Кіріспе
"Everybody's a Critic" (EaC) – фильмдерді ұнататын адамдардың интернет-қоғамдастығына арналған веб-сайт. Ол, фильмдер талғамы ұқсас адамдардан фильмдер туралы ұсыныстар алу үшін ынтымақтастық сүзгісін қолданатын тәжірибе ретінде басталды. Уақыт өте келе, бұл ұсыныстар жүйесі веб-сайты киносүйер қауымдастығына, киносыншылар мен рецензенттерге айналды.
Тарих
2002 жылы Филадельфия маңындағы бағдарламашы Дэн Сейднер адамдардың ұқсас кино талғамдары бар басқалардан фильмдер туралы ұсынымдар ала алатын веб-сайт құрды. Сайт мүшелері (әрі қарай сыншылар деп аталады) фильмдерге баға қойып, жеке бағалары олардың бағаларына қаншалықты жақын екеніне қарай сайттағы барлық басқа сыншылардың тізімін алады. Сыншы осыдан кейін фильмдерді таңдау үшін өзіне ең жақын сыншының бағаларын қарап білуге болады. Сіздің кино талғамдарыңызға ең жақын сыншылардың есіміне басып, сіз көрмеген, бірақ олар көрген фильмдердің тізімін аласыз – олардың ең жоғары бағаланған фильмдерінен ең төмен бағаланғандарына дейін. Бұл әдіс сыншыларға қандай фильмдерді көруге болады деген ұсынымдарды ғана емес, сонымен қатар қай фильмдерден қашу керектігін де анықтауға мүмкіндік береді. EaC енді фильмтер туралы ұсынымдар алатын орыннан кино сыншылары мен киносүйер қауымдастығына айналды, олар терең мақалалар жазып, фильмдерді талқылайды, дауыс береді, сайыстарға қатысады және ойындар ойнайды. EaC қазірде 2900-ден астам сыншыны, 900 000-нан астам фильмге қойылған бағаны, 19 000-нан астам фильм туралы шолуды және дерекқорда 170 000-нан астам фильмді қамтиды.
Фильмдерді сыныптау
EaC сыншылары фильмдерді АҚШ мектеп жүйесіне ұқсас шкала бойынша бағалайды. А+ шкаланың ең жоғары бағасы, ал F – ең төменгісі. Қоғамның орташа бағалары көбінесе C+ мен B− аралығында болады. Сыншылар фильмдер шығар алдында оларға күтілім рейтингтерін де бере алады. Бұл рейтингтер 1-ден 5-ке дейінгі шкала бойынша қойылады. Келесі фильмге 5 бағасы беру – жоғары үміт пен қызығушылықты көрсетеді, ал 1 бағасы – керісінше. Сыншылар қоғамның фильмдердің шығуына қаншалықты күтіп отырғанына қарай, жақын арада шығатын фильмдердің тізімін көре алады.
Тізімдер
EaC сыншыларға түрлі тізімдер жасауға және оларды қолдауға мүмкіндік береді.
Менің сыншыларым
EaC сыншылары басқа сыншыларды түрлі себептермен белгілей алады, мысалы, ортақ талғамдары бар, ерекше рецензия жазатын, немесе достары бар сыншылар сияқты. EaC сыншыларға кейбір тізімдерді (төменде сипатталғандай) сүзгілеп, тек «Менің сыншыларым» деп белгіленген сайт мүшелерінің нәтижелерін ғана көруге мүмкіндік береді.
Белсенді сыншылар
EaC жүйелі түрде сайтқа кіретін сыншыларды автоматты түрде «Белсенді сыншылар» деп белгілейді. «Белсенді сыншылар» сүзгілерін кейбір EaC тізімдеріне (төменде сипатталғандай) қолдануға болады.
Кинолардың толық тізімі
Сыншылар көрген барлық фильмдердің тізімін сақтай алады. Егер сыншылар ЕАК дерекқорында әлі жоқ фильмдерді көрген болса, оларды дереу ЕАК дерекқорына қоса алады. Бұл тізімді сыншылар берген бағасы бойынша, атауы бойынша әліпби ретімен және шығарылған жылы бойынша реттеуге болады. Сондай-ақ, тізімді жанр бойынша сүзуге де болады.
Ең үздік/ең төменгі 100 тізімдері
Сыншылар барлық уақыттардағы ең жақсы және ең нашар фильмдерінің иерархиясын құра алады. Бұл тізімдер «Топ 100» және «Төменгі 100» деп аталады, бірақ бұл тізімдер 100 фильммен шектелмейді, сонымен қатар оларды жасау үшін міндетті түрде 100 фильм болуы керек емес. EaC «Топ 100» және «Төменгі 100» тізімдеріне сүйене отырып, автоматты түрде басқа тізімдерді жасайды. EaC сыншылардың «Топ 100» және «Төменгі 100» тізіміне енген фильмдерде түскен немесе жұмыс істеген актерлердің, режиссерлердің және сценаристтердің иерархиясын, сондай-ақ әр актердің, режиссердің және сценаристтің тізімде қанша фильмде қатысқанын көрсетеді.
