Кіріспе

Бакли класының эсминец эскорты USS Blessman (DE 69/APD 48), АҚШ Әскери-теңіз күштерінің кемесі, 1942 жылдың 4 ақпанында Тынық мұхитында шайқаста қаза тапқан лейтенант Эдвард Мартин Блесманның құрметіне аталған.

Есімдес

Эдвард Мартин Блесман 1907 жылғы 29 желтоқсанда Солтүстік Дакота штатының Нотт қаласында дүниеге келген. 1927 жылғы 21 маусымда Висконсин штатының 9-шы округінен мичман болып тағайындалды және 1931 жылғы 4 маусымда АҚШ Әскери-теңіз академиясын бітірді. "Мэриленд" жауынгерлік кемесінде және "Хейл" эсминцінде теңізде қызмет еткен соң, Флорида штатының Пэнсакола әскери-әуе стансасында ұшқышқа дайындықтан өтті, одан кейін "Лексингтон" әуе кемесіндегі VS 2B және "Трэш" су ұшағы базасындағы VP 17F эскадрильяларында қызмет етті. Екі жылдық қызметтен кейін, Блесман 1939 жылғы қаңтарда лейтенант шеніне көтерілді. 1942 жылғы 4 ақпанда "Марблхед" Сурабаядан (Ява) шығып, Голландия Корольдік теңіз күштерінің контр-адмиралы Карел В. Ф. М. Дорман басқаратын Америка-Голланд крейсерлік-эсминцілер тобының құрамына кірді. Бірақ, Токо Кокутай (Токо әуе тобы) ұшақтары Мадура бұғазы арқылы Борнеоға бағытталған жапон флотына шабуыл жасауға тырысқанда олардың күштерін анықтады. Осылайша, жапондық теңіз шабуыл ұшақтары одақтас күштерді бомбалады. Сағат 10:27-де Токо Кокутайдың Mitsubishi G4M1 "Бетти" бомбалаушысынан шыққан жеті бомбадан тұратын серия "Марблхедке" тиді. Кемеге түскен екі бомбаның біріншісі негізгі палубаны тесіп, "қару-жарақ бөлмесі" маңында жарылды, жарылыс бөлімшенің шекарасын құрайтын жеңіл металл қабырғаларды қиратты. Кемедегі аға авиатор болғандықтан, Блессманның әуе қорғанысы станциясы болған жоқ және сол кезде қару-жарақ бөлмесінде болды, соның салдарынан контузиядан дереу қаза тапты.

Құрылыс және іске қосу

Кемені 1943 жылы Массачусетс штатының Хингхем қаласындағы "Бетлехем Хингхем" кеме жасау шебінде салған. "Блессман" кемесі комиссияға енгеннен кейін Солтүстік Атлантикада конвойлерді сүйреп жүрді, содан кейін 1944 жылғы маусымда Солтүстік Францияға одақтастардың басып кіру операциясы – "Оверлорд" операциясына қатысты. Кейін ол жоғары жылдамдықты көлікке түрлендірілді, оған әскер тасымалдауға арналған тұрғын үйлер мен десанттық қайықтар орнатылды, сонымен қатар десанттық топтарды сүйреуге және десант операцияларын артиллериялық отпен қолдауға қабілетті болды. Түрлендірілгеннен кейін "Блессман" Филиппинге одақтастардың басып кіру операциясына және Иво Джима шайқасына қатысты, онда жапон бомбалаушысынан зардап шекті. Соғыстан кейін "Блессман" резервке жіберілді, 1967 жылы Тайваньға берілді, онда 1995 жылға дейін Қытай Республикасы Әскери-теңіз күштерінде "Чунг Шан" деген атпен қызмет етті.

Құрылыс және жобалау

Бұл – АҚШ-тың Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін эскорттық кемелерге деген үлкен сұранысты қанағаттандыру үшін салынған алты класс эсминец эскортының бірі. Кластар негізінен ұқсас болғанымен, әртүрлі қозғалтқыш жүйелерімен және қару-жарақтарымен жабдықталған. Buckley класы турбоэлектрлік жетегімен және 3 дюймдік артиллериялық қаруларымен ерекшеленді. Buckley (немесе TE) класындағы кемелердің жалпы ұзындығы 93 метр, перпендикулярлар арасындағы ұзындығы 91 метр, ені 11 метр, ал орташа сусымасы 3 метрді құрады. Стандартты сусымасы және толық жүктемедегі сусымасы болды. Екі қазандықтан бу шығып, турбиналарды іске қосты, олар электр генераторларын айналдырды, ал электр моторлары кемені жылжытты. Жүйенің қуаты , жылдамдығы шамамен болды. кемеде мұнай қоры болды, бұл шақырымдық қашықтыққа саяхаттауға мүмкіндік берді.

