Шотландия футбол тарихындағы «Аралық дау» (Shotlandiya futbol tarihyndaghy «Aralyq dau»)

Кіріспе

Аралық дау – 1925 жылдан 1931 жылға дейін шотланд футболында болған маңызды жарылыс еді, ол жастар клубтарының ойыншыларының бірі жоғары лигаға өткен кезде алатын өтемақы мәселесіне қатысты. Көбінесе Шотландияның батыс бөлігімен шектелгенімен, бұл дау елдегі ең жақсы жастар клубтарының көптеген тұтынушыларын қамтыды, оларды Шотландия Футбол қауымдастығымен (SFA) және олардың өзінің ұйымы – Шотландия Жастар Футбол қауымдастығымен (SJFA) тікелей қақтығысқа түсірді.

Тарих

Дауды негізінен Глазгоның Жасөспірімдер футбол лигасы (GJL) бастады. GJL Шотландиядағы ең күшті Жасөспірімдер лигасы болды, ол ғасыр басынан бері жиырма алты Шотландия Жасөспірімдер кубогының он бес жеңімпазын шығарды. Оның клубтары Шотландия мен Англияның үлкен клубтарының әрекеттеріне наразы болды, олар көбінесе ойыншыға бірінші рет Жасөспірімдер клубымен байланыспай-ақ ұсыныс жасайтын, ал кейіннен сол ойыншыға келісімшарт жасаса, өтемақыны аз немесе мүлдем төлемейтін. 1925 жылы GJL "Ақ нысан" деп аталатын жаңа ойыншы тіркеу нысанын енгізді. Бұл құжат клубтарға ойыншының қызметін екі жылға дейін сақтап қалу мүмкіндігін берді, осы арқылы үлкен өтемақы талап етуге болып, аралық қозғалыстың біріктіруші күшіне айналды. 1927 жылдың наурызында алпыс екі клуб Шотландияның аралық Жасөспірімдер футбол қауымдастығын құру үшін жиналды, және Шотландияның Жасөспірімдер футбол қауымдастығынан бөліну сөзсіз болды. SJFA аралықтардың ұстанымын түсінді, бірақ оқшаулануға рұқсат бермеді. Аралықтар SJFA-ның Шотландия футбол қауымдастығымен өздерінің мүддесі үшін жеткілікті күшпен келіссөздер жүргізе алмады деп есептеді. SFA-ның жауабы тіркелген аралық ойыншыны трансферлеуге тыйым салу болды. Бірақ іс жүзінде, үлкен және аралық клубтар арасында трансфер ақысы келісілгеннен кейін, ойыншының тіркеуі жойылды, құжаттар жойылды және ойыншы еркін агент ретінде келісімшартқа отыра алды. 1927 жылдың маусымында күшті GJL өзінің жылдық жиналысында тарады, және оның жиырма мүшесі клубтарына басқа лигалардан тағы жиырма клуб қосылып, Шотландияның аралық футбол лигасы құрылды. Бұл лиганың жеңімпаздары бұрын Глазгоның Жасөспірімдер лигасының чемпиондарына табысталған Evening Times Trophy-ді иеленді. Айрширде Батыс Жасөспірімдер футбол лигасы сол уақытта Батыс аралық футбол лигасы ретінде қайта құрылды, он сегіз клубтың он алтауы дауды қолдады. Фифтегі клубтар да қызығушылық танытты, бірақ саяхаттың ұзаруы олардың қатысуын тиімсіз етті. 1927-1928 маусымының басынан бастап аралық клубтар жеке жарыстарда, соның ішінде өздерінің Шотландия аралық кубогында (яғни олар Шотландияның Жасөспірімдер кубогына қатыспады) бәсекелесе бастады. Келесі төрт маусымда көптеген келіссөздерге қарамастан, даудың екі тарабы да өз ұстанымдарын сақтап қалды. Бірақ аралық лигалардағы клубтардың саны азая бастады. Клубтардың тарауы және Жасөспірімдер лигаларына өтуі нәтижесінде 1931 жылы тек қырық екі аралық команда қалды. Кейбір ықпалды клубтар, соның ішінде Ирвин Медоу, мәселені шешуге ұмтылды. 1931 жылдың ақпан айында өткен бірнеше кездесу 1931 жылдың 27 мамырындағы соңғы кездесуге әкелді, онда аралық клубтар мен SFA екі қарсы дауыспен келісімге келді. Кәсіби Жасөспірімдер ойыншысы үшін стандартты трансфер ақысы 75 фунт стерлингке белгіленді. Сондай-ақ, уақытша трансферлік шарттар клубтарға маңызды жарыстарға қатысып жүріп өз ойыншыларын сақтап қалуға мүмкіндік берді. Осы келісімге қол жеткізілгеннен кейін Шотландияның аралық қауымдастығы өзін Батыс Шотландияның Жасөспірімдер футбол қауымдастығы деп атады. GJL-ді қайта құру туралы шешім қабылданбады, бірақ Шотландияның аралық лигасы форматы Орталық Жасөспірімдер футбол лигасы ретінде сақталды. Шотландияның аралық кубогы да Батыс Шотландияның Жасөспірімдер кубогы деп аталды, және бастапқыда ол тек "бөлінген" клубтарға ғана ашық болса, қазір аймақтағы барлық Жасөспірімдер клубтарына ашық.

The dispute was principally led by the Glasgow Junior Football League (GJL). The GJL was the strongest Junior league in Scotland, having provided fifteen of the twenty six Scottish Junior Cup winners since the turn of the century. Its clubs were increasingly dissatisfied with the behaviour of Senior clubs, in both Scotland and England, who would often approach a player without first contacting the Junior club themselves, then offering little or no compensation for that player if signed. In 1925, the GJL introduced a new player registration form, known as the "White Form". This document gave clubs a two year option on a players services, enabling greater compensation to be demanded and became the principle to unite the Intermediate movement. In March 1927, sixty two clubs met to form the Scottish Intermediate Junior Football Association and a split with the Scottish Junior Football Association became inevitable. The SJFA sympathised with the Intermediate cause but would not sanction a breakaway. The Intermediates for their part, felt that the SJFA had failed to negotiate powerfully enough on their behalf with the Scottish Football Association. The reaction of the SFA was simply to prohibit the signing of any registered Intermediate player. In practice however, once a transfer fee was agreed between Senior and Intermediate clubs, a player's registration was cancelled, evidence destroyed, and the player could sign as a free agent. In June 1927, the powerful GJL dissolved itself at its AGM and its twenty member clubs were joined by a further twenty from other leagues to form the breakaway Scottish Intermediate Football League. Winners of this league lifted the Evening Times Trophy, previously awarded to the Glasgow Junior League champions. In Ayrshire, the Western Junior Football League reformed as the Western Intermediate Football League at the same time with sixteen out of the eighteen clubs supporting the dispute. Clubs in Fife also showed an interest however the prospect of increased travel meant their participation was not viable. From the beginning of season 1927–28, Intermediate clubs began to compete in separate competitions, including their own Scottish Intermediate Cup (i. e. they did not take part in the Scottish Junior Cup). For the next four seasons, despite much negotiation, both sides in the dispute maintained their positions. Numbers in the Intermediate leagues however were beginning to dwindle. A combination of clubs folding and defections to Junior leagues meant that by 1931, only forty two Intermediate sides remained. Some influential clubs, including Irvine Meadow, started to push for a resolution. A series of meetings in February 1931 led to one final meeting on 27 May 1931 when the Intermediate clubs and SFA agreed terms with only two clubs voting against. A standard transfer fee of £75 was introduced for a professional Junior player. Provisional transfer arrangements also made it easier for clubs to keep their players whilst still involved in major competitions. With this compromise reached, the Scottish Intermediate Association renamed itself the West of Scotland Junior FA. It was also decided not to reform the GJL but to keep the Scottish Intermediate League format as the Central Junior Football League. The Scottish Intermediate Cup was also renamed as the West of Scotland Junior Cup, and whilst it was initially only open to the 'breakaway' clubs it is now open to all junior clubs in the region.