Кіріспе
Джеймс Майкл Лингдох (8 ақпан 1939 жылы туған) – үндістандық мемлекеттік қызметкер және 2001 жылдың 14 маусымынан 2004 жылдың 7 ақпанына дейін Үндістанның Бас сайлау комиссары қызметін атқарды. 2003 жылы ол мемлекеттік қызмет көрсеткені үшін Рамон Магсейсей сыйлығымен марапатталды.
James Michael Lyngdoh (born 8 February 1939) is an Indian civil servant and was Chief Election Commissioner of India from 14 June 2001 to 7 February 2004. He was awarded the Ramon Magsaysay Award for Government Service in 2003.
Сайлау комиссары қызметі
1997 жылы президент Лингдоны Үндістанның үш сайлау комиссарының бірі деп атады. 2001 жылға қарай ол бас сайлау комиссары болды. Лингдо тез арада Үндістанның ең қиын жағдайдағы екі штатында да қиындықтарға тап болды.
Гуджарат сайлауы мен Нарендра Модимен бетпе-бет келу
2002 жылдың шілдесінде Гуджарат штатының губернаторы С. С. Бхандари, Бас министр Нарендра Моди басқаратын штаттық кабинеттің ұсынысы бойынша, Гуджарат Ассамблеясын мерзімінен тоғыз ай бұрын таратып жіберді. Бұл шешімді басты оппозициялық Конгресс партиясы мен солшыл партиялар сайлау комиссиясын мерзімінен бұрын сайлау өткізуге мәжбүрлеу әрекеті деп сынады. Конституциялық талаптар бойынша, екі сессия арасында алты айдан аспау керек екендігі ескерілді. Ассамблеяны таратуға сайлау комиссиясы, штатта болған соңғы діни қақтығыстардың салдарынан, бұрыннан қарсылық білдірген болатын. Лингдох басқарған сайлау комиссиясы Гуджаратта мерзімінен бұрын сайлау өткізу мүмкіндігін жоққа шығарды. 2002 жылдың 20 тамызында Вадодара қаласына жақын Боделиде өткен қоғамдық жиында Нарендра Моди Лингдохты сынап сөйледі. Моди сайлау комиссиясы Гуджарат штатындағы сайлауды кейінге шегеру себебі Лингдохтың христиан дініне жақындығында екенін айтты. Лингдох діни негізде шабуыл жасағаны үшін Нарендра Модиге жауап беріп, оның әрекетін "өте жаман" және атеизмді білмейтіндердің "қарапайым әңгімесі" деп бағалады. Премьер-министр Ваджпаидің сөгісінен кейін бір күн өткен соң, Моди Лингдохпен болған дау Ваджпаидің "нұсқауларымен" аяқталғанын мәлімдеді, бірақ Гуджаратта ертерек сайлау өткізу туралы талабын қайталады. 2002 жылдың қазан айында Үндістанның Жоғарғы соты Гуджараттағы сайлауды кейінге қалдыру туралы сайлау комиссиясының шешімін қолдады.
Жарияланымдар
2004 жылы Лингдо "Қолайсыз сайлаудың хроникасы" атты кітап жариялады. Бұл кітапта ол Үндістандағы сайлау процесі және Сайлау комиссиясының рөлі туралы кеңінен тоқталады. Ол 2002 жылы Джамму және Кашмирде өткен әкімшілік сайлаудың хроникасы болып табылады. Кітапта сондай-ақ 2002 жылғы Гуджарат сайлауы да талқыланады. Кітап кеңінен мақтауға және жоғары бағаланды.
Зейнетақыға шыққаннан кейін
Ол зейнетке шыққаннан кейін де қоғамдық өмірде белсенді. Ол Үндістанның сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес ұйымы "Үндістанды жаңарту бастамасының" мүшесі. 2011 жылдың ақпан айында Лингдох "Бос және әділ сайлау – демократияның жаны" тақырыбындағы сессияны төрағалық еткеннен кейін журналистерге берген сұхбатында сайлауды мемлекеттік қаржыландырудың "тиімсіз" екенін, ал сайлау күресі кандидаттар емес, партиялар арасында жүзеге асырылатын пропорционалды өкілдік жүйесінің дұрыс болатынын айтты, себебі бұл шығындарды едәуір төмендетер еді. 2012 жылдың маусым айында Лингдох "Үндістан демократиясы және сайлаулары – Не істеу керек?" тақырыбындағы дөңгелек үстелде парламент депутаттарының кем дегенде 50 пайызы үшін пропорционалды өкілдік жүйесін енгізу сайлаудағы бұрмашылықтарды азайтатынын айтты. Ол саяси партиялар пропорционалды өкілдікке көшсе, жеке тұлғаларды сайлауға жұмсалатын қаржы мөлшері азаятынын түсіндірді. Ол сайлау комиссиясы саяси партиялардың ішкі сайлауларын да өз бақылауына алуы керек екенін пікір білдірді, өйткені оның ойынша, осылайша ғана демократия қамтамасыз етіледі.