Кіріспе

Бонито көлі – Нью-Мексико штатының Руидосо қаласының солтүстік-батысындағы Сиерра-Бланка тауларында орналасқан альпілік су қоймасы. Ол балық аулау мен кемпингке танымал орын, және Линкольн ұлттық орманмен қоршалған болғанымен, ол ұлттық орманның құрамына кірмейді. Қазіргі уақытта көл Нью-Мексико штатының Аламогордо қаласына тиесілі және олардың негізгі су көзі болып табылады. Биік орналасқандықтан, көлде жыл бойы суық болады және оның ішінде көптеген көкшаян балықтары мекендейді. Көлдің маңында жаяу серуендеуге арналған жолдар мен өзендері бар бірнеше кемпинг алаңдары орналасқан. 2012 жылғы «Кішкентай аю» өртінен көлдің жоғары жағындағы су жиналатын алап қатты эрозияға ұшырады, су тасып, көл шөгінділер мен күлмен ластанды. 2015 жылы көлді тереңдету үшін суы тоқтатылды.

Тарих

Қазіргі уақытта бұл аймақ Линкольн ұлттық орманының бөлігі болып табылады, бірақ 19 ғасырдың соңында Оңтүстік Тынық мұхиты темір жолы осы аймақтағы су құқықтарының көп бөлігіне ие болды. 1907 жылы теміржол қазіргі бөгеттен жоғары, Оңтүстік Форк каньонында шағын бөгет салды. Олар сол бөгеттен Пастураға дейін 212 шақырымдық ағаш құбыр жүргізіп, сол кездегі бу пойыздарын сумен қамтамасыз етті. Бастапқы бөгеттің қалдықтары мен ағаш құбырдың бөліктері әлі күнге дейін Саут-Форк каньонындағы жол бойындағы саяхатшыларға көрінеді. 1920 жылдары теміржолға одан да көп су қажет болды, сондықтан олар Нью-Мексико үкіметінен Бонито ағысы бойында тағы бір үлкен бөгет салуға рұқсат сұрады. Каньонды зерттеген инженерлер бөгет салуға ең қолайлы жердің Бонито қаласынан төмен, каньондағы тар жерде екенін анықтады. Бұл орын бөгетке жоғарыда біріккен екі ағыстың суын тоқтатуға мүмкіндік беретін еді. Алайда, бұл Бонито қаласының бөгеттің көлімен су басатынын білдірді. Бонитода тұратын адамдарға каньонның төменгі жағында жер берілді, және қаланың барлығы өзен бойымен жаңа орынға көшірілді. Бөгет 1931 жылы аяқталды, ал 1933 жылы көл толығымен суға толды. Толық сыйымдылығымен көлде 1500 акр-фут су бар. Бонито көлі 1945 жылғы Тринити (сынақ) радиоактивті жауын-шашын аймағының ішінде орналасқан; ол Каризозо, Аламогордо және Руидосо сияқты қалалар үшін су көзі болды. 1950 жылдары бу локомотивтері дизельдік-электр локомотивтерімен алмастырылды, сондықтан теміржолға көлден су қажет болмады. Теміржол көлді Аламогордо қаласына (Нью-Мексико штаты) сатты, себебі қала тұрғындарды ауыз сумен қамтамасыз ету үшін сенімді су көзіне мұқтаж болды. Аламогордоның "Ла Луз" су тазарту станциясына дейін 145 шақырымдық құбыр желісі салынды.

ХХІ ғасыр

2011 жылы Аламогордо бөгет пен көлге иелік етіп тұрды, бірақ көлдің төңірегіндегі барлық жер Линкольн ұлттық орманның құрамына кіреді. Көл мен оны қоршаған таулар балық аулау, кемпинг және жаяу серуендеу үшін танымал болған. 2012 жылы болған Little Bear өрті Бонито көлінде су тасқыны мен басқа да зақымдарға әкеп соқты, сондай-ақ төңіректегі аумаққа да әсер етті. Осы оқиғадан кейін көл балық аулау үшін жабылды, ал көл маңындағы кемпингтер де жабылды. Өрт көлдің жоғары жағындағы су жиналатын алапта күшті эрозияны тудырды, көл өрттен қалған шөгінділер мен күлмен ластанды. 2015 жылдың жазында инженерлер көлді тереңдету үшін суын төгіп тастау процесін бастады. Көлді қайта ашу күні белгісіз болды, бірақ 2019 немесе 2020 жылға дейін соғу мүмкін еді. 2017 жылдың 26 қыркүйегінде Аламогордо қалалық комиссиясы көлді сумен тазарту, тереңдету және қалпына келтіру жөніндегі 8,6 миллион долларлық келісімшартты бекітті. Қала инженерінің бағалауынша, жұмысты аяқтауға және көлді қайта ашуға шамамен 24 ай уақыт қажет болады.