Кіріспе

Деректер архитектурасы – деректер жүйелерінде және ұйымдарда қандай деректер жиналатынын, қалай сақталынатынын, құрылатынын, біріктіріліп, қолданылатынын анықтайтын модельдер, саясаттар, ережелер және стандарттар жиынтығы. Деректер көбінесе кәсіпорын архитектурасының немесе шешімдер архитектурасының негізгі құрамдас бөліктерінің бірі болып табылады.

Физикалық деректер архитектурасы

Ақпараттық жүйенің физикалық дерек архитектурасы технологиялық жоспардың бір бөлігі болып табылады. Технологиялық жоспар дерек архитектурасының жобасын іске асыру үшін қолданылатын нақты, материалдық элементтерге бағытталған. Физикалық дерек архитектурасы дерекқоры архитектурасын қамтиды. Дерекқоры архитектурасы – жобаланған дерек архитектурасын қолдайтын нақты дерекқор технологиясының схемасы.

Деректер архитектурасының элементтері

Деректер архитектурасының схемасын жобалау кезеңінде белгілі бір элементтер анықталуы тиіс. Мысалы, дерек ресурстарын басқару үшін құрылатын әкімшілік құрылым сипатталуы керек. Сондай-ақ, деректерді сақтауға қолданылатын әдістемелер анықталуы тиіс. Сонымен қатар, қолданылатын деректер базасы технологиясының сипаттамасы, сондай-ақ деректерді өңдеу процестерінің сипаттамасы жасалуы керек. Басқа жүйелер деректермен өзара әрекеттесуге арналған интерфейстерді жобалау, сондай-ақ ортақ дерек операцияларын қолдайтын инфрақұрылымды жобалау да маңызды (яғни, төтенше жағдайларға жауап беру процедуралары, деректерді импорттау, деректерді сақтау, деректерді сыртқа тасымалдау). Дұрыс іске асырылған деректер архитектурасының жобалауы болмаса, ортақ дерек операциялары әртүрлі тәсілдермен орындалуы мүмкін, бұл мұндай жүйелердегі дерек ағынын түсінуді және басқаруды қиындатады. Мұндай фрагментация қажетсіз, себебі ол шығындарды арттыруы және деректердің үзілуіне әкелуі мүмкін. Мұндай қиындықтар қарқынды өсіп келе жатқан кәсіпорындарда, сондай-ақ әртүрлі бизнес салаларына қызмет көрсететін кәсіпорындарда кездесуі мүмкін. Дұрыс орындалған деректер архитектурасы кезеңі ақпараттық жүйелерді жоспарлауда ұйымды ішкі және сыртқы ақпарат ағындарын нақтылауға және сипаттауға мәжбүр етеді. Бұл – ұйым бұрын назар аудармаған немесе уақыт бөлмеген үлгілер болуы мүмкін. Сондықтан осы кезеңде деректер архитектурасын талдау алдында байқалмаған ақпараттың жетіспеушілігін, бөлімдер арасындағы және ұйымдық жүйелер арасындағы байланыс үзілуін анықтауға болады.

Шектеулер мен әсерлер

Деректер архитектурасының жобалауына әр түрлі шектеулер мен ықпалдар әсер етеді. Оларға кәсіпорынның талаптары, технологиялық драйверлер, экономика, бизнес-саясат және деректерді өңдеу қажеттіліктері жатады. Кәсіпорынның талаптары. Бұларға әдетте жүйенің экономикалық және тиімді кеңейтілуі, қанағаттанарлық өнімділік деңгейі (әсіресе жүйеге қол жеткізу жылдамдығы), транзакциялардың сенімділігі және деректерді түсінікті басқару сияқты элементтер кіреді. Сонымен қатар, транзакциялық жазбалар мен кескіндер сияқты бастапқы деректерді деректер қоймалары сияқты мүмкіндіктер арқылы пайдалы ақпарат түрлеріне айналдыру да кең таралған ұйымдық талап болып табылады, себебі бұл басқару шешімдерін қабылдауға және басқа ұйымдық процестерге көмектеседі. Архитектуралық тәсілдердің бірі – транзакциялық деректерді басқару мен (негізгі) анықтамалық деректерді бөлу. Тағы бірі – деректерді жинау жүйелерін деректерді іздеу жүйелерінен бөлу (деректер қоймасында жасалғандай). Технологиялық драйверлер. Бұлар әдетте аяқталған деректер архитектурасы мен деректер базасы архитектурасының жобаларымен ұсынылады. Сонымен қатар, кейбір технологиялық драйверлер қолданыстағы ұйымдық интеграциялық аялар мен стандарттардан, ұйымдық экономикадан және қолданыстағы сайт ресурстарынан (мысалы, бұрын сатып алынған бағдарламалық қамтамасы лицензиясы) туындайды. Көп жағдайда бірнеше ескі жүйелерді интеграциялау деректерді виртуализациялау технологияларын қолдануды қажет етеді. Экономика. Бұл деректер архитектурасы кезеңінде қарастырылуы тиіс маңызды факторлардың бірі. Кейбір шешімдер қағида бойынша оңтайлы болғанымен, олардың құнына байланысты іске асыруға мүмкіншілігі болмауы мүмкін. Бизнес айналымы, пайыздық ставкалар, нарық жағдайы және заңнамалық талаптар сияқты сыртқы факторлар деректер архитектурасына қатысты шешімдерге әсер етуі мүмкін. Бизнес-саясат. Деректер архитектурасының жобалауын басқаратын бизнес-саясатқа ішкі ұйымдық саясат, реттеуші органдардың ережелері, кәсіби стандарттар және қолданылатын мемлекеттік заңдар кіреді, олар қолданылатын агенттікке байланысты өзгеруі мүмкін. Бұл саясаттар мен ережелер кәсіпорынның деректерін қалай өңдеуге ниеттенгенін сипаттайды. Деректерді өңдеу қажеттіліктері. Оларға жоғары көлемде орындалатын дәл және қайталанатын транзакциялар, басқару ақпараттық жүйелерін (және деректерді талдау мүмкіндігін) қолдау үшін деректерді сақтау, мерзімді есеп беру, қажеттілікке қарай ұйымдық бастамаларды қолдау (мысалы, жылдық бюджеттер, жаңа өнімдерді әзірлеу) кіреді.