Кіріспе

Ферменттер класы. Сукцинил кофермент А синтетазасы (SCS, сондай-ақ сукцинил CoA синтетазасы, сукцинат тиокиназасы немесе сукцинат CoA лигазасы деп те аталады) – сукцинил CoA-ны сукцинатқа айналдыратын қайтымды реакцияны катализдейтін фермент. Бұл фермент аталған реакцияны бейорганикалық фосфат молекуласы мен нуклеозид дифосфаты (GDP немесе ADP) молекуласынан нуклеозид трифосфаты (GTP немесе ATP) түзілуімен байланыстырып, оның жүзеге асуын жеңілдетеді. Ол жасушалық метаболизмдегі маңызды цикл – лимон қышқылы циклының катализаторларының бірі болып табылады және жасушаның митохондриялық матрицасында орналасқан.

Метаболистік аралық заттардың пайда болуы

SCS сукцинил CoA мен сукцинаттың өзара айырбасталуын реттеу арқылы молекулалардың басқа метаболизмік жолдарға өтуін жеңілдетеді. Бұл маңызды, себебі сукцинил CoA порфирин, гем және кетон денелерінің биосинтезі үшін қажетті аралық зат болып табылады.

Регуляция және тежеу

Кейбір бактерияларда фермент транскрипциялық деңгейде реттеледі. SCS (sucCD) генінің α-кетоглутарат дегидрогеназа (sucAB) генімен бірге, сукцинат дегидрогеназа оперонының құрамына кіретін sdhC деп аталатын промотордың бақылауымен транскрипцияланатыны көрсетілген. Бұл оперон оттегінің болуымен жоғары реттеледі және көміртек көздерінің әртүрлілігіне жауап береді. Гистидиннің фосфорилдануын болдырмайтын, LY26650 сияқты антибактериялық препараттар, бактериялық SCS-тің қуатты ингибиторлары болып табылады.

Оңтайлы белсенділік

Өлшемдер (соя бұршағының SCS арқылы жүргізілген) 37 °C оптималды температура және 7.0-8.0 оптималды pH көрсетіп тұр.

Аурудың пайда болуындағы рөлі

Сәбилердегі қатерлі лактацидоз: СКЖ-ның бұзылуы сәбилердегі қатерлі лактацидоздың себебі болуы мүмкін, бұл - нәрестелерде уытты деңгейде сүт қышқылының жиналуымен сипатталатын ауру. Аурудың ең ауыр түрінде, туғаннан кейін 2-4 күн ішінде өлімге әкеледі. Бұл жағдайға шалдыққан пациенттерде СКЖ-ның α-бөлігін кодтайтын SUCLG1 генінде екі базалық жұптың жойылуы анықталды. Осының салдарынан, СКЖ метаболизмде жұмыс істемейді, бұл гликолиз бен лимон қышқылы циклы арасындағы ағынның өте күшті бұзылуына алып келеді. Жасұрулардың функционалды лимон қышқылы циклы болмағандықтан, ацидоз пайда болады, себебі жасушалар АТФ өндірудің басты жолы ретінде сүт қышқылы өндірісін таңдауға мәжбүр болады.