Қос бағытты аударма: Машиналық аударманы бағалау және қолдану тәсілдері
Round-trip translation
Кері аударма (RTT) – мәтінді бір тілден екіншісіне, сосын кері аудару. Машиналық аударма сапасын бағалау үшін қолданылады, бірақ нәтиже әрқашан дұрыс болмайды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Round trip translation (RTT), сондай-ақ алға-артқа аударма, рекурсивті аударма және екі бағытты аударма деп аталады, бұл сөзді, сөз тіркесін немесе мәтінді басқа тілге аудару (түпкілікті аударма), содан кейін нәтижені бастапқы тілге қайта аудару (кері аударма), машиналық аударма (MT) бағдарламалық құралын пайдалана отырып жасалады. Оны көбінесе тіл білмейтін адамдар машиналық аударма жүйесін бағалау үшін немесе мақсатты тілмен таныс емес кезде мәтіннің машиналық аудармаға жарамдылығын тексеру үшін қолданады. Алынған мәтін бастапқы мәтіннен айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін болғандықтан, RTT көңіл көтеру құралы да болуы мүмкін. BLEU және F ұпайы автоматты бағалау әдістерін қолдана отырып, бес түрлі тегін онлайн аударма бағдарламаларын салыстырған зерттеу, түпкілікті аударманың және кері аударманың сапасын бағалап, екі аударманың сапасы арасында ешқандай байланыс жоқ екенін анықтады (яғни, жоғары сапалы түпкілікті аударма әрқашан жоғары сапалы кері аудармаға сәйкес келмейді). Автор RTT машиналық аударма бағдарламалық құралының сапасын болжау үшін тиімсіз әдіс екеніне қорытынды жасады, бұл сөйлемдер бойынша емес, үлкен мәтіндер үшін дұрыс.
Round trip translation (RTT), also known as back and forth translation, recursive translation and bi directional translation, is the process of translating a word, phrase or text into another language (forward translation), then translating the result back into the original language (back translation), using machine translation (MT) software. It is often used by laypeople to evaluate a machine translation system, or to test whether a text is suitable for MT when they are unfamiliar with the target language. Because the resulting text can often differ substantially from the original, RTT can also be a source of entertainment. A study using the automatic evaluation methods BLEU and F score compared five different free online translation programs, evaluating the quality of both the forward translation and the back translation, and found no correlation between the quality of the forward translation and the quality of the back translation (i. e., a high quality forward translation did not always correspond to a high quality back translation). The author concluded that RTT was a poor method of predicting the quality of machine translation software. not on a sentence by sentence basis but for larger texts.
Мәтіннің машиналық аудармаға жарамдылығы
Сондай-ақ, мәтіннің машиналық аудармаға жарамдылығын анықтау үшін RTT қолдануға болатыны ұсынылады. Егер RTT нәтижесінде алынған мәтін түпнұсқаға жақын болса, онда мәтін MT-ға жарамды деген идея бар. Егер RTT қолданғаннан кейін алынған мәтін дұрыс болмаса, қанағаттанарлық нәтижеге қол жеткізгенше бастапқы мәтінді өңдеуге болады. RTT-ні МТ жүйесінің сапасын өлшеу құралы ретінде қарастырған зерттеулердің бірі, мәтіннің машиналық аудармаға жарамдылығын болжау мүмкіндігін де қарастырды. Ол әртүрлі мәтін түрлерін пайдаланудың тікелей аударманың сапасы мен кері аударманың сапасы арасында ешқандай байланыс тудырмағанын анықтады. Басқа нұсқалары мәтінді түпнұсқа тілге қайта аудармас бұрын бірнеше тіл арқылы жібереді немесе мәтінді тепе-теңдікке жеткенше алға-кері аударуды жалғастырады (яғни, кері аударманың нәтижесі тікелей аударма үшін қолданылған мәтінмен сәйкес келеді). RTT ойын-сауық ретінде Филип К. Диктің "Галактикалық құмыра емшісі" романында кездеседі. Басты кейіпкер кітап атауларын және мақал-мәтелдерді RTT арқылы өткізіп, достарына түпнұсқасын болжауға ұсынады. Австралиялық "Spicks and Specks" телешоуы әндер сөздерін RTT қолданған "Turning Japanese" атты бәйге ұйымдастырды. Бәйгеге қатысушылар әннің сөздері алынған әннің атауын дұрыс болжауы керек еді.
It is also suggested that RTT can be used to determine whether a text is suitable for machine translation. The idea being that if RTT results in a text that is close to the original, the text is suitable for MT. If after using RTT, the resulting text is inaccurate, the source text can then be edited until a satisfactory result is achieved. One of the studies looking at RTT as a means of measuring MT system quality also looked at its ability to predict whether a text was suitable for machine translation. It found that using different types of text also did not result in any correlation between the quality of the forward translation and the quality of the back translation. Other variations send the text through several languages before translating it back into the original or continue translating the text back and forth until it reaches equilibrium (i. e., the result of the back translation is identical to the text used for the forward translation). RTT as entertainment appeared in Philip K. Dick's novel Galactic Pot Healer. The main character runs book titles and sayings through RTT then has his friends try to guess the original. The Australian television show Spicks and Specks had a contest called "Turning Japanese" which used RTT on song lyrics. Contestants needed to correctly guess the title of the song from which the lyrics were taken.