Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Гам тұмандығы (Gum 12) – Вела және Пуппис шоқжұлдыздарында 36° бойымен созылған эмиссиялық тұмандық. Ол Жерден шамамен 450 парсек қашықтықта орналасқан. Көзге көрінбейтіндей, ол шамамен миллион жыл бұрын болған жарылыстың (супернованың) кеңіген (әлі де кеңейіп жатқан) қалдықтары деп ұзақ уақыт сеніп келді. Жақындағы зерттеулер оның дамыған H II аймағы болуы мүмкін екенін көрсетеді. Онда 11 000 жылдық Вела суперновасының қалдығы және Вела пульсары бар. Гам тұмандығында шамамен 32 кометалық глобула бар. Бұл тығыз бұлт ядролары O типіндегі γ2 Vel және ζ Pup жұлдыздарынан, сондай-ақ Вела суперновасының қалдығының бұрынғы прогеныторынан келетін күшті сәулеленуге ұшырайды, нәтижесінде бұлт ядролары ыстық жұлдыздардан комета тәрізді пішінге айналып буланады. Қоғамдағы түсінік бойынша, кометалық глобулалар да жұлдыздардың пайда болуымен байланысты. Осы кометалық глобулалардың біріндегі ерекше нысан – Гербиг-Хароның HH 46/47 объектісі. Ол оны ашқан австралиялық астроном Колин Стэнли Гамның (1924–1960) құрметіне аталған. Гам өзінің зерттеулерін 1955 жылы «Оңтүстік H альфа тұмандықтарын зерттеу» атты еңбегінде жариялаған (Гам каталогын қараңыз). Сондай-ақ, ол 1952 жылы «Гам тұмандығының» ашылуын «Обсерватория» журналында жариялады. Байқаулар Комонвелт обсерваториясында жүргізілді. Гам тұмандығы Аполлон-16 барысында, командалық модуль Күн мен Жердің қос көлеңкесінде болғанда, Kodak жоғары жылдамдықты пленкасымен суретке түсірілді.
The Gum Nebula (Gum 12) is an emission nebula that extends across 36° in the southern constellations Vela and Puppis. It lies approximately 450 parsecs from the Earth. Hard to distinguish, it was widely believed to be the greatly expanded (and still expanding) remains of a supernova that took place about a million years ago. More recent research suggests it may be an evolved H II region. It contains the 11,000 year old Vela Supernova Remnant, along with the Vela Pulsar. The Gum Nebula contains about 32 cometary globules. These dense cloud cores are subject to such strong radiation from O type stars γ2 Vel and ζ Pup and formerly the progenitor of the Vela Supernova Remnant that the cloud cores evaporate away from the hot stars into comet like shapes. Like ordinary Bok globules, cometary globules are believed to be associated with star formation. A notable object inside one of these cometary globules is the Herbig Haro object HH 46/47. It is named after its discoverer, the Australian astronomer Colin Stanley Gum (1924–1960). Gum had published his findings in 1955 in a work called A study of diffuse southern H alpha nebulae (see Gum catalog). He also published the discovery of the Gum Nebula in 1952 in the journal The Observatory. The observations were made with the Commonwealth Observatory. The Gum nebula was photographed during Apollo 16 while the command module was in the double umbra of the Sun and Earth, using high speed Kodak film.
Танымал мәдениет
Жүсінткі тұмандығын "Жұлдызды жол" романы "Орионның итттерінде" "Тайтан" ғарыш кемесінің экипажы зерттейді.
The Gum Nebula is explored by the crew of the Starship Titan in the Star Trek novel Orion's Hounds.