Кіріспе

Математикада жалпыланған көпбұрыш – 1959 жылы Жак Титс енгізген инциденттік құрылым. Жалпыланған n-бұрыштар проективті жазықтықтарды (жалпыланған үшбұрыштар, n = 3) және жалпыланған төртбұрыштарды (n = 4) қамтиды. Көптеген жалпыланған көпбұрыштар Ли типті топтардан туындайды, бірақ осылай алуға болмайтын экзотикалық түрлері де бар. Титс пен Вайс Муфанг қасиеті деп аталатын техникалық шартты қанағаттандыратын жалпыланған көпбұрыштарды толық жіктеді. n саны жұп болған кез келген жалпыланған n-бұрыш жақын көпбұрыш болып табылады.

Мысалдар

Жалпыланған дигонның жиілік графигі толық екі жақты граф Ks+1,t+1 болып табылады. Кез келген n ≥ 3 табиғи саны үшін, n қабырғалы қалыпты көпбұрыштың шекарасын қарастырайық. Көпбұрыштың төбелері нүктелер, ал қабырғалары түзу сызықтар деп белгілейміз, олардың арасындағы байланыс жиынтық кірігу қатынасы арқылы анықталады. Бұл s = t = 1 болатын жалпыланған n-гонға әкеледі. 2-дәрежелі Lie типіндегі G тобының әрқайсысы үшін, n саны 3, 4, 6 немесе 8-ге тең болатын X жалпыланған n-гоны бар, мұнда G тобы X-тің флагтары жиынында транзитивті әрекет етеді. Шектелген жағдайда, n=6 үшін G2(q) үшін (q, q) ретіндегі Split Cayley алтыбұрышы және 3D4(q3) үшін (q3, q) ретіндегі бұрылған триалдық алтыбұрыш, ал n=8 үшін 2F4(q) үшін (q, q2) ретіндегі Ree-Tits сегізбұрышы алынады, мұнда q = 22n+1. Дуалдылыққа дейін, бұл ғана белгілі қалың шекті жалпыланған алтыбұрыштар немесе сегізбұрыштар болып табылады.

Жартылай шекті жалпыланған көпбұрыштар

Егер s және t екеуі де шексіз болса, онда n-нің 2-ге тең немесе одан үлкен кез келген мәні үшін жалпыланған көпбұрыштар бар. Бір параметр шекті (және 1-ден үлкен) ал екіншісі шексіз болғанда (мұндай жағдайлар жартылай шекті деп аталады) жалпыланған көпбұрыштардың бар-жоқтығы әлі белгісіз. Питер Камерон әр түзуде үш нүктесі бар жартылай шекті жалпыланған төртбұрыштардың жоқтығын дәлелдеді, ал Андрис Браувер мен Билл Кантор тәуелсіз түрде әр түзуде төрт нүктесі бар жағдайды дәлелдеді. Г. Черлин модель теориясын қолданып, әр түзуде бес нүктесі бар жағдайдың жоқтығын дәлелдеді. Жалпыланған алтыбұрыштар немесе сегізбұрыштар үшін, тіпті әр түзуде үш нүктесі бар ең кішкентай жағдай үшін де қосымша шарттар қоймай, мұндай нәтижелер белгілі емес.

Комбинациялық қолдану

Жоғарыда айтылғандай, жалпыланған көпбұрыштардың инциденттік графиктері маңызды қасиеттерге ие. Мысалы, (s,s) реті бар кез келген жалпыланған n-бұрыш (s+1,2n) қақпақ болып табылады. Олар экспандерлік графиктермен де байланысты, себебі олардың жақсы кеңею қасиеттері бар. Жалпыланған көпбұрыштардан экстремалды экспандерлік графиктердің бірнеше кластары алынады. Рамзи теориясында жалпыланған көпбұрыштарды қолдана отырып құрастырылған графиктер, диагональдан тыс Рамзи сандарының ең жақсы белгілі конструктивті төменгі шектерін ұсынады.