Кіріспе

Нью-Йорк қаласындағы опера театры

Метрополитен операсы (әдетте Мет деп аталады) – Нью-Йорк қаласындағы американдық опера театры. Қазіргі уақытта Манхэттеннің Верхний Вест-Сайд аймағында орналасқан Линкольн орталығындағы Метрополитен опера театрында орналасқан. Театрды коммерциялық емес Метрополитен опера қауымдастығы басқарады, ал бас директоры – Питер Гелб. 2018 жылдан бері компанияның музыкалық жетекшісі – Яник Незет-Сеген. Мет 1883 жылы бұрынғы Музыка академиясы опера театрына балама ретінде құрылған және сол жылы 39-шы көше мен Бродвейдегі жаңа ғимаратта (қазір «Ескі Мет» деп аталады) тұңғыш рет сахнаға шықты. 1966 жылы Линкольн орталығының жаңа ғимаратына көшті. Метрополитен операсы Солтүстік Америкадағы ең ірі классикалық музыка ұйымы. 2019 жылға дейін ол жыл сайын қыркүйектің соңынан мамырға дейін шамамен 27 түрлі операны қойды. Опералар айналма репертуар бойынша ұсынылады, әр аптада төрт түрлі туындының жетіге дейін қойылымы көрсетіледі. Көрсетілімдер дүйсенбіден сенбіге дейін кешкі уақытта, ал сенбі күні – таңертеңгі сеанспен өтеді. Әр маусымда бірнеше опера жаңа қойылымда көрсетіледі. Кейде олар басқа опера театрларынан алынып немесе олармен бөліседі. Жылдың қалған опералары бұрынғы маусымдардан қайта қойылған қойылымдар арқылы ұсынылады. 2015–2016 жылғы маусымда 25 операның 227 қойылымы өтті. Мет репертуарындағы опералар 18-шы ғасырдың барокко және 19-шы ғасырдың белькантосынан бастап 20-шы және 21-ші ғасырлардың соңындағы минимализмге дейінгі алуан түрлі туындылардан тұрады. Бұл опералар әртүрлі стильдегі сахналық қойылымдарда көрсетіледі – әсем дәстүрлі декорациялары бар қойылымдардан бастап, заманауи концептуалды дизайндары бар қойылымдарға дейін. Меттің труппасы ірі симфониялық оркестр, хор, балалар хоры және көптеген көмекші және жетекші солистерден тұрады. Компания маусым бойында көптеген тәуелсіз бишілерді, актерлерді, музыканттарды және басқа да орындаушыларды жұмысқа алады. Меттің әншілер тізіміне халықаралық және американдық артистер кіреді, олардың кейбіреулері Меттің жас суретшілер бағдарламалары арқылы мансабын дамытқан. Көптеген әншілер компанияға қонақ ретінде мезгіл-мезгіл келсе, ал басқалары Метпен ұзақ және тығыз байланыста болып, зейнеткерлікке шыққанға дейін әр маусымда бірнеше рет сахнаға шығады.

Шығу тегі

Метрополитен опера компаниясы 1883 жылы Нью-Йорктегі ескі Музыка академиясының опера театрына балама ретінде құрылды. 1880 жылдың 28 сәуірінде Делмонико мейрамханасында 22 адам жиналды. Олар жаңа компанияның басшыларын сайлап, оған қатысу шартын жасастырды. 39-шы көше мен Бродвейдің қиылысында салынған жаңа театрдың үш қабатты жеке ложалары болды, онда Нью-Йорктің жаңа, қуатты өнеркәсіптік отбасыларының мүшелері өздерінің байлықтарын көрсетіп, әлеуметтік беделін нығайта алатын еді. Алғашқы жазылғандардың арасында Морган, Рузвельт және Вандербильт отбасыларының өкілдері болды, олардың барлығы академиядан шеттетілген еді. Жаңа Метрополитен опера театры 1883 жылдың 22 қазанында ашылды, ал Аббидің компаниясының сол алғашқы маусымында Нильссон және Марселла Сембрих бастаған әртістер тобы, сондай-ақ меццо-сопрано София Скальчи, тенорлар Итало Кампанини және Роберто Стагно, баритон Джузеппе Дель Пюенте және бас Франко Новара өнер көрсетті. Олар Гуно, Мейербер, Беллини, Доницетти, Верди, Вагнер, Моцарт, Томас, Бизе, Флотов және Понкьеллидің 20 операсынан 150 қойылым ұйымдастырды. Барлық қойылымдар итальян тілінде орындалды және оларды музыкалық жетекші Огюст Вианези немесе Клеофонте Кампанини (тенор Италоның інісі) дирижерлік етті. Компания жаңа Манхэттен опера театрында ғана емес, сонымен қатар ел бойынша гастрольдік салт-дәстүрді қалыптастырды. 1884 жылдың қысы мен көктемінде Мет Бруклинде, Бостонда, Филадельфияда (төменде қараңыз), Чикагода, Сент-Луисте, Цинциннатиде, Вашингтон қаласында және Балтиморда опера қойылымдарын көрсетті. Нью-Йорктегі маусымның соңғы кешінде мырза Аббидің құрметіне арналған гала-концерт өтті. Арнайы бағдарлама операдан әртүрлі көріністерді, сондай-ақ Марселла Сембрихтің скрипка мен фортепианода орындауын, және Шекспирдің «Венеция саудагері» пьесасынан Генри Ирвинг пен Эллен Терридің ойынын қамтыды. Аббидің ашылу маусымы үлкен қаржылық тапшылыққа әкелді. Мет жыл сайын Филадельфияда дерлік сексен жыл бойы өнер көрсетті, опера маусымы бойы компанияның барлық мүшелерін сейсенбі күндері қалаға алып келді. Көбінесе концерттер Филадельфияның Музыка академиясында өтті, ал компания 1961 жылға дейін, Меттің тұрақты сапарлары тоқтаған кезде қалада 900-ге жуық қойылым ұйымдастырды. 1910 жылдың 26 сәуірінде Мет Оскар Хаммерштейн I-ден Филадельфия опера театрын сатып алды. Компания театрды Метрополитен опера театры деп атады және 1920 жылға дейін Филадельфиядағы барлық қойылымдарын осы жерде өткізді, содан кейін театрды сатып алып, Музыка академиясында өнер көрсетуді қайта бастады. Меттің алғашқы жылдары компания маусым бойы Филадельфияда оннан астам опера қойылымдарын ұсынды. Жылдар өте келе қойылымдар саны біртіндеп азайды, ал 1961 жылғы Филадельфиядағы соңғы маусымда тек төрт опера болды. Соңғы маусымның соңғы қойылымы 1961 жылдың 21 наурызында Бергит Нильсон мен Франко Кореллидің қатысуымен «Турандот» операсы болды. Сейсенбі күнгі сапарлар аяқталғаннан кейін Мет 1967, 1968, 1978 және 1979 жылдары көктемгі турларында Филадельфияға оралды.

