Кіріспе

Хосе Мария Велаз (4 желтоқсан 1910 жыл - 18 шілде 1985 жыл) - Чилиде туған иезуит діни қызметкері және педагог. Ол 1955 жылы Венесуэланың Каракас қаласында құрылған Fe y Alegría ("Иман және қуаныш") серіктестігінің негізін қалаушы ретінде танымал. Бұл серіктестік иезуит діни қызметкерлері, университет студенттері және отбасыларды біріктіріп, қауымдастықты жұмылдыруға және кедей және маргиналданған отбасылардың балаларына сапалы білім беруге бағытталған. Велаздың қызметі Латын Америкасында иезуит білімінің орта және жоғарғы таптың жастарын дамытудан, мүсінкиліктерге білім беруді кеңейтуге қарай бұрылысындағы маңызды әлеуметтік қозғалыс ретінде қарастырылады.

Ерте өмір және білім

Хосе Мария Велаз 1910 жылдың 4 желтоқсанында Чилидің Ранкагуа қаласында испандық христиан отбасында дүниеге келді. Бала кезінде Велаздың әжесі оған Ла Виргенге деген ерте махаббатты сіңірді. Ол Игнасио де Лойола сияқты әулиелердің тарихтарын оқып өсті және оқыған және өзі құраған оқиғалардың батыры ретінде өзін елестетуді ұнататын. Велаз бастауыш мектепті О'Хиггинс институтында оқыды. Ол 10 жасқа толғанда – әкесінің кенеттен қайтысынан кейін бес жыл өткен соң – Велаздың анасы оны және оның үш кіші бауырларын жақсы білім алу үшін Испанияға теңіз арқылы алып кетті. Оның отбасы Лойолаға қоныстанды, ал қайтадан тұрмысқа шықпаған анасы Велазды және оның бауырларын иезуит мектебіне жіберді. Бала кезінде Велаз интернатта оқыды және Туделадағы Ксавье колледжінде орта мектепті бітірді. Кейіннен ол Сарагоса университетінде заңгерлік мамандығын оқуға түсті.

Иезуит

1928 жылы Велаз университеттік оқуын тастап, Иса қоғамына қосылды. 1934 жылы ол және басқа иезуит бауырлары Испания Республикасы тарапынан жер аударылды, сондықтан ол Испаниядан Бельгияға кетіп, Ловендегі католик университетінде грек, латын және кастиль тіліндегі әдебиеттерді оқыды. Ухуда (Қытай) қызмет етуге бұйрық күтіп тұрған кезде, 1936 жылы Велаз Венесуэлаға тағайындалды. Азаматтық соғыс басталғандықтан ол кетіп бара жатқанда отбасымен қоштаса алмады. Сол кезде діни тұлғаларға виза алу қиын болғандықтан, Велаз Венесуэлаға мата және шарап сатушы кейпінде кірді. Ол келген кезде депортацияға ұшырау қаупіне қарамастан, 1939 жылға дейін Сан-Игнасио-де-Каракас мектебінде мұғалім болып жұмыс істеді және Center Excursionista Loyola (Loyla Hiking Center) орталығын құрды. 1939 жылы Велаз Испанияға оралып, 1945 жылға дейін Оньяда теологияны оқыды. Велаз діни қызметін Венесуэланың кедей және маргиналданған халқын білім беру арқылы қолдаудан бастады, бұл топтардың жеке дамуына және қоғамдық өмірге қатысуына көмектеседі деп сенді. 1946 жылдан 1948 жылға дейін ол Сан-Игнасио-де-Каракас мектебінің рухани жетекшісі болды. 1948 жылдан 1954 жылға дейін Сан-Хосе-де-Мерида мектебінің ректоры қызметін атқарды. Ол қызмет еткен кезеңде Велаз San Javier del Valle, 800 гектар жерді сатып алды, ол толыққанды орман шаруашылығын дамытуға арналған еді. 1950 жылдың желтоқсанында ұшақ апатында қаза тапқан 27 студенттің құрметіне Сан-Хавьер-дель-Валле-Гранде рухани жаттығулар үйін, сондай-ақ Сан-Хосе-де-Мерида мектебіне тәуелді Анд аймағындағы мектептер желісін құрды. Бұрынғы студенттерінен Баринастан Сан-Кристобальға дейінгі жол ашу жобасы жүргізіліп жатқанын білгеннен кейін, Велаз ректорлық қызметін аяқтағаннан кейін Баринас жазығындағы мектептер желісі үшін жоспар жасады. Алайда, бұл жоспар Иса қоғамынан мақұлдау алмады, ол Велазға 1954 жылы Каракастағы Андрес Белло католик университетінде руханилық директоры және гуманитарлық ғылымдар профессоры болып қызмет етуді бұйырды.

Қуаныш пен қуаныш

Университет еріктілерінің қолдауымен Велаз 1955 жылы Венесуэланың Каракас қаласында Fe y Alegría ұйымын құрды. Бұл ұйым аймақта тұратын кедей және маргиналданған топтардың балаларына тегін мемлекеттік білім беруді қамтамасыз ету мақсатымен құрылған. Жергілікті тұрғындар Абрахам мен Патрисия Рейес Веластың жобасы туралы естігеннен кейін, олар оған өз үйлерін сыйға тартты, ол осы бастаманың алғашқы мектебіне айналды. 1960 жылы Велаз Андрес Белло католик университетіндегі міндеттемесінен бас тартып, Fe y Alegría-ға толыққанды берілді.

Өлім және мұра

1974 жылы Вэлаз Техас штатының Хьюстон қаласында жүрек операциясынан өтті. Келесі жылы ол Меридадағы Эль-Валлеге зейнетке шықты, ал оның інісі Хосе Мануэль "Fe y Alegría" ұйымының басқарушысы болды. Өмірінің соңына дейін Вэлаз бірнеше жобамен айналысты, оның ішінде "Fe y Alegría" ұйымын Африкаға тарату және Гран-Сабананың жергілікті тұрғындары үшін мектептер желісін құру. Сонымен қатар, ол Венесуэланың Сан-Игнасио-дель-Маспаро қаласындағы ауыл шаруашылығы мектептері желісін дамытуға көмектесті, ол 1985 жылдың 18 шілдесінде жүрек талмасынан қайтыс болды.

Құрмет пен марапаттар

1980 жылы Андрес Белло католик университеті Вэлазды көрнекті педагог қызметі үшін білім беру саласындағы құрметті доктор дәрежесімен марапаттады.