Кіріспе
Американдық өнер әкімшісі (1953 жылы туған)
Питер Гелб (1953 жылы туған) – американдық өнер әкімшісі. 2006 жылдың тамыз айынан бері Нью-Йорктегі Метрополитен опера театрының бас директоры қызметін атқарып келеді.
Ерте мансап
Гелб орта мектепте оқып жүргенде Метрополитен опера театрында билет сатушы (usher) ретінде жұмыс істеуді бастады. 17 жасында Гелб классикалық музыкадағы карьерасын импресарио Соль Хуроктың кеңсе қызметшісі ретінде бастады. Гелб 1979 жылы Бостон симфониялық оркестрінің Қытайға жасаған гастрольдік сапарын ұйымдастырды. Келесі жылы Гелб Владимир Хоровицтің менеджері болды. Гелб пианисттің концерттік мансабын жаңартуға көмектесті және 1986 жылы Ресейге қайта оралуын ұйымдастырды. 1982 жылы Гелб Колумбия суретшілер менеджментінің бөлімшесі – CAMI Video компаниясын құрды және оның президенті болды. Осы лауазымда ол алты жыл бойы "Метрополитен Операсы тарту етеді" опералық телехабарлар циклының атқарушы продюсері болды. Гелб Метрополитен операсы үшін 25 теледидарлық қойылым жасады.
Sony Classical музыкасы
Гелб 1995 жылдан 2006 жылға дейін Sony Classical Records президенті болды. Гелб классикалық репертуардың негізгі туындыларынан гөрі кроссовер музыкасын басымдыққа қоятын стратегияны ұстанды. Мысалдардың ішінде виолончельші Йо-Йо Ма бар, оған «Американа» жанрындағы музыканы жазу ұсынылды, соның ішінде скрипкашы және композитор Марк О'Коннормен, сондай-ақ контрабасшы және композитор Эдгар Мейермен бірлескен «Аппалачия вальсі» альбомы; хорлық симфониясын жазған электронды композитор Вангелис; және классикалық әнші ретінде мансабын бастаған поп-артист Шарлотта Черч.
Метрополитен опера театры
Гелб 2006 жылдың 1 тамызында Джозеф Волптен Метрополитен операсының 16-шы бас менеджері болып қызметке кірді. Ол өзінің қызметін бірнеше жаңа қойылымдармен бастады, оның ішінде Энтони Мингелла қойған «Мадам Баттерфляй», Бартлетт Шердің «Севильский шаштараз» және Чжан Имоудың режиссерлігімен Тан Дунның «Бірінші император» операсы бар. Гелб Мет үшін бірқатар жаңа жобаларды іске қосты, мысалы, жаңа медиа технологияларын пайдаланып, Мет қойылымдарын кең ауқымды әлемдік көрермендерге тарату. Осының нәтижесінде «The Met: Live in HD» сериясы пайда болды, бұл Меттің операларын әлемнің көптеген елдеріндегі кинотеатрлар мен өнер орталықтарына тікелей эфирде жоғары сапада көрсетуге алғашқы болып мүмкіндік берді. Серия «Пибоди» және «Эмми» сыйлықтарына ие болды. Кейіннен бірнеше цифрлық жазбалар қоғамдық телеарналарда көрсетілді және DVD-де сатылымға шығарылды. Метте қызмет еткен кезеңінде Гелб заманауи туындыларды өндіруді жетекшілік етті, оның ішінде Джон Адамстың «Доктор Атом» және «Никсон Қытайда» опералары, ал үшінші Адамс операсы «Клингоффердің өлімі» 2014 жылдың қазан айында тұңғыш рет қойылды. Оның басқа идеяларына жыл сайынғы Рождестволық «отбасылық бағытталған» қойылымдары және Уинтон Марсалис, Рейчел Портман және Руфус Уэйнрайт сияқты музыканттармен жаңа музыкалық туындыларды жасау үшін Линкольн орталығы театрымен ынтымақтастық кірді. 2007 жылдың қаңтар айында Гелб Освальдо Голиховтан 2010-11 маусымына жоспарланған жаңа опера тапсыру туралы хабарлады. Алайда, либретто авторы болуға тиіс Энтони Мингелланың 2008 жылы қайтыс болуына байланысты премьера 2018 жылға шегерілді. 2019 жылдың қарашасында 2027 жылға дейін мерзімі ұзартылған Гелб билет сатуды арттыру мақсатында шаралар қабылдады, сатудың ең төменгі көрсеткіштері байқалатын ақпан айындағы қойылымдарды тоқтатты, маусымды маусымға дейін ұзартты және жексенбілік таңғы қойылымдар қосты. Мет сондай-ақ «40 жасқа дейінгі жұма» бағдарламасын енгізді, ол жас көрермендерге билеттерді жеңілдікпен ұсынады. Мет сонымен қатар жаңа қойылымдардың санын арттырды, оның ішінде соңғы опералар мен Мет үшін жазылған туындылар бар. 2021-22 жылдары Мет музыкалық директоры Янник Незет Сегуинмен бірлесіп, 2022-23 жылдары үш заманауи туынды мен жеті жаңа қойылымды бағдарламалады. Гелб Меттегі актерлер мен қызметкерлер құрамын да әртараптандырды. 2021-22 маусымын ашқан «Fire Shut Up in My Bones» Мет сахнасындағы қара композитордың алғашқы туындысы болды және Меттің алғашқы қара режиссері Камил А. Браун (Жеймс Робинсонмен бірлесіп режиссерлік етті) есімдерін таныстырды. Энтони Дэвистің «Малькольм Х өмірі мен дәуірі» операсының жаңа қойылымы 2023 жылдың күзінде өтеді. Гелб мырза сондай-ақ тапсырыс беру бағдарламасына үш түрлі-түсті композиторды тағайындады: Валери Коулман, Джесси Монтгомери және Джоэл Томсон. 2021 жылы ол Марсия Селлсті Метрополитеннің бірінші бас әртүрлілік офицері етіп тағайындады. 2021-22 маусымында пьедесталға бес әйел дирижер шықты, бұл Мет маусымындағы ең көп көрсеткіш.
Метрополитен опера театры мен пандемия
2020 жылы пандемия кезінде тікелей қойылымдар тоқтатылғанда, Гелб Nightly Met Opera Streams бағдарламасын ұйымдастырды – мұрағаттағы қойылымдардың тегін онлайн көрсетілімдері. Бағдарлама 16 айға созылды және оны 20 миллионнан астам адам көрді. 2020 жылдың шілдесінде Мет "Met Stars Live in Concert" жобасын іске қосты, ол ақылы көрсету қызметі.
Метрополитен операсы және Украина
Гелб мырзаның басшылығымен Метрополитен опера театры Ресейдің Украинаға басып кіруіне байланысты ынтымақ танытып, Украинаға қолдау білдірді. Шабуылдан кейінгі бірнеше күн ішінде Мет операсы мен хоры жоспарланған өнер көрсетімінен бұрын Украинаның ұлттық әнұранын орындады. Екі аптадан соң Мет Украина үшін қайырымдылық концерт ұйымдастырды. Гелб мырза Польша Ұлттық операсымен бірлесіп, Украинаның ішінде және за рубежом тұратын музыканттардан құралған Украина Азаттық Оркестрін құрды. Оркестрге Гелбтің әйелі, дирижер Кери Линн Уилсон жетекшілік етті және 2022 жылдың жазында Украинаға қолдау көрсету және оның халқына қаржы жинау мақсатында Еуропа мен АҚШ-тың 12 қаласын аралап концерттік турне ұйымдастырды. Метрополитен опера театры 2022 жылдың көктемінде Чайковскийдің «Евгений Онегин» операсын, ал 2023 жылдың күзінде Шостаковичтің «Мценск уездiндегi Леди Макбет» операсын қойып, ресейлік туындыларды көрсетуді және ресейлік әншілермен жұмыс істеуді жалғастыруда.
Марапаттар мен мадақтамалар
2013 жылы Гелб Йель музыка мектебінен Санфорд сыйлығын алды және Франция президенті оны «Құрмет легионының» шавалиері деп тағайындады. 2019 жылы ол Ұлттық әлеуметтік ғылымдар институтының алтын медалін алды. 2020 жылдың 28 мамырында Италия президенті Серджио Маттарелла Гелб мырзаны «Италия жұлдызы орденінің» офицерімен марапаттады. 2022 жылдың тамызында Украина президенті Владимир Зеленский оған Украинаның «Еңбек орденімен» марапаттады.