайта қоңырау» қызметін ұсынады. Жекелендірілген қоңырауды жеткізу жүйелеріне патенттерді алғаш рет Кореяда Кан Сөк Ким (10 1999 0005344) 1999 жылдың қазан айында, ал АҚШ-та Марк Грегорек және басқалар (АҚШ патенті 5,321,740) және Нил Слейви (АҚШ патенті 4,811,382) тіркеген. Бірінші функционалдық қоңырауды алмастыру жүйесін Карл Силиг ойлап тапты (АҚШ патенттері 7,006,608 және 7,227,929). 2001 жылы Силигтің прототипі Orange County Register газеті мен The Economist журналында сипатталды. Onmobile Global Ltd. India компаниясы 2010 жылдың 18 қарашасында операторлар арасындағы телекоммуникация жүйесінде қоңырау тонын жекелендіру әдісі мен жүйесі деген патентті тіркеді. Осы қызметті алғашқы ұлттық оператор ретінде АҚШ-та Verizon Wireless 2004 жылы ұсынды. Сатудың төмен болуына байланысты AT&T 2014 жылы «қайта қоңырау» қызметін ұсынуды тоқтатты.

Рингбек музыкасы

Кейбір елдерде, мысалы Үндістанда, абоненттік әуендер деп те аталатын қоңырау музыкасы – бұл ұялы байланыс операторлары ұсынатын, абоненттерге музыканы таңдауға немесе естілетін қоңырау орнына жеке жазылған дыбыстарды қоюға мүмкіндік беретін қызмет.

Рингбек жарнамасы

Рингбек-тонды жарнама (AdRBT) 2008 жылы бірнеше коммерциялық нарықтарда әртүрлі модельдерді пайдалана отырып енгізілді. Америкада Ring Plus алғашқы интерактивті жарнамалық платформаны ұсынды. Түркияда 4play Digital Workshop компаниясы Turkcell компаниясымен бірлесіп "TonlaKazaan" AdRBT бағдарламасын іске қосты, ал Xipto AdRBT Cincinnati Bell компаниясымен бірге АҚШ-та қолға алынды. OnMobile компаниясы Vodafone компаниясымен бірге Үндістанда жарнамалық қолдаумен Music RBT бағдарламасын іске қосты. 4Play Digital Workshop алғашқы коммерциялық қолданысқа енгізілген бірнеше айдың ішінде бірнеше жүз мың пайдаланушыны жинады және 2009 жылдың ақпан айында Барселонада өткен Mobile World Congress-те инновациялық жүлдеге ие болды. AdRBT әдетте қоңырау шалушыға немесе қоңырау алатын абонентке Music RBT қызметіне жеңілдік, тегін минуттар, ақшалай сыйлық немесе басқа да сыйақылар ұсынады, бұл Music Ringback-пен біріктірілген жарнамалық хабарламаларды қабылдағаны үшін немесе музыканың орнына жекелендірілген жарнамалық рингтонды таңдағаны үшін беріледі. 2011 жылдың мамыр айында Adfortel компаниясы Orange компаниясымен бірлесіп Австрияда алғашқы жарнамалық қолдау көрсетілген қоңырау қызметін іске қосты, онда пайдаланушылар стандартты күту сигналының орнына мақсатты жарнаманы естиді. 2011 жылдың қаңтар айында жарияланған Juniper Research есебіне сәйкес, рингтонды жарнама 2015 жылға қарай жылына 780 миллион долларға жетеді деп күтілуде.

Интерактивті кері қоңырау

Интерактивті кері қоңырау тондары (IRRBT) әдеттегі қоңырау тондарымен ұқсас, бірақ олар интерактивті мүмкіндіктерге ие және тонды орналастырушы адамға бағытталған. IRRBT қоңырау шалушыға телефон желісінде естіледі, ол IRRBT-ны орнатқанда, шалған телефон қоңырау шалады. Қобықты қоңырау тонынан (RBT) айырмашылығы, IRRBT көбінесе ең жақын коммутаторда жасалады және жолақ бойынша жіберіледі, сондықтан екеуі де орнатылған болса, IRRBT басымдыққа ие болады. Әлеуметтік желілердегі қоңырау тондары абоненттерге интерактивті әлеуметтік желі мазмұнын ұсынады. Mixcess – АҚШ-та IRRBT-ны қолданған алғашқы платформа (әлеуметтік желі). IRRBT Ring Plus, Inc. компаниясымен әзірленген (АҚШ патенті № 7,227,929, Карл Селиг және басқалардың өнертабысы). IRRBT арқылы бейнелерді, музыканы және достарыңыздан хабарламаларды бөлісуге болады.