Ең үздік актерлер, режиссерлер және жазушылар
Сыншылар фильм жасаумен айналысатын адамдардың тізімін жасауға және сақтауға құқылы. Актерлер, режиссерлер және сценаристер үшін жеке тізімдер бар. Сыншылар өздерінің сүйіктілеріне қарай осы тізімдерді иерархиялық түрде құрып, жаңарта алады.
Тізім
ЕАК сыншылары әлі көрмеген, бірақ көруге ниетті фильмдердің тізімін жасауға және жаңартуға мүмкіндік алады.
Өзіндік тізімдер
EaC сыншылары сүйікті концерттік фильмдер немесе өткен жылы көрген деректі фильмдер сияқты жеке тізімдерді жасауға және күтіп ұстауға мүмкіндік алады. Сыншының ойынша фильмдерге қатысты кез келген нәрсені тізімге қоюға болады.
Фильмдер рейтингісі
EaC платформасында қауымдастықтың жалпы рейтингісін көрсететін бірнеше тізім бар. Олардың ішінде «Ең жақсы 200 фильм» және «Ең нашар 200 фильм» тізімдері қауымдастық орташа бағасына сүйенген иерархияны көрсетеді. Бұл тізімдер келесі Wikipedia мақалаларында сілтемеленген: «Барлық уақыттағы ең ұлы фильмдер» және «Ең нашар фильмдер тізімі».
EaC сыншылары «Ең жоғары бағаланған, бірақ аса танылмаған 100 фильм» тізімін де көре алады, онда барлығы 3-тен 12 сыншыға дейін баға берген фильмдердің ең жоғары рейтингілері көрсетілген. EaC сыншылары тізімдерге сүзгілер қолдану арқылы фильмдер рейтингін өзгерте алады. Сыншылар жыл, жанр, «Менің сыншыларым», сыншы бағалаған және бағаламаған фильмдер бойынша сүзгілей алады.
Қауіпті тізім
ЕО сыншылары басқа барлық ЕО сыншыларының тізімін көре алады, онда әр сыншының жеке тізімдеріне сілтемелер бар. Бұл тізімді аты-жөні, тіркелу күні, берілген бағалар саны, жасы және жынысы бойынша реттеуге болады. Сондай-ақ, тізімді белсенді сыншылар, мерзім, жас, жыныс және аты бойынша сүзуге болады.
Қауымдастық
Ұсыным жүйесі веб-сайты және түрлі фильмдерге қатысты тізімдерді сақтау орнынан өзгеше, EaC сонымен қатар қауымдастыққа бағытталған веб-сайт болып табылады. Талқылау веб-сайттың маңызды бөлігі болып табылады және EaC қауымдастығынан көптеген достық және серіктестік қарым-қатынастар туындады. Мысалы, TC Candler, Ричард Пропс және Джейкоб Холлдың серіктестігі – EaC сыншылары өздерінің киношолу веб-сайтын құрды: independentcritics.com. EaC сыншылары фильмдерді, актерлерді, сценаристтерді және режиссерлерді EaC дерекқорына қосу арқылы сайт деректерінің өсуіне қатысады, бұл оны интерактивті және қауымдастыққа бағытталған жобаға айналдырады. EaC сыншылары өз еркімен қауымдастық сайыстарын, дауыс берулерді және ойындарды ұйымдастырады.
Қоғамдық аудит
ЕАК сыншылары "Үміт сөздері" атты бір жылдық қайырымдылық шарасын өткізді, ол балаларға жасалатын зорлық-зомбылыққа қарсы күресетін "Балаларды қорлауды болдырмау Америка" және "Отбасылық зорлық-зомбылыққа қарсы ұлттық коалиция" сияқты қайырымдылық ұйымдарына қаражат жинады. Бірнеше ЕАК сыншысы 2005 жылы ЕАК туралы жазылған әрбір мақала үшін (белгілі бір талаптарға сәйкес) ақшалай үлесім түрінде демеушілік жасады. 2005 жылдың соңында бірнеше сыншы қосымша ақшалай көмек көрсетті. Шараны Индиана штатындағы "Tenderness Tour" коммерциялық емес ұйымының атқарушы директоры және ЕАК мүшесі Ричард Пропес ұйымдастырды.