Кіріспе
Гаагадағы темір жол станциясы Den Haag Centraal (; ағылшын тілінде: "The Hague Central") – Нидерландының Оңтүстік Голландия провинциясындағы Гаага қаласындағы ең ірі темір жол станциясы және он екі перроны бар, Нидерландыдағы ең үлкен терминалды станция. Темір жол станциясы 1973 жылы ашылды, бұрынғы станциясы – Den Haag Staatsspoor, кейіннен бұзылыпты. Ол Гуда – Гаага темір жолының батыс терминалы болып табылады.
Den Haag Centraal (; English: "The Hague Central") is the largest railway station in the city of The Hague in South Holland, Netherlands, and with twelve tracks, the largest terminal station in the Netherlands. The railway station opened in 1973, adjacent to its predecessor: Den Haag Staatsspoor, which was subsequently demolished. It is the western terminus of the Gouda–Den Haag railway.
Тарих
Гаагадағы ең көне вокзал – Den Haag Hollands Spoor, 1843 жылы Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij Амстердам мен Лейден арасындағы теміржол Гаага мен Роттердамға дейін созылған кезде ашылды. Бұл станция қала орталығынан біршама қашықтықта, сол кездегі Рийсвик қалалық шекарасының сыртында орналасқан. 1870 жылы Nederlandsche Rhijnspoorweg Maatschappij (NRS) Гаагада екінші станция ашты. Бұл станция, Den Haag Rijnspoor, шығысқа қарай Гуда мен Утрехтке бағытталған пойыздарға қызмет көрсетті. 1890 жылы NRS мемлекеттендірілгенде, бұл теміржол Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen меншігіне өтті және станция Den Haag Staatsspoor деп қайта аталды. Den Haag Staatsspoor – А.В. ван Эркельдің жобалауымен салынған, теміржолға параллель орналасқан шағын ғимарат, кіреберісі қала орталығына қарай бұрыштап қараған. Бұл 1907 жылы салынған, бірақ 1953 жылы жабылған, теміржолды Шевенингенге дейін созуға арналған. Staatsspoor 19 ғасырдың соңында жолаушылар үшін Hollands Spoor және Амстердам–Харлем–Роттердам теміржолымен байланысты болды, бірақ бұл байланыс кейіннен тоқтатылды. 1962 жылы қала құрылысы бойынша дизайнер Дэвид Йокинен екі негізгі станцияның мәселесін шешу мүмкіндігін көріп, Staatsspoor және Hollands Spoor теміржол қозғалысының тек бір бөлігіне қызмет көрсетуін тоқтатуды ұсынды. Йокинен жоспары Staatsspoor станциясын толығымен бұзуды көздеді. Утрехт пен Гудадан келген теміржол Hollands Spoor станциясында аяқталады, ол қаланың орталық теміржол вокзалына айналады. Staatsspoor теміржолын бұзу қалалық автожол мен монорельстік желіге орын босатуға мүмкіндік береді. Алайда, бұл жоспар іске аспады. 1960 жылдары Nederlandse Spoorwegen Гаагаға орталық теміржол вокзалын салуды жоспарлады. Бастапқыда Hollands Spoor станциясын орталық вокзалға қайта жаңартуды көздегенімен, Гаага муниципалитеті бұл жоспарға қарсылық көрсетті, себебі ол үкіметтік ғимараттарға қолжетімділік үшін қала орталығына жақын жерді артық көрді. Сонымен қатар, Hollands Spoor айналасындағы ғимараттар болашақта рельстер мен платформаларды кеңейтуге жеткілікті орын қамтамасыз етпеді. Сондықтан Staatsspoor станциясының жанына жаңа станция салу туралы шешім қабылданды. Теміржолды Шевенингенге созу жоспары толығымен тоқтатылғаннан кейін, бұл жаңа станция Гуда–Гаага теміржолының соңғы станциясы болады. Құрылыс 1970 жылы басталды, ал 1973 жылдың 27 қыркүйегінде құрылыс бірнеше платформаны ашуға мүмкіндік беретіндей деңгейге жетті. Бұрын Staatsspoor станциясына бағытталған пойыздар Centraal станциясына ауыстырылды, ал қазіргі уақытта қажетсіз Staatsspoor сол жылы бұзылды. Автобус платформасы 1975 жылы ашылды, ал Centraal станциясының құрылысы 1976 жылы трамвай станциясының ашылуымен аяқталды. Теміржол вокзалы сол жылдың 28 мамырында ресми түрде ашылды. Станцияны Den Haag Laan van NOI және Амстердамға теміржолмен байланыстыратын қосымша жол 1975 жылы, ал Den Haag Hollands Spoor және Роттердамға теміржолмен байланыстыратын қосымша жол келесі жылы аяқталды. Бұл солтүстік, шығыс және оңтүстік бағытынан келген пойыздардың барлығының Den Haag Centraal станциясына жете алуын қамтамасыз етті. Centraal станциясы Гаагадағы ең үлкен станция болғанымен, ол тек аяқтаушы пойыздарға қызмет көрсетеді; Амстердам мен Роттердам арасында жүретін қалааралық және халықаралық пойыздар тек Hollands Spoor станциясында тоқтайды, ал Утрехт пен Гудадан келген пойыздар тек Centraal станциясына жетеді. Гаага – Нидерландыдағы екі ірі теміржол торабын сақтап қалған жалғыз қала, бірақ Амстердам Зюйд станциясы ашылғаннан бері Амстердамның екінші ірі теміржол торабы ретінде маңыздылығы артып келеді, Амстердам Centraal станциясына балама ретінде. 2010 жылдары күніне жолаушылар саны 190 000-ға жетті, ал Den Haag Centraal өз сыйымдылығынан асып кетті. Станцияның сыйымдылығын арттыру үшін 2011 жылы оның негізгі залының жаңарту жұмыстары басталды. Шатыры биіктетіліп, тотықтығы дат баспайтын болаттан жасалған, алмас пішіндес шыны панельдермен жабдықталды. Сонымен қатар, екі жақтағы кіреберістердің жанына қосымша сауда алаңдары салынды және жаңа плиткалар орнатылды. Жаңа бас залды 2016 жылдың 1 ақпанында мемлекеттік хатшы Шарон Дикксем және қала әкімі Жозиас ван Артсен ашты.
Метро қызметтерi
Роттердамдық RET RandstadRail E желісін, Лейдсхенвеен және Пейнакер арқылы Роттердам Centraal станциясына дейін жоғары сыйымдылыққа ие метро қызметін іске асырады. Одан әрі ол Роттердам метросының D желісімен рельстерді бөліседі және Слинге станциясында аяқталады. 2016 жылдың тамызына дейін бұл қызметтер басты станциядағы 11 және 12 платформаларын, ауыр рельстік жолдармен бірге пайдаланған. Содан бері екі арнайы биік платформа қолданысқа енгізілді. Мұнда метро пойыздары жоғары орналасқан қабырғалық платформаларды пайдаланады; ал Бейтриксквартьер арқылы қосылатын жолдар қолданылмайтын жағдайларда RandstadRail трамвайлары төменгі орналасқан арал платформасын пайдаланады.