Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік-шығыс Африка халқы, кейінгі антик дәуірінде құжатталған
аңызды жандар
Northeast African people documented in late antiquity
the legendary beings
Блемилер (Βλέμμυες немесе Βλέμυες, Blémues, латынша: Blemmyae) – Шығыс Шөлде мекендеген халық. Олар б.з.д. 7 ғасырдан бастап б.з. 8 ғасырына дейін жазба дереккөздерде кездеседі. IV ғасырдың соңына қарай, олар Төменгі Нубияны басып алып, мемлекет құрған. Филедегі Изида ғибадатханасындағы жазбалар Блеми мемлекетінің құрылымы туралы маңызды мәліметтер береді. Блемилер, әдетте, кейінгі антик дәуірінде гүлденген археологиялық Х тобы мәдениетінің бір бөлігі деп есептеледі.
The Blemmyes (Βλέμμυες or Βλέμυες, Blémues , Latin: Blemmyae) were an Eastern Desert people who appeared in written sources from the 7th century BC until the 8th century AD. By the late 4th century, they had occupied Lower Nubia and established a kingdom. From inscriptions in the temple of Isis at Philae, a considerable amount is known about the structure of the Blemmyan state. The Blemmyes are usually identified as one of the components of the archaeological X Group culture that flourished in Late Antiquity.
Шығу тегі
Б.з.д. 1000 жылдары археологтар C тобы деп атаған халық тобы Төменгі Нубиядан (қазіргі Асван мен Уади-Хальфа арасындағы аймақ) көшіп келіп, Жоғарғы Нубияға (Суданның Донголадан солтүстікке қарай Нил аңғары) қоныстанды, онда шамамен б.з.д. 750 жылдан бастап Напата патшалығын құрды. Біраз уақыт бойы бұл патшалық Мысырды да бақылап, оның 25-ші династиясын қамтамасыз етті. Осы кезеңде "пан-күмбез халықтары" деп аталатын тағы бір мәдениеттің археологиялық қалдықтары табылды. Олар жазба дереккөздердегі Меджай тайпасымен байланыстырылған. Оларға қатысты орындар қазіргі Бежаның орталық аймағындағы Хор Арбаат және Эркуитте анықталды. Дәлелдер "пан-күмбез халықтарының" аз ғана бөлігі Нил аңғарында, египеттіктер мен C тобының арасында шағын топтастықтар құрып өмір сүргенін көрсетеді, олар мерзімімен шөлде барлаушы, жауынгер немесе кенші ретінде пайдаланылды. Бұл өзен аңғарындағы егіс шаруашылығын қиындатты. Климаттың өзгеруі салдарынан Нил деңгейі б.з. бірінші ғасырының басында сақия су доңғалағының ойдағыдай жұмыс істеуімен ғана толықтырылатын деңгейге дейін төмендеді. Осыған дейін бұл аймақта сирек кездесетін шөл көшпелілері ғана тұрды. Саяси жағдайдан қарағанда, бұл "ешкімнің жері емес, эскортсыз келе жатқан керуендер қарақшылардың қолына түсетін" аймақ болатын.
Around 1000 BC a group of people, referred to by archeologists as C group, migrated from Lower Nubia (the area between present day Aswan and Wadi Halfa) and settled in Upper Nubia (the Nile Valley north of Dongola in Sudan), where they developed the kingdom of Napata from about 750 BC. For some time this kingdom controlled Egypt too, supplying its 25th Dynasty. Contemporary with them are the archaeological remains of another cultural group, "the pan grave people". They have been identified with the Medjay of written sources. Sites related to them have been found at Khor Arba'at and Erkowit in the heartland of present day Beja. The evidence suggests that only a minority of "the pan grave people" lived in the Nile Valley, where they existed in small enclave communities among the Egyptians and C group populations, being periodically used as desert scouts, warriors or mine workers. making river valley agriculture difficult. Due to climatic change, the level of the Nile had been lowered to a degree which could only be compensated for at the beginning of the first century AD, when the saqiyah waterwheel was developed. Until then, the area was only sparsely populated by desert nomads. Politically, it was "a sort of no man's land where caravans, unless they were provided with considerable escort, were delivered to brigands".
Мәдениет
Блемилер қазіргі Судан аумағында кеңайып жатқан үлкен аймақты мекендеген. Олардың арасында Фарас, Калабша, Баллана және Аниба сияқты маңызды қалалар болған. Бәрі де египеттік, грек, рим және нубиялық элементтері араласқан қабырғалармен және мұнаралармен бекітілген. Калабша Блемилердің астанасы болды. Блеми мәдениеті Мероит мәдениетінің ықпалында болды, ал олардың діні Калабша және Филае ғибадатханаларында шоғырланған. Бұл ғибарат – жергілікті сәулет өнерінің ұлы шедеврі, онда Мандулис атты күн құдайына, арыстан кейпінде табынушылық жасалған. Фила – Изида, Мандулис және Анхурға арналған ғибадатханалары бар, көптеген зыяратшылар барып-қайтатын орын. Рим императорлары Август және Траян осы қалаға жаңа ғибадатханалар, алаңдар мен монументалды құрылыстар салдырып, үлкен үлес қосты.
The Blemmyes occupied a considerable region in what is modern day Sudan. There were several important cities such as Faras, Kalabsha, Ballana, and Aniba. All were fortified with walls and towers of a mixture of Egyptian, Hellenic, Roman, and Nubian elements. Kalabsha would serve as the capital of the Blemmyes. The Blemmyes culture was also influenced by the Meroitic culture, and their religion was centered in the temples of Kalabsha and Philae. The former edifice was a huge local architectural masterpiece, where a solar, lion like divinity named Mandulis was worshipped. Philae was a place of mass pilgrimage, with temples to Isis, Mandulis, and Anhur. It was where the Roman Emperors Augustus and Trajan made many contributions with new temples, plazas, and monumental works.
Дін
Блемиелердің діни амалдары туралы біздегі көптеген мәліметтер Фила және Калабша ғибадатханаларындағы жазулардан, сондай-ақ Филадағы Изис құдайына табыну туралы римдіктер мен египеттіктердің баяндамаларынан алынған. Мандулис Калабшада құлшылыққа ие болған. Абен, Амати және Хопан құдайларына арналған қосымша культ-қоғамдар құрылды. Прокопийдің сөзіне сүйенсек, блемиелер Озирис пен Приапусқа да табынған. Прокопий сонымен қатар блемиелердің күнге адамдық құрбандық шалғанын айтады. Алтыншы ғасырдың басында Гебелейннен келген хаттар блемие халқының бір бөлігінің христиан дініне көшкенін көрсетеді.
Most of our information on Blemmye religious practices comes from inscriptions in the temples of Philae and Kalabsha, and from Roman and Egyptian accounts of the worship of Isis at Philae. Mandulis was worshipped at Kalabsha. Additional cult societies were dedicated to the gods Abene, Amati, and Khopan. According to Procopius, the Blemmyes also worshipped Osiris and Priapus. Procopius also alleges that the Blemmyes made human sacrifices to the sun. Letters from Gebelein from the early sixth century suggest that some portion of the Blemmye population had converted to Christianity.