Кіріспе

Құрылысы жойылған бауырымен жорғалаушылар туысы

Марасухус ("Мара крокодилі" деген мағынада) – лагосухуспен синоним болуы мүмкін, базальды динозавр тәрізді археозаврлар туысы. Бұл туыс бұрынғы жылы сипатталған, қазіргі заманғы архозавр лагосухустың жаңа түрі деп есептелді. Алайда, 1994 жылғы зерттеуде лагосухустың бастапқы материалының анықтамалық белгілері жеткіліксіз екені көрсетілді. Осыған байланысты, лагосухус және оның түпкілікті түрі (Lagosuchus talampayaensis) nomen dubia санатына енуі мүмкін. Сан-Мигель-де-Тукуман мұражайында сақталған лагосухус үлгілері, L. talampayaensis-ке қарағанда анықтамалық белгілері жағынан артықшылыққа ие деп танылды, сондықтан оларға жаңа туыс – Марасухус аты берілді.

Ашу және тарихы

Марасухус Аргентинаның Чанарес формациясынан табылған. Бұл формация ерте Карний (Кейінгі Триас кезеңінің бірінші сатысы) шамамен 235-234 миллион жыл бұрын қалыптасқан. Марасухустың алғашқы белгілі қалдықтарын қоса алғанда, көптеген Чанарес қазбалары 1964-1965 жылдарғы палеонтологиялық экспедиция нәтижесінде табылды. Бұл экспедицияны MCZ (Гарвардтағы Салыстырмалы зоология мұражайы) және MLP (Аргентинаның Ла-Плата қаласындағы Ла-Плата мұражайы) палеонтологтары жүргізді. Экспедиция кезінде жасалған жаңалықтар кейіннен MCZ-ден Альфред Ромердің бірнеше мақалаларында сипатталды. Сол кезде ПВЛ-дің (Палеонтология де Вертебрадос, Сан-Мигель-де-Тукумандағы ‘Мигель Лильо’ институты, Аргентина) Хосе Бонапарт басқа экспедициялары аймақтан қосымша қазбаларды тапты. *Marasuchus lilloensis* жануардың қаңқа анатомиясының көп бөлігін көрсететін бірнеше үлгі бойынша белгілі, бірақ бас сүйектерінің материалдары шектеулі. Дегенмен, Пауль Серено мен Андреа Аркуччидің (1994) кейінгі зерттеуі *Lagosuchus*-тың бастапқы типтік үлгісі нашар сақталған және диагностикалық белгілері анықталмаған деген қорытындыға келді. Олар басқа үлгілерді *Lagosuchus* туысына жатқызуға қарсы болды, оны *nomen dubium* деп санады. Сондай-ақ, көптеген ПВЛ үлгілерінің аяқ-қол пропорциялары және басқа да айқын ерекшеліктері *Lagosuchus* үлгілерінен өзгеше екенін атап өтті. Осы негізде ПВЛ үлгілерін қамтитын жаңа туыс құрылды. Бұл жаңа туыс *Marasuchus* ("Мара крокодилі") деп аталды, бұл *Lagosuchus* ("Кролик крокодилі") этимологиясына сілтеме. Оған *Marasuchus lilloensis* деген атау берілді, ол Ромердің Тукуман үлгісіне берген түрлік атауына негізделген. 2019 жылы *Lagosuchus*-тың типтік үлгісін Федерико Агнолин мен Мартин Эскурра қайта қарап шықты, олар типтік үлгіде Серено мен Аркуччи *Marasuchus* үшін анықтаған бірнеше диагностикалық белгілердің бар екенін атап өтті. Бұдан әрі, олар скелеттің мөлшері мен кейбір ерекшеліктерінің өзгеруі онтогенетикалық немесе жеке даралық ерекшеліктер болуы мүмкін екенін дәлелдеді. Осыған байланысты ПВЛ үлгілері *Lagosuchus* туысына қайта жатқызылды. Олардың қорытындысынан кейін *Marasuchus lilloensis* тағы да *Lagosuchus talampayensis*-тің синонимі ретінде қарастырылуы мүмкін.

Сипаттама

Пропорциялары жағынан Марасухус көбінесе Коэлофизис сияқты ерте теропод динозаврларына ұқсас болды. Аяқтары ұзын және жіңішке, сонда артқы аяқтары алдыңғы аяқтарынан шамамен екі есе ұзын болған. Осы пропорциялар оның екі аяқты болғанын және динозаврларға тән тік қалыпқа ие болғанын көрсетеді. Мойны ұзын, әдепкі қалпында S пішіндес қисыққа иілген, ал құйрығы өте ұзын және жұқа болған, бірақ түбінде қалыңдау келген. Марасухустың типтік үлгісінің (PVL 3871) фемуры 5,75 см (2,26 дюйм) ұзындықта болды, бұл Лагосухус талампайенсис типтік үлгісінен шамамен 40-50% үлкен. Дегенмен, Марасухус әлі де кішкентай және жеңіл салмақты жануар болды. және Барон және авторлардың (2017) Динозавриясы бойынша: