Кіріспе

Жүйелер теориясы мен басқару теориясына мінез-құлықтық көзқарас 1970 жылдардың соңында Дж. С. Виллемс мемлекеттік кеңістік, трансферт функциясы және конволюциялық бейнелеулерге негізделген классикалық тәсілдердегі қарама-қайшылықтарды шешу нәтижесінде қалыптасты. Бұл көзқарас жүйелерді талдау және басқару үшін, жатқандағы физикалық заңдылықтарды ескеретін, жалпы шеңбер құру мақсатымен де туды. Мінез-құлықтық тұрғыдағы негізгі объект – мінез-құлық, яғни жүйемен үйлесімді барлық сигналдар жиынтығы. Мінез-құлықтық көзқарастың маңызды ерекшелігі – ол кіріс және шығыс айнымалылары арасында басымдық белгілемейді. Жүйелер теориясы мен басқаруды қатаң негізге қоюдан басқа, мінез-құлықтық тәсіл қолданыстағы тәсілдерді біріктіріп, nD жүйелерінің басқарылатындығы, өзара байланыс арқылы басқару және жүйелерді идентификациялау саласында жаңа нәтижелерге әкелді.

Жасырын айнымалылардың байқалуы

Әдептік тәсілдің негізгі сұрағы – w2 байқалатын шама мен модель берілгенде w1 шамасын анықтауға бола ма. Егер w1, w2 және модельдің негізінде анықталса, w2 байқалатын шама деп есептеледі. Математикалық модельдеуде анықтауға тиіс шама немесе айнымалы көбінесе жасырын айнымалы деп аталады, ал байқалатын айнымалы – көрінетін айнымалы. Мұндай жүйе байқалатын (жасырын айнымалы) жүйе деп аталады.

Қосымша көздер

Паоло Раписарда және Ян К. Виллемс, 2006. "Мінез-құлқы жүйелер теориясының соңғы дамулары", 24-28 шілде, 2006, MTNS 2006, Киото, Жапония.
Ж. С. Виллемс. Терминалдар және порттар. IEEE Circuits and Systems Magazine 10-том, 4-сан, 8–16 беттер, 2010 жылғы желтоқсан.
Ж. С. Виллемс және Х. Л. Трентелман. Квадратты дифференциалдық формалар туралы. SIAM Journal on Control and Optimization 36-том, 1702–1749 беттер, 1998 жыл.
Ж. С. Виллемс. Динамикалық жүйелер теориясындағы парадигмалар мен құпиялар. IEEE Transactions on Automatic Control 36-том, 259–294 беттер, 1991 жыл.
Ж. С. Виллемс. Динамикаға арналған модельдер. Dynamics Reported 2-том, 171–269 беттер, 1989 жыл.