Кеменің негізгі қару-жарағы үш 3 дюймдік (76 мм) 50 калибрлі, су үстіне және әуе шабуылына қарсы қолданылатын қарулардан тұрды – екеуі алдыңғы жағында, біреуі артқы жағында, ашық орналасқан. Жақын қашықтықтағы қаруларға төрт еселенген 1,1 дюймдік/75 калибрлі зениттік пушка және сегіз Oerlikon 20 мм-лік пушка кірді. Үштік 21 дюймдік (533 мм) торпедалық аппараттар үлкен кемелерге қарсы қолданылуға мүмкіндік берді, ал суастына қарсы қаруларға Hedgehog минометі, сегіз тереңдік бомбасы лақтырғышы және екі тереңдік бомбасы рельсі кірді. Экипаж 186 офицер мен қатардағы әскерден тұрды. 16-сы күні, 1-ші және 4-ші өрт сүйеу бөлімдері Иво Джимаға қонуға дейін бомбалауды бастағаннан кейін, Blessman эскорттан бөлініп, аралды сағат тіліне қарсы айналып, жағажайларды жақыннан барлау жүргізді. Сол күні кешке ауыр кемелерді эскорттағаннан кейін, Blessman 17-сі күні 0941-ден кейін "Жылы тастар" (Иво Джиманың кодолық атауы) оңтүстігінде Gilmer кемесімен кездесті. Содан кейін ол төрт қайығының үшеуін түсіріп, UDT 15-ті жағажайларды барлауға жіберді және ол теңізге қарай кетіп бара жатқанда, айналасында ұсақ калибрлі снарядтардың жарылғанын байқады. Жағалаудан шамамен алысқаннан кейін, Blessman Blue 1 және Blue 2 жағажайларының үстінде бір сағаттан астам уақыт тұрды, содан кейін қайықтарын қайтарып алды. UDT 15 хабарлаған қарсылыққа қарамастан, бір ғана адам (Фрэнк Самптер) оқтан жарақаттанды – ол бірнеше сағаттан кейін бас жарақатынан қайтыс болды; LCI(G) кемелері көп зақымданып, көптеген жандар зардап шеккенін хабарлады. Сол түстен кейін Blessman тағы да жағажайды барлаудан өтті, 1751-ге дейін барлық қайықтарын аман-есен қайтарып алып, Estes командалық кемесіне бет бұрды. Келесі күні, 18 ақпанда, ол эскорттық бекетке бағыт алды.

Бомбадан зақымдалған

Алайда, ол жолда келе жатқанда, сағат 21:21-де "Бетти" деп танылған жау бомбалаушысы кеменің оң жағынан, өте төмен ұшып өтіп, атып-шабуыл жасады және жоғары жылдамдықты тасымалдағыштың бірінші машина бөлімінің үстіндегі оң жақ асханасына тікелей бомба тиді. Екінші бомба кеменің түтініне тиіп, сырғып өтіп, жарылмай жақын жерге құлады. Дереу асханада, кемелік асханада және бас палубадағы әскерлердің жатақханаларында өрт шықты, соның салдарынан кеме толық қуатын жоғалтты. Тығыз түтін салдарынан екінші машина бөлімі мен өрт сөндіру бөлімі эвакуацияланды, ал минутына 500 галлондық портативті сорғы қирады, ал басқа барлық сорғылар соққыдан жұмыс істемей қалды. Бұл зақым Блессман экипажының су шелектерімен өрт сөндіруге және өрттің таралуын болдырмау үшін каскаларды пайдалануға мәжбүр етті. Кемешілер өрттің таралуын тоқтату үшін артқы жағына оқ-дәрілерді лақтырып, оқ-дәрілерді қоймалардан және әскерлердің жатақханаларынан шығаруға тырысты. Сағат 22:50-де, зениттік және жеңіл қару-жарақ оқ-дәрілері жарыла бастады, жараланғандарды эвакуациялауға мәжбүр етті. Барлығы 40 адам қаза тапты, оның ішінде 15 UDT-дан. Кеменің радиостанциялары істен шыққан еді, бірақ қайықтардың бірінен радиостанция табылып, Баррға хабарлама жіберілді. Гилмер көмекке келді, бірақ бастапқыда 300 метр қашықтықта қалды. Блессман кемесіндегі TNT-нің жарылу қаупі қаншалықты екені белгісіз болды. UDT командаларының басшысы Дрейпер Кауффман, жағдайды бағалау үшін Гилмерден Блессманға қайықпен барды. Гилмер шамамен 23:10-да кемеге жақындап, өртке су құюды бастады және шлангтарды жіберді. 1967 жылдың 1 маусымында Әскери-теңіз күштерінің тізімінен алынып тасталды. ROCS Chung Shan деп қайта аталды, PF 43 нөмірімен, кеме Қытай Республикасы Әскери-теңіз күштерінде амфибиялық тасымалдағыш емес, фрегат ретінде жіктеліп, бағаланды. 1979 жылы ол екінші 5 дюймдік зеңбірекпен жабдықталды, ал 1985 жылы оның Hedgehog суға қарсы минометтері 12,75 дюймдік (324 мм) суға қарсы торпедалар үшін екі үштік Mark 32 торпеда түтіктерімен ауыстырылды. 1990 жылдардың басында Чунь Шан, Тайвань қызметіндегі басқа да аман қалған эсминецтермен бірге балық шаруашылығын қорғау міндеттеріне ауыстырылды және қарусыздандырылды, тек екі 40 мм Bofors зеңбірегі қалды. Чан Шан 1995 жылдың мамыр айында Тайвань қызметінен босатылды. Оның бір винті Жаңа Тайбэй қаласының қару-жарақ паркінде (新北市武器公園) қойылған.

Марапаттар

Блессман Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін үш шайқас жұлдызымен марапатталды.