Кіріспе

1956 жылы Жак Кусто мен Луи Малле бірлесіп режиссерлік еткен француздық деректі фильм. Теңіздің тереңдігін түсіру үшін су асты кинематографиясын алғаш рет түрлі түстерде қолданған фильмдердің бірі. Фильмнің атауы Жак Кустоның 1953 жылы жарық көрген «Үнсіз әлем: теңіз астындағы жаңалықтар мен оқиғалар» кітабынан алынған.

Фильм

Фильм "Калипсо" кемесінде түсірілді. Кусто және оның суға батушылар тобы екі жыл бойы Жерорта теңізінде, Персия шығанағында, Қызыл теңізде және Үнді мұхитында 25 километрлік фильм түсірді, оның 2,5 километрі аяқталған деректі фильмге енгізілді. Кейіннен фильм түсіру барысында қоршаған ортаға келтірілген зиян үшін сынға ұшырады. Бір көріністе "Калипсо" экипажы, белгілі бір себеппен кіт балықтың мүрдесіне тартылған акулалардың тобын қырғынмен өлтіреді, ал кіт балықтың өзі экипаждың қатысуымен, бірақ әдейі емес (Кусто кемені кіттер тобына жақын мақсатымен бағыттап, соқтығысқан кіт балығын жарақаттады, ал содан кейін кіт балықтың баласы винтпен жараланды). Тағы бір көріністе Кусто жақын маңайдағы теңіз жануарларын толық санау үшін коралл рифінің жанында динамит қолданады. Кейін Кусто қоршаған ортаны қорғауға көбірек бейімделді, теңізді сақтау қозғалысына қатысты, тіпті Тед Тернер оны "экологиялық қозғалыстың әкесі" деп атады.

Қабылдау

"Сайқын әлем" 1956 жылы Канн кинофестивалінде көрсетіліп, "Алтын пальма" сыйлығын жеңіп алды; Майкл Мурдың "Фаренгейт 9/11" фильмі 2004 жылы осы жетістікті қайталағанға дейін, бұл сыйлықты жеңіп алған жалғыз деректі фильм болды. Фильм АҚШ-та 1956 жылдың 24 қыркүйегінде Columbia Pictures тарапынан шығарылып, 3 миллион доллардан астам табыс әкелді. Бұл Кустоның деректі фильмдерінің арасында "Үздік деректі фильм" номинациясындағы алғашқы "Оскар" сыйлығын жеңіп алған туындысы болды.