Германияның маусымдары

Екінші маусымда Мет операсының директорлары Леопольд Дамрошты бас менеджер етіп тағайындады. Эдмунд Стэнтон келесі жылы Дамроштың орнына келді және 1890–91 маусымға дейін бас менеджер болып қызмет етті. Меттің алты неміс маусымы аса танымал дирижер Антон Зайдлдың өнерлегенімен ерекшеленді, оның Вагнер туындыларын орындауы дерлік мистикалық күшпен толған еді. Осы кезеңде Леопольдтың ұлы, дирижер Уолтер Дамрош та Мет операсымен ұзақ және жемісті қарым-қатынас бастады.

Меплсон цилиндрлері

1900 жылдан 1904 жылға дейін Лионель Мейплсон (1865–1937) Мет опера театрында дыбыс жазулар сериясын жасады. Опера импресариосы Джеймс Генри Мейплсонның туысы Мейплсон Метте скрипкашы және музыка кітапханашысы болып жұмыс істеді. Ол сахнаға жақын орнатылған Эдисон цилиндрлі фонографты солистердің, хордың және оркестрдің бірден бес минутқа дейінгі қысқа жазбаларын жасау үшін пайдаланды. Бұл ерекше акустикалық құжаттар, Мейплсон цилиндрлері деп белгілі, ертедегі Меттің дыбыстық бейнесін сақтайды және кейбір орындаушылардың, соның ішінде тенор Жан де Реске және драмалық сопрано Милька Тернинаның жалғыз сақталған жазбалары болып табылады. Жазулар кейіннен бірнеше пластинкалар сериясімен шығарылды және 2002 жылы Ұлттық жазбалар тізіліміне қосылды.

Жыл сайынғы көктемгі тур

1898 жылдан бастап Метрополитен операсының әншілер мен музыканттар тобы Нью-Йорктегі маусымынан кейін Америка қалаларына алты апталық гастрольдік сапар жасады. Бұл жыл сайынғы көктемгі сапарлар компанияны және оның жұлдыздарын АҚШ-тың көптеген қалаларына жеткізді, олардың көпшілігінде өз опера труппасы болған жоқ. Мысалы, Кливлендте Мет тоқтаулары 1924 жылға дейін сирек болды, сол кезде Ньютон Д. Бейкер бастаған қаржылық қолдау күш-жігері нәтижесінде үш жыл қатарынан жыл сайынғы 8 қойылымдық келісім жасалды. Бұл болашақ АҚШ сенаторы Роберт Дж. Булкли басшылығымен Метпен ұзақ мерзімді гастрольдік келісімдерді қаржыландыру мақсатында Солтүстік Огайо опералық қауымдастығының құрылуына әкелді. Кливленд Мет үшін өте пайдалы аялдама болды, себебі жергілікті опера компаниясынан бәсекелес болған жоқ, ал қойылымдар 9 000-нан астам адам отыратын үлкен Мемлекеттік аудиториясында өтті. Меттің ұлттық гастрольдері 1986 жылға дейін жалғасты.

Аббат, Шёффель және Грау

Италия операсы 1891 жылы Генри Э. Абби, Джон Б. Шоффель және Морис Грау ұйымдастырған жұлдыздардың жарқыраған маусымында Мет театрына қайта келді. 1892 жылы тамыздағы өрттен кейін, театрдың көп бөлігі қирағаннан соң, опера театрын қайта жаңғырту үшін бір маусымды өткізіп алғаннан кейін, Абби мен Грау Джон Шоффельмен бірге «Операның алтын ғасыры» деп аталған кезеңді бастады. Әлемдегі ең көрнекті опера әртістері итальян, сондай-ақ неміс және француз репертуарымен Метрополитен опера үйі сахнасын безендірді. Олардың ішінде Жан және Эдуард де Реске, Лили Леманн, Эмма Кальве, Лилиан Нордика, Нелли Мельба, Марселла Сембрих, Милка Тернина, Эмма Эймс, София Скальчи, Эрнестин Шуман-Хайнке, Франческо Таманьо, Франсеск Виньяс, Жан Лассаль, Марио Анкона, Виктор Маурель, Антонио Скотти және Поль Плансон болды. Генри Абби 1896 жылы қайтыс болды, ал Морис Грау 1896 жылдан 1903 жылға дейін Меттің жекелеген директоры болып қызмет етті. Гатти Казазаны директор ретінде сақтап, Крэват компанияның қаржылық мәселелерін басқаруға назар аударды. 1926 жылы Рокфеллер орталығының құрылысы аясында операны 39-шы көшедегі ғимараттан жаңа Рокфеллер орталығына көшіру жоспары қарастырылды. Алайда, 1929 жылы жоспардан бас тартылды, себебі ол үнемдеуге мүмкіндік бермейтіні және Меттің жаңа опера театрына көшуге жеткілікті қаражаты болмағаны анықталды. Көп ұзамай 1929 жылғы Уолл-стрит құлауы мен одан кейінгі экономикалық дағдарыс компанияның есептерінде қауіпті үлкен тапшылық тудырғаны белгілі болды. 1929 мен 1931 жылдар аралығында билет сатылымы жақсы болды, бірақ Меттің бай демеушілерінен түсетін қаржылай көмек айтарлықтай азайды. Тағайындалғаннан кейін көп ұзамай Крэват National Broadcasting Company компаниясымен апта сайынғы радио трансляциялар жасауға келісімшарт жасасып, қосымша табыс тапты. Алғашқы ұлттық трансляция 1931 жылдың 25 желтоқсанында «Гансель мен Гретель» операсымен өтті. Гаттидің қолдауымен Крэват 1931/32 опера маусымынан бастап барлық жалақылы қызметкерлердің жалақысын он пайызға төмендетті. Крэват сондай-ақ басқару компаниясын қайта ұйымдастырды, оны барлық қатысушылары акционерлер болған корпорациядан қауымдастыққа айналдырды, мүшелері операцияларға қаржылық мүдделі болуы міндетті емес. Бұл өзгерістен басқа, жаңа Метрополитен опера қауымдастығы ескі Метрополитен опера компаниясымен дерлік бірдей болды. Қауымдастық компаниямен жасалған келісімшарттарды қайта қарастырып, ақша үнемдеуге үміттенді. Осы кезеңде опера театрына иелік ететін Метрополитен жылжымайтын мүлік опера компаниясының ұйымдық құрылымында ешқандай өзгеріс болған жоқ. Ол акцияларын иеленген жоғары әлеуметтік топтардың отбасыларының қолында қалды, бірақ үй мен оның иелері өндіруші компанияға берген қаржылай көмектері азайды. 1932 жылдың наурыз айында Крэват трансляциялардан түскен табыс пен жалақыны қысқартудан және қайта ұйымдастырудан жиналған қаражат компанияның тапшылығын жабуға жеткіліксіз екенін анықтады. Опера театрының, өндіруші компанияның және әртістердің өкілдері халықтан қаржы жинау үшін комитет құрды. Көбінесе апта сайынғы радио трансляциялары кезінде радио тыңдаушыларына жүгіне отырып, комитет 1933–34 маусымында операның жалғасуын қамтамасыз ету үшін жеткілікті қаражат жинады. «Метрополитен операсын құтқару» комитетіне сүйікті сопрано Лукреция Бори жетекшілік етті. Бори комитетке жетекшілік етіп қана қоймай, оның көп бөлігін жеке өзі атқарды және бірнеше ай ішінде оның қаржы жинау күш-жігері алдағы маусымға қажетті 300 000 долларды құрады.

Эдвард Джонсон

1935 жылғы сәуірде Гатти 27 жылдық бас менеджер қызметінен кейін қызметтен кетті. Оның тікелей ізбасары, бұрынғы Мет бассы Герберт Уизерспун, қызмет мерзіміне бар-жоғы алты апта қалғанда жүрек талмасынан қайтыс болды. Бұл канадалық тенор және бұрынғы Мет әртісі Эдвард Джонсонның бас менеджер болып тағайындалуына мүмкіндік берді. Джонсон компанияға келесі 15 жыл бойы қызмет етті, Метті депрессияның соңғы жылдары мен Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде басқарып тұрды. Өндіріс компаниясының қаржылық қиындықтары 1933–1934 жылдардағы қиын маусымнан кейін де жалғасты. Бюджет тапшылығын жою үшін қайырымдылық жинау және қойылымдар санын қысқарту жалғасты. Дегенмен, белгілі бір түндері норвегиялық сопрано Кирстен Флагстад пен ұлы тенор Лориц Мелхиордың Вагнер жұптығы көрермендерге тіпті осындай қиын уақытта да қарсы тұра алмады. Меттің ұлттық радио тыңдаушылары арасында қолдауын кеңейту үшін Мет кеңесінің мүшесі Элеонора Робсон Белмонт, бұрынғы актриса және өнеркәсіпші Август Белмонттың әйелі, Белмонт құрған әйелдер клубының мұрагері ретінде жаңа ұйым – Метрополитен опера гильдиясының басшысы болып тағайындалды. Гильдия өзінің Opera News журналына жазылым арқылы және миссис Белмонттың Мет радио хабарларындағы апталық үндеулері арқылы өндіріс компаниясын қолдады. Ол керемет әншілер мен жарқын жаңа қойылымдар дәуірін басқарды, сонымен қатар компанияның Линкольн орталығындағы жаңа үйіне көшуіне жетекшілік етті. Бингтің басшылығымен көптеген көрнекті әншілер Метте дебют жасаса да, музыка сыншылары оның кезінде ұлы дирижерлердің жетіспеушілігіне шағымданды, тіпті Фриц Стидри, Димитри Митропулос, Эрих Лайнсдорф, Фриц Райнер және Карл Бём сияқты көрнекті дирижерлер 1950 және 60 жылдары жиі пайда болды. Бингтің ең маңызды жетістіктерінің бірі – Меттің көркемдік тізімін түрлі-түсті әншілерді қосуға кеңейту болды. Мариан Андерсонның 1955 жылғы тарихи дебюті Леонтине Прайс (Линкольн орталығының жаңа үйін ашты) бастаған афроамерикандық суретшілердің дарынды буынының таныстырылуымен жалғасты, сондай-ақ Рери Грист, Грейс Бэмбри, Ширли Верретт, Мартина Арройо, Джордж Ширли, Роберт Макферрин және тағы да көптеген суретшілер болды. Бингтің өкілеттігі кезінде Метте дебют жасаған басқа да әйгілі әншілер: Роберта Петерс, Виктория де лос Анхелес, Рената Тебалди, Мария Каллас, ол репертуар мәселесі бойынша Бингпен ашық қарым-қатынаста болды, Биргит Нильсон, Джоан Сазерленд, Режин Креспан, Мирелла Френи, Рената Скотто, Монсеррат Кабалье, Элизабет Шварцкопф, Анна Моффо, Джеймс Маккракен, Карло Бергонци, Франко Корелли, Альфредо Краус, Пласидо Доминго, Николай Гедда, Лучано Паваротти, Джон Викерс, Тито Гобби, Шерил Мильнес және Чезаре Сиепи. Меттің 1961 жылғы "Турандот" қойылымы, Леопольд Стоковскийдің дирижерлігімен, Біргит Нильсоннің титулдық рөлінде және Франко Кореллидің Калаф рөлінде "Меттің 10 жылдағы ең үлкен хиті" деп аталды. 1962/1963 жылғы маусымда Мет көрермендері арасында танымал Рената Тебалди, Бингті 1907 жылы Метте соңғы рет қойылған "Адриана Лекуврр" операсының қайта қойылымын сахналауға көндірді. 1963 жылы Нью-Йорктегі белгілі заңгер және Метрополитен опера қауымдастығының (MOA) президенті Энтони Блис MOA-ны Метрополитен опера ұлттық компаниясын (MONC) құруға көндірді; жас опералық таланттармен операларды ұлттық деңгейде ұсынатын екінші гастрольдік компания. Президент Джон Ф. Кеннедидің қолдауымен және негізінен қайырымдылықпен және баспагер Лила Ачесон Уоллес берген сыйлықтармен қаржыландырылған компания 1965–1966 және 1966–1967 жылдары екі маусым опералар ұсынды, онда АҚШ-тың жүздеген қалаларында жүздеген қойылымдар көрсетілді. Меттің Линкольн орталығындағы алғашқы маусымында тоғыз жаңа қойылым, соның ішінде Марвин Дэвид Левидің "Аза болуға айналған қайғы" романының әлемдік премьерасы болды. Алайда, компания 1991 жылы Джон Корлильяноның "Версаль арбалары" операсына дейін ондаған жылдар бойы жаңа операларды премьераламады. Бір сыншы бұл кезеңді "бір тоқсан жылдық, онда тапсырыс бойынша жұмыс жасау туралы идея Мет әкімшілеріне Сэмюэл Барбердің "Антоний мен Клеопатра" романының таңбалы сәтсіздігін және Марвин Дэвид Левидің "Аза болуға айналған қайғы" романының жылы қабылдануын еске салды" деп сипаттады.

Оңтүстікке қарай

1972 жылы Бинг зейнетке шыққаннан кейін Меттің басқаруын бірнеше атқарушылар мен суретшілер бірлесіп жүзеге асырды. Бингтің ізбасары болуға тиіс швед операсының директоры Горан Гентле өзінің алғашқы маусымы басталар алдында автокөлік апатында қаза тапты. Гентленің қайғылы қазасынан кейін үш маусым бойы бас менеджер болып қызмет еткен Шкайлер Чапин келді. Оның ең үлкен жетістігі – 1975 жылдың мамыр-маусым айларында Меттің Жапонияға үш апталық алғашқы гастрольдік сапары. Бұл турне Жапонияда опера өнерін танымал етуде маңызды рөл атқарды және «Травиата», «Кармен» және «Богема» операларындағы суретшілердің көрнекті құрамын ұсынды; оның ішінде Мэрилин Хорн – Кармен, Джоан Сазерленд – Виолетта, ал тенорлар Франко Корелли мен Лучано Паваротти – Родольфо рөлінде кезекпен өнер көрсетті. Сопрано Рената Тебалди 1973 жылы Метте Вердидің «Отелло» операсындағы Дездемона рөлінде зейнеткерлікке шықты, ал бұл рөлді ол 1955 жылы тұңғыш рет орындаған болатын. 1975 жылдан 1981 жылға дейін Метті үш директор басқарды: бас менеджер (Энтони А. Блис), көркемдік директор (Джеймс Левин) және қойылымдар директоры (ағылшын сахналық режиссері Джон Декстер). Блисс ізінен Брюс Кроуфорд пен Хью Саузерн келді. Осы кезеңде Джеймс Левин тұрақты тұлға болды. 1971 жылы Бингпен келісімшарт жасасқан Левин 1973 жылы бас дирижер болып, 20 ғасырдың соңғы үштен бір бөлігінде Меттің басты көркемдік жетекшісі ретінде танылды. 1983–1984 жылғы маусымда Мет өзінің 100 жылдығын Берлиоздың «Трояндықтар» операсының қайта қойылымымен атап өтті, онда сопрано Джесси Норман Кассандра мен Дидо рөлінде Метте тұңғыш рет өнер көрсетті. 1983 жылдың 22 қазанында PBS телеарнасында екі бөлімнен тұратын сегіз сағаттық гала-концерт өтті. Гала-концертте Меттің қазіргі жұлдыздарымен қатар, Меттің өткенінен 26 ардагер жұлдызы да өнер көрсетті. Концертте Леонард Бернштейн мен Биргит Нильсон компаниямен соңғы рет өнерлерін орындады. Бұл маусымда бас музыкант Сэмюэл Рами де дебют жасады, ол 1984 жылдың қаңтарында Генделдің «Ринальдо» операсында Арганте рөлінде өнер көрсетті. Бингтен кейінгі кезеңде жетекші суретшілер қатарына афроамерикандықтардың қосылуы жалғасты. Кэтлин Батл 1977 жылы Вагнердің «Таннхаузер» операсында Шепард рөлінде Метрополитенде дебют жасады және лирикалық сопрано рөлдерінде маңызды жұлдызға айналды. Бас-баритон Саймон Эстес 1982 жылы «Таннхаузерде» Германн рөлінде дебют жасап, Метте танымал болды.

Жозеф Волпе

1990 жылы компания Жозеф Волпеді тағайындағанда, компанияның бас директорының басты тұлғасы ретіндегі дәстүр қайта жаңғырды. Ол «Мет» опера театрының ең ұзақ қызмет еткен үшінші директоры болды және 1964 жылы ағаш шеберлігінен бастап, компания қатарынан өсіп, «Меттің» алғашқы басшысы атанды. Оның басшылығымен «Меттің» халықаралық гастрольдері кеңейді, ал Левин «Мет» оркестрін кеңейтіп, Карнеги залындағы концерттер арқылы әлемдік деңгейдегі симфониялық ансамбльге айналдыруға күш салды. Вольпе кезінде «Мет» репертуары айтарлықтай дамып, төрт әлемдік және 22 «Мет» премьерасы қойылды, бұл Гатти Касаццадан бері кез келген директор ұсынған жаңа туындылардан асып түсті. 1997 жылы Вольпе Мариинский театрының бас дирижері және көркемдік жетекшісі болған Валерий Гергиевті бас қонақ дирижер етіп тағайындады және «Меттің» орыс репертуарын кеңейтті. Марсело Альварес, Габриела Бенячкова, Диана Дамрау, Натали Дессей, Рене Флеминг, Хуан Диего Флорес, Марчелло Джордани, Анжела Георгиу, Сьюзан Грэм, Бен Хеппнер, Дмитрий Хворостовский, Сальваторе Лицитра, Анна Нетребко, Рене Папе, Нил Розеншейн, Брин Терфел және Дебора Войгт – оның басқаруымен «Мет» сахнасында алғаш рет өнер көрсеткен әртістердің қатарында болды. 2006 жылы ол бас директор қызметінен кетті.

Питер Гелб

Жозеф Волптің орнына бұрынғы продюсер Питер Гелб тағайындалды. Гелб 2006 жылдың сәуір айында жоспарларын жариялады: оларға жыл сайын жаңа қойылымдар қою, сахналық шығындарды азайту идеялары және операны жақсы көретін көрермендерді алаңдатпай, жаңа аудиторияны тарту кірді. Гелб бұл мәселелерді жеке қаржыландыруға тәуелді мекеме үшін өте маңызды деп есептеді. Гелб қызметін 2006–07 маусымын ағылшын режиссері Энтони Мингелла қойған «Мадам Баттерфляй» операсымен ашты, бұл қойылым бастапқыда Англия Ұлттық операсы үшін сахналаған болатын. Мингелланың өте театрландырылған концепциясы кең сахнада жарқын түсті туларды көрсетті, бұл әншілердің егжей-тегжейлі ойынына назар аударуға мүмкіндік берді. Абстрактілі идеяға Cio Cio San ұлының бунарку стиліндегі қуыршақ ретінде бейнеленуі кірді, оны үш қуыршақшы қара киімде көзге түсетіндей етіп ойнатты. Гелб Меттің көрермендерін кеңейту үшін бірнеше бағытта жұмыс істеді. Меттің сахналық қойылымдарын жаңа және ерекше ету үшін әр маусымда жаңа қойылымдардың санын арттырып, Гелб басқа опера компанияларымен бірлесіп қойылымдар импорттады және Меттің өзіндік қойылымдарын жасау үшін театр, цирк және кино режиссерлерін шақырды. Театр режиссерлері Бартлетт Шер, Мэри Циммерман және Джек О'Брайен Стивен Уодсворт, Вилли Декер, Лоран Пелли, Люк Бонди және басқа опера режиссерлерімен бірге Меттің режиссерлері тізіміне қосылды. Cirque du Soleil канадалық режиссері Роберт Лепаж Метпен бірге гидравликалық сахна платформаларын және 3D бейнелерін пайдаланып «Нюрнберг сақинасы» операсының жаңа қойылымын қойды. Жаңа көрермендерді тарту үшін Гелб бүкіл әлемдегі кинотеатрларға жоғары сапалы тікелей бейне трансляцияларын және Меттің SiriusXM радио арнасында тұрақты тікелей спутниктік радио хабарларын жіберуді бастады. Гелбтің қызметі кезінде көзге түскен жаңа жұлдыздар: Пиотр Бецала, Лоуренс Браунли, Джозеф Каллея, Элина Гаранча, Джонас Кауфман, Мариуш Квицен. Дебюттік дирижерлар қатарында Янник Незет-Сегин, Андрис Нельсонс және Фабио Луизи болды. Луизи 2010 жылы бас қонақ дирижері, ал 2011 жылы бас дирижері болып тағайындалды, бұл Джеймс Левиннің ауруына байланысты екі жыл болмауынан туған бос орынды толтырды. 2013 жылы бишілермен жасалған келісімшарт бұзылғаннан кейін Гелб Меттегі тұрақты балет труппасының таратылатынын жариялады. 2014 жылы Гелб пен Мет Джон Адамстың «Клингхоффердің өлімі» операсының қойылымымен жаңа дауға ұшырады, себебі бұл туынды антисемиттік деп сынға алынды. Дауға жауап ретінде Гелб бүкіл әлем бойынша жоспарланған HD бейне трансляциясын тоқтатты, бірақ 2014 жылдың қазан және қараша айларына жоспарланған тікелей эфирдегі қойылымдарды тоқтату туралы талаптарды қабылдамады. Наразылық білдіргендер «Гелбке ұят!» деп ұран салды. 2016 жылдың 14 сәуірінде компания Джеймс Левиннің 2015–16 маусымының соңында музыкалық директор лауазымынан кеткенін жариялады. Гелб Левиннің құрметті музыкалық директоры болып тағайындалатынын мәлімдеді. 2 маусымда Меттің кеңесі Филадельфия оркестрінің музыкалық директоры Янник Незет-Сегинды 2020–2021 маусымынан бастап компанияның келесі музыкалық директоры етіп тағайындады, ол әр маусымда бес қойылым жүргізеді. Ол 2017–2018 маусымынан бастап жылына екі қойылым жүргізетін музыкалық директор міндетін атқарушы атағын алды. 2018 жылдың ақпан айында Незет-Сегин Левиннің орнына Метрополитен операсының музыкалық директоры болды.

Джеймс Левиннің дау-дамайлары

2017 жылдың желтоқсанындағы жаңалық мақаласына жауап ретінде Мет 1980 жылдардағы сексуалдық зорлық-зомбылыққа қатысты айыптаулар бойынша Джеймс Левинді тергейтінін, Левинмен байланысын тоқтататынын және онымен болатын барлық келісімдерді жойғанын мәлімдеді. Гелбпен 2016 жылдың қазан айында полиция детективі Левиннің кәмелетке толмаған адамды сексуалдық тұрғыдан зорлағаны туралы мәліметтермен тікелей хабарласқан, 2016 жылғы полиция есебінен және онымен байланысты полиция тергеуінен бастап айыптаушының зорлық-зомбылық туралы айыптауларын білген, бірақ Левиннің қызметін тоқтатпаған және бір жылдан астам уақыт өткен соң ғана тергеу бастамаған. 2018 жылдың наурыз айындағы тергеулердің нәтижесінде Мет Левиннің «сексуалдық зорлық-зомбылық және мазақтау әрекеттеріне» қатысты нақты дәлелдер бар екенін мәлімдеді. 2018 жылдың 12 наурызында компания Левинмен қарым-қатынасын толық тоқтатуды, оның ішінде музыкалық директор атағын алуды және оны жас суретшілер бағдарламасының көркемдік директоры лауазымынан босатуды жариялады. 2018 жылдың 15 наурызында Левин компанияға қарсы Нью-Йорк штатының Жоғарғы сотына шартты бұзу және ар-намысқа тиісу туралы талап арыз берді және айыптауларды жоққа шығаруын жалғастырды. Талап арызға жауап ретінде компания: «Левин мырзаның өзінің іс-әрекеттері үшін жауапкершілікті қабылдаудан бас тартқаны және оның орнына бүгін Метке жалғандыққа толы талап арызбен шабуыл жасағаны таң қалдырады» деді. 2019 жылдың 7 тамызында The New York Times газеті Метрополитен операсы мен Левин екеуі де жеке келісімге келгенін хабарлады. «Талап арызды жалғастыру» «жарияланған мәліметтерге қосымша мәліметтерді енгізуі мүмкін еді».

Ресей-Украина соғыс қарсы белсенділігі

2022 жылдың 28 ақпанында Гелб Ресейдің Украинаға басып кіруіне байланысты Метрополитен операсының Ресей президенті Владимир Путинді қолдайтын барлық қызметкерлермен және артистермен байланысын үзу туралы мәлімдеді. Сол түні Вердидің «Дон Карлос» операсының премьерасы алдында Мет операсының хоры мен оркестрі Украинаның ұлттық әнұранын орындады. Әншілердің арасында украиналық бас-баритон Владислав Буяльский болды, ол Метте тұңғыш рет өнер көрсетіп жатты; оның сахна ортасында тұрып, ән айту кезінде қолымен жүрегін қысып, нотасыз тұрған бейнесі украиндық жаңалықтар арналарында көрсетілді. 2022 жылдың наурызында ресейлік сопрано Анна Нетребко соғысқа қарсы пікір білдірді, бірақ Путинді ашық түрде айыптамады, оның орнына украиндық әнші келді. Нетребко соңғы 20 жылда Метте 200-ден астам рет өнер көрсеткен. Гелб оның жұмыстан босатылуын «Мет және опера үшін зор шығын» деп атап, «бірақ Путин Украинада бейкүнә адамдарды өлтіргендіктен, оның Метпен байланысын жалғастыруға мүмкіндік болмайды» деді. 14 наурызда Метте Украинаға гуманитарлық көмек көрсету мақсатында қайырымдылық концерті өтті, оған Украинаның Біріккен Ұлттар Ұйымындағы тұрақты өкілі Сергей Кислица қатысты. Әлемдік радиоарналар, соның ішінде Украинаның қоғамдық радиосы арқылы таратылған концерт Буяльскийдің Украинаның ұлттық әнұранын жеке орындауымен басталды. 2022 жылдың желтоқсанында Мет операсының сайты кибершабуылға ұшырады, соның салдарынан «кибершабуылдың артында Ресей болуы мүмкін» деген болжамдар пайда болды. Гелб бұл ақпаратты жоққа шығарды. Украинаны басып алудың бір жылдығына орай, Мет операсы 2023 жылдың 24 ақпанында «Украина үшін: Естелік және үміт концерті» атты концерт өткізді. Компанияның музыкалық жетекшісі Янник Незет-Сегин Мет оркестрі мен хорын Моцарттың «Реквиемі» мен Бетховеннің «Бесінші симфониясынан» тұратын бағдарламаны орындауға жетекшілік етті. Украинаның Біріккен Ұлттар Ұйымындағы елшісі Сергей Кислица: «Бұл украиналықтардың қайрымпаздығы мен үмітіне арналған концерт. Метрополитен операсы Украинаға, оның халқына, мәдениетіне және суретшілеріне ең бірінші болып қолдау көрсетті және осы трагедиялық басып алудың соңғы жылы да солай етіп келеді. Әділ бейбітшілікті қамтамасыз ету үшін Метпен бірлесіп жұмыс істегенімізге қуаныштымыз» деді. Ол сондай-ақ: «Барлық соғыстар аяқталады, бірақ біз әрқашан ең қиын сәттерде бізбен бірге болғандарды есімізде сақтаймыз» деп қосты.

МЕТ оркестрінің музыканттары

2015 жылы Метрополитен Опера оркестрінің комитеті "MET Orchestra Musicians" атымен қызмет ететін жеке 501(c)3 ұйымын құрды. 2020 жылдың 1 сәуірінде Метрополитен Опера оркестрін уақытша жұмыстан босатуға байланысты, оркестр бұл ұйымды өз мүшелеріне, қатысушыларына, музыка кітапханашыларына және Метрополитен Операмен байланысты көмекші дирижерлеріне қажеттіліктеріне қарай гранттар беру мақсатымен қаржы жинауға пайдаланды. 2020 жылдың 19 қазанына қарай, оркестрдің 30 пайызы Нью-Йорк қаласынан көшуге мәжбүр болды, себебі олар тұруға қажетті қаражатты төлей алмады.

Металл атаулары

1995 жылы бас менеджер Джозеф Волп басшылығымен Мет операсы Мет пен оның көрермендерінің ерекше қажеттіліктеріне арналған опера мәтіндерінің сценарийлік нұсқасын ұсыну жүйесін орнатты. "Мет тақырыптары" деп аталған 2,7 миллион долларлық жүйе көрермендерге әр орынға қаратылған жеке экрандарда опера мәтінінің ағылшын тіліндегі сценарийін ұсынады. Бұл жүйе әлемдегі опера театрының ішінде алғаш рет орнатылды, әр экранда оны қосуға арналған қосқыш, жақын отырғандарды алаңдатпауы үшін көрінбейтін, сары нүктелі матрицалық символдарды жасыратын құпиялық фильтрі және барлық қойылымдар үшін бірнеше тілде мәтін көрсету мүмкіндігі (қазіргі уақытта неміс және испан тілдерінде) бар. Бұл жүйе арнайы әзірленген, үйдің әртүрлі бөлімдері үшін әртүрлі биіктіктегі тіреулер, кейбір ложалар үшін жеке дизайнталған экрандар және әрқайсысы 10 000 долларға дейін тұратын тапсырыс бойынша жазылған сценарийлерді қамтиды. Меттің сахна алдының биіктігіне байланысты, көптеген басқа опера театрларындағыдай, сахнаның үстінде қосымша тақырыптарды көрсету мүмкін болмады. Сол кездегі музыкалық директор Джеймс Левин сахна үстіндегі тақырыптар идеясына қарсы болған, бірақ "Мет тақырыптары" жүйесі идеалды шешім ретінде мойындалды, ол тек Мет көрермендерінің қалаған мүшелеріне ғана мәтіндерді ұсынады. Меттегі суртитлдерге Соня Хаддад кірді, оның 2004 жылғы некрологында ол "өз саласының елдегі жетекші шеберлерінің бірі" деп аталды, ал Кори Эллисон 2016 жылғы Монреальдегі Опера конференциясында Меттің басқа мекемелерге қолжетімді болатын жаңа билет жүйесін тапсырғанын жариялады.

Теледидар

Меттің теледидармен тәжірибелері 1948 жылға дейін барып жетеді, ол кезде Вердидің «Отелло» операсының толық қойылымы Рамон Винай, Лисия Албанезе және Леонард Уорреннің қатысуымен ABC TV телеарнасында тікелей эфирде көрсетілді. 1949 жылғы маусымды ашқан «Der Rosenkavalier» операсы да теледидарда көрсетілді. 1950 жылдардың басында Мет кинотеатрларға тікелей жабық схемалық теледидар арқылы хабар таратумен қысқа мерзімді тәжірибе жасады. Осы тәжірибелердің алғашқысы Рисе Стивенс қатысқан «Кармен» операсы болды, ол 1952 жылдың 11 желтоқсанында АҚШ-тың 27 қаласындағы 31 кинотеатрға жіберілді. Алайда, осы тәжірибелерден және кейбір гала-шаралардан басқа, Мет 1977 жылға дейін теледидарда тұрақты түрде көрсетілмеді. Сол жылы компания қоғамдық теледидарда Рената Скотто мен Лучано Павароттидің қатысуымен «La bohème» операсын тікелей эфирде көрсету арқылы сәтті тікелей эфирлер сериясын бастады. PBS телеарнасындағы жаңа опера сериясы «Метрополитен операсынан тікелей эфирде» деп аталды. Бұл серия 2000 жылдардың басына дейін эфирде болды, бірақ тікелей эфирлер жазылған қойылымдарға ауыстырылды және 1988 жылы «The Metropolitan Opera Presents» деп өзгертілді. Серияның өмірінде ондаған теледидарлық қойылымдар көрсетілді, соның ішінде 1989 жылы Вагнердің «Нибелунг сақинасы» операсының толық теледидары көрсетілді. 2007 жылы PBS телеарнасында тағы бір Мет телесериалы – «Met-тегі тамаша қойылымдар» дебют жасады. Бұл серияда Метрополитен операсы үшін түсірілген жоғары сапалы бейнеқойылымдардың қайта көрсетілімдері ұсынылды. Метте түсірілген толық опералар мен гала-концерттерден басқа, теледидарлық бағдарламаларға мыналар кірді: Леонард Бернштейнмен бірге «Омнибус» эпизоды (NBC, 1958); Дэнни Кейдің «Метрополитен операсына бір көзбен қарау» (CBS, 1975); «Меттегі Силс және Бернет» (CBS, 1976); және MTV Видео Музыкалық сыйлықтары (1999 және 2001).

Жоғары сапалы бейне

2006 жылдың 30 желтоқсанынан бастап компанияның кірісті арттыру және жаңа көрермендерді тарту мақсатында Мет (NCM Fathom-мен бірге) "Метрополитан Опера: HD сапасында тікелей эфирде" деп аталатын алты қойылымды спутник арқылы тікелей эфирде кинотеатрларға көрсетіп отырды. Алғашқы эфирде Джули Таймордың 110 минуттық нұсқасындағы "Солғайлы флейта" операсының сенбілік түстен кейінгі көрсетілімі тікелей эфирде берілді. Бұл сериал Солтүстік Америка, Жапония, Ұлыбритания және басқа да Еуропа елдеріндегі 100-ден астам кинотеатрда көрсетілді. 2006–2007 жылғы маусымда I puritani, The First Emperor, Eugene Onegin, The Barber of Seville және Il trittico операларының тікелей HD көрсетілімдері болды. Сонымен қатар, көрсетілген қалалардың көпшілігінде опералардың қайталап көрсетілуі де ұсынылды. Қойылымдардың сандық дыбысын Sirius спутниктік радиосы қамтамасыз етті. Бұл кинотеатрлардағы көрсетілімдерге кең және жағымды пікірлер жиналды. "Мет" мәлімдемесіне сәйкес, HD қойылымдарына арналған орындықтардың 91% сатылды. Бас менеджер Питер Гелбтің айтуынша, 24 наурызда көрсетілген "Севильский шаштараз" операсын әлем бойынша 60 000 адам тамашалады. "Нью-Йорк таймс" газеті 2006/07 маусымы үшін 324 000 билет сатылғанын хабарлады, ал әрбір тікелей эфирді ұйымдастыруға 850 000 доллардан 1 миллион долларға дейін қаражат жұмсалды. 2007/08 маусымы 2007 жылдың 15 желтоқсанында басталды және Ромео мен Джульетта операсымен аяқталып, 2008 жылдың 26 сәуірінде "Режименттің қызы" операсымен мәресіне жетті. Мет АҚШ-тағы кинотеатрлардың санын екі есеге арттыруды жоспарлады, сондай-ақ Бельгия, Франция, Германия, Италия және Испания сияқты елдерге де таратуды көздеді. АҚШ-тағы қатысушылардың саны, оның ішінде кинотеатр желілері, тәуелсіз кинотеатрлар және кейбір университеттердегі кинозалдар 343-ке жетті. Ал "серияның көлемі Солтүстік Америка, Еуропа, Азия және Австралияда 700-ден астам орынды қамтиды". Маусым соңында 920 000 адам – бұл Меттегі тікелей қойылымдарға келген көрермендердің жалпы санынан асып түседі – сегіз көрсетілімге қатысып, Солтүстік Америкадан 13,3 миллион доллар, ал шетелден 5 миллион доллар табыс әкелді.

Интернет

Жыл бойы жүздеген толық опералар мен үзінділерінің онлайн бейне және аудио нұсқалары Met Player арқылы көрермендерге қолжетімді, бұл Met Opera-ның жазылған қойылымдарының жеке онлайн архиві. Толық опералар мен таңдаулар Rhapsody онлайн музыка қызметінде, ал iTunes-те сатып алуға болады. Metropolitan Opera Radio арнасы Sirius XM Radio (жоғарыда қараңыз) тыңдаушыларға спутниктік хабар таратудан өзге, интернет арқылы да қолжетімді. Met Opera-ның ресми сайтында ағымдағы және болашақ опералық хабарлардың, сондай-ақ 2000 жылдан бергі әрбір опералық хабардың толық композитор туралы ақпараты, сюжеттерінің толық сипаттамасы, актерлік құрамы мен кейіпкерлері ұсынылады. Met Opera-ның онлайн архивтік деректер базасы Rhapsody, Sirius XM және Met Player операларының барлығына сілтемелер береді, сонымен қатар толық бағдарлама және актерлік құрам туралы ақпаратты қамтиды. Онлайн архив Метрополитен операсы тарихындағы барлық қойылымдар мен орындаушылардың толық іздеуге болатын тізімін ұсынады.

COVID-19 пандемиясы

2020 жылдың наурыз айында COVID-19 пандемиясының салдарынан адамдардың қозғалысы шектелген кезде, Мет маусымның қалған өнер қойылымдарын тоқтатты, бірақ әдетте ақылы төлеммен қолжетімді болатын операларды күн сайын тегін тікелей эфирде көрсетті. 2020 жылдың 23 қыркүйегінде Мет 2020–2021 жылғы маусымын толығымен жою туралы хабарлады. Мет 2021–2022 жылғы маусымға қарай қайта ашылды, бастапқыда 9/11 оқиғасының 20 жылдығына арналған Вердидің Реквием концерті өтті. 2022 жылдың 24 қазанында Мет, Нью-Йорк филармониясы және Карнеги залы бірлесіп, COVID-19 пандемиясымен байланысты соңғы шектеу – маска тағу талабын алып тастады.

Метрополитен опера театры, Бродвей

1883 жылы 22 қазанда «Фауст» қойылымымен тұңғыш Метрополитен опера театры ашылды. Ол 1411 Бродвейде 39-шы және 40-шы көшелер арасында орналасқан, ал жобасын J. Cleaveland Cady жасаған. 1892 жылы 27 тамызда өртенген театр дереу қайта салынды және 1893 жылдың күзінде қайта ашылды. 1903 жылы тағы бір ірі жөндеу жұмыстары аяқталды. Театрдың ішкі кеңістігі Каррере мен Гастингс архитекторларымен кеңейтіліп, жаңаша безендірілді. Театрдың әйгілі қызыл және алтын түсті интерьері осы кезден бастау алады. Ескі Метте 3625 орын болса, қосымша 224 тұрған орын да бар еді. Театр сәнділігімен және тамаша акустикасымен көзге түсіп, труппаға керемет үй болды. Дегенмен, сахналық жабдықтарының жеткіліксіздігі театр ашылған күннен бері байқалды. Содан бері жаңа опера театрының көптеген жобалары қарастырылды, бірақ ешқайсысы жүзеге аспады, соның ішінде Рокфеллер орталығының құрылысына Метрополитен опера театрын қосу туралы ұсыныс та болды. Тек Линкольн орталығының салынуымен ғана Мет жаңа ғимарат тұрғыза алды. Мет 1966 жылдың 16 сәуірінде ескі үйге қоштасу гала-кешін өткізді. Театр 1966 жылдың көктемінде қысқа балет маусымынан кейін жабылып, 1967 жылы бұзылды.

Метрополитен опера театры, Линкольн орталығы

Қазіргі Метрополитен опера театры Линкольн орталығында, Линкольн алаңында орналасқан және оны архитектор Уоллес К. Харрисон жобалаған. Оның құрамында шамамен 3732 орын бар, сонымен қатар негізгі қабаттың артқы бөлігінде және жоғарғы балконда 245 тұрған орын қарастырылған. Қажет болған жағдайда, оркестр ойығының көлемін кішірейте беруге және залдың алдыңғы қатарына қосымша 35 орын қосуға болады. Лоббиді Марк Шагалдың екі танымал суреті – «Музыканың жеңісі» және «Музыканың бастаулары» әшекейлейді. Бұл алып картиналардың әрқайсысының өлшемдері 30х36 футқа тең. Сан алуан түзетулерден кейін жаңа ғимарат 1966 жылдың 16 қыркүйегінде Самуэль Барбердің «Антоний мен Клеопатра» операсының әлемдік премьерасымен ашылды. Театр үлкен болғанымен, тамаша акустикасымен ерекшеленеді. Театр салынған кездегі заманауи сахналық жабдықтар үнемі жаңартылып, бір мезгілде бірнеше ірі және күрделі опералық қойылымдарды қабылдауға қабілетті. Опера труппасы демалыста болған кезде Опера театры жыл сайын Америка балет театрының көктемгі маусымын қабылдайды. Сонымен қатар, басқа да танымал опера және балет труппалары да қонақ ретінде келген.

Метрополитен опера театры, Филадельфия

Филадельфиядағы әдеттегі сейсенбі кешкі қойылымдары үшін үй жағдайына ие болу мақсатында, Мет 1908 жылы Оскар Хаммерштейн I салған опера үйін сатып алды – Солтүстік Бродвей және Поплар көшелеріндегі Филадельфия опера үйін. «Метрополитен опера театры» деп қайта аталған театр 1910 жылдан бастап, 1920 жылдың сәуір айында сатылғанға дейін Метпен жұмыс істеді. Мет өзінің жаңа Филадельфиядағы үйінде 1910 жылдың 13 желтоқсанында Лео Слезак пен Олив Фремстадтың қатысуымен Рихард Вагнердің «Таннхойзер» операсын қойып, тұңғыш рет сахнаға шықты. Филадельфия Метінің жобасын танымал театр архитекторы Уильям Х. МакЭлфатрик жасаған, оның құрамында шамамен 4000 орын болған. Театр әлі де тұр және қазір шіркеу және қоғамдық өнер орталығы ретінде жұмыс істейді.

Метрополитендегі өлімдер

Осы жылдар ішінде Метрополитен опера театрында бірнеше адам қаза тапты. 1897 жылдың 10 ақпанында француз басы Арман Кастельмари Флотовтың «Марта» операсының бірінші актісінің финалында сахнада жүрек талмасына ұшырады. Ол досы, тенор Жан де Реске қолында, перде түсірілгеннен кейін көз жұмды. Косымшаландырумен Джузеппе Чернуско сэр Тристрам рөлінде қойылымды жалғастырды. 1935 жылдың 10 мамырында болашақ бас директор Герберт Уизерспун жұмыс орнында жүрек талмасынан қайтыс болды. 1977 жылдың 30 сәуірінде Мет хорының мүшесі Бетти Стоун Кливлендте «Il trovatore» операсының гастрольдік қойылымы кезінде сахна сыртындағы апатта қаза тапты. 1980 жылдың 23 шілдесінде 30 жастағы канадалық скрипкашы Хелен Хагнес Минтикс Берлин балетінің қойылымының үзілісінде Мет сахнасындағы жұмысшы Крейг Криминс тарапынан өлтірілді. Бұл оқиға көптеген басылымдарда «Операның фантомы» деп аталды. 1996 жылдың 5 қаңтарында тенор Ричард Версалле Леош Яначектың «Макропулос ісі» қойылымы кезінде Витек рөлін ойнап жатқанда қайтыс болды. Ол 6 метрлік баспалдаққа шығып бара жатқанда жүрек талмасынан зардап шегіп, сахнаға құлады. Сонымен қатар, Метте бірнеше көрермен де қаза тапты. Ең кең таралған оқиға – 1988 жылдың 23 қаңтарында Вердидің «Макбет» операсының тікелей эфирі кезінде опера сүйер қауым өкілі Бантчо Бантчевскийдің өзін-өзі өлтіруі.

Қаржы және маркетинг

Компанияның 2011–12 жылғы маусымдық жылдық операциялық бюджеті 325 миллион долларды құрады, оның 182 миллионы (43%) жеке қайырымдамалардан түсті. Маусым бойындағы жалпы көрермендер саны 800 000 орынға жетеді. 2011 жылы 3800 орындық театрдың орташа толу көрсеткіші 79,2% болды, бұл 2009 жылғы 88% көрсеткіштен төмендеді. Нью-Йорктегі опера театрында өнер көрсетуден өзге, Мет жылдар бойы технология арқылы көрермендерін кеңейтіп келеді. Ол 1931 жылдан бері радиода, ал 1977 жылдан бері теледидарда тұрақты түрде хабар таратады. 2006 жылы Мет спутниктік радио және интернет арқылы тікелей эфирде хабар таратуды, сондай-ақ әлемнің кинотеатрларында жоғары сапалы бейне трансляцияларын көрсетуді бастады. 2011 жылы HD трансляциясы арқылы 3 миллион көрерменге жетілді, бұл 1600 кинотеатр арқылы жүзеге